- Các ngành phát triển mạnh: đóng tàu, điện tử, sản xuất đồ gia dụng, sản xuất ô tô và kim loại màu.

- Giá trị sản lượng công nghiệp đứng thứ hai thế giới.

- Chiếm vị trí hàng đầu thế giới về máy công nghiệp và thiết bị điện tử, người máy, tàu biển, thép, ô tô, vô tuyến truyền hình, máy ảnh, sản phẩm tơ tằm và tơ sợi tổng hợp, giấy in báo...

- Một số ngành chiếm tỉ trọng lớn trong cơ cấu công nghiệp: chế tạo, sản xuất điện tử, xây dựng và công trình công cộng, dệt.

Nông nghiệp Nhật Bản

- Giữ vai trò thứ yếu, tỉ trọng chỉ chiếm khoảng 1%.

- Diện tích đất ít, chỉ chiếm chưa đầy 14% lãnh thổ; trồng trọt được tiến hành chủ yếu trên các sườn núi dốc với ruộng bậc thang, trong khi phần lớn đồng bằng được sử dụng cho mục đích đô thị hay công nghiệp.

- Phát triển theo hướng thâm canh, ứng dụng nhanh những tiến bộ khoa học - kĩ thuật và công nghệ hiện đại để tăng năng suất cây trồng, vật nuôi và tăng chất lượng nông sản.

- Trồng trọt:

+ Cây trồng chính: lúa gạo (chiếm 50% diện tích đất canh tác).

+ Cây trồng phổ biến: chè, thuốc lá, dâu tằm...

- Chăn nuôi:

+ Tương đối phát triển.

+ Vật nuôi chính: bò, lợn, gà.

- Sản lượng hải sản đánh bắt hàng năm cao, chủ yếu là cá thu, cá ngừ, tôm, cua. Nghề nuôi trồng hải sản (tôm, rong biển, sò, trai lấy ngọc...) được chú trọng phát triển.

Sản xuất và tiêu thụ lúa gạo ở Nhật Bản

Nhật Bản là nước sản xuất và tiêu thụ lúa gạo lớn trên thế giới, mức độ công nghiệp hóa và cơ giới hóa lúa gạo tương đối cao, tỉ lệ gạo tự cung tự cấp hiện nay trên 95%.

Các vùng sản xuất lúa chính ở Nhật Bản là Tô-hô-cu, Kan-tô, Hi-ga-si-ma, Hô-ri-ku-ru, Hi-ga-si-ma. Năm 2019, diện tích trồng lúa của Nhật Bản là 1,469 triệu ha.

Kể từ năm 2000, diện tích trồng lúa ở Nhật Bản đã có xu hướng giảm qua từng năm. Diện tích trồng lúa tiếp tục giảm từ 1,77 triệu ha năm 2000 xuống còn 1,470 triệu ha năm 2018; năng suất trên đơn vị giảm từ 6,70 tấn/ha năm 2000 xuống 6,67 tấn/ha năm 2018; tổng sản lượng cũng giảm từ năm 2000. Trong số 11,863 triệu tấn năm 2018 giảm xuống còn 9,728 triệu tấn năm 2018. Nhật Bản tiếp tục tối ưu hóa và điều chỉnh sản xuất lúa gạo phù hợp với tình hình quốc tế và trong nước, diện tích gieo trồng chuyển từ tăng sang giảm dần rồi ổn định.

Nhật Bản coi chất lượng là chỉ số đánh giá đầu tiên trong việc lựa chọn và trồng trọt các giống lúa, và đã cho ra đời nhiều giống lúa xuất sắc.

Chính phủ Nhật Bản rất coi trọng khoa học kĩ thuật nông nghiệp, đã nghiên cứu, phát triển và quảng bá một số lượng lớn công nghệ mới, máy móc mới phù hợp với điều kiện nông nghiệp của đất nước, công nghệ cơ giới hóa sản xuất lúa gạo ở mức hàng đầu thế giới. Hiện tại, tỉ lệ xâm nhập của máy cấy đạt 99,8%, tỉ lệ thâm nhập của máy gặt đập liên hợp đạt 91%, cơ sở cấy giống thông thường là 17% và cơ sở sấy khô thông thường là 29%. Trong những năm gần đây, Nhật Bản đã khởi động lại việc nghiên cứu công nghệ gieo thẳng cơ giới nhằm tiết kiệm thời gian và nhân lực sản xuất lúa, giảm chi phí sản xuất nông nghiệp và bảo vệ môi trường sinh thái nông nghiệp.

lương Liên hợp quốc (FAO), mức tiêu thụ gạo bình quân đầu người của Nhật Bản giảm qua các giai đoạn:

Giai đoạn	Mức tiêu thụ gạo (kg)	Giai đoạn	Mức tiêu thụ gạo (kg)
1961 - 1970	175,3	1991 -2000	100,1
1971 - 1980	134,0	2001 -2010	88,9
1981 - 1990	109,3	2011 -2018	85,2

Về trung và dài hạn, do dân số Nhật Bản giảm liên tục, văn hóa ẩm thực đa dạng, giá gạo tăng cao nên mức tiêu thụ gạo bình quân đầu người ở Nhật Bản sẽ tiếp tục giảm.

Một số nét về kinh tế đối ngoại của Nhật Bản

- Nhật Bản từ lâu đã có chính sách tận dụng và khai thác triệt để những thành tựu khoa học -kĩ thuật, nguồn vốn đầu tư của Hoa Kì và các nước khác nhau; tích cực nhập khẩu công nghệ và kĩ thuật của nước ngoài.

- Ngoại thương:

+ Nhập khẩu: các sản phẩm nông nghiệp (lúa mì, lúa gạo, thịt và sản phẩm từ thịt, thủy sản tươi sống và chế biến); năng lượng (than, dầu mỏ, khí tự nhiên...), nguyên liệu công nghiệp (quặng mỏ, cao su, bông, gỗ, vải, len,...). Các mặt hàng nhập khẩu chính bao gồm dầu mỏ, khí dầu mỏ và các hydrocacbon ở thế khí khác, thiết bị truyền dẫn điện thoại vô tuyến, máy xử lí dữ liệu tự động, các mạch tích hợp điện tử và vi lắp ráp.

+ Xuất khẩu: sản phẩm công nghiệp chế biến (tàu biển, xe gắn máy, sản phẩm tin học, ô tô...) chiếm tỉ lệ rất cao của giá trị xuất khẩu. Nhật Bản chủ yếu xuất khẩu xe có động cơ, đứng thứ hai về xuất khẩu ô tô trên toàn thế giới, vi mạch tích hợp điện tử và vi lắp ráp, phụ tùng và phụ kiện ô tô và tàu thuyền.

Ngoại thương là một yếu tố thiết yếu của nền kinh tế Nhật Bản, nhưng nước này không mở cửa hoàn toàn và áp đặt các hàng rào phi thuế quan rộng rãi, đặc biệt là trong lĩnh vực nông nghiệp. Ngoại thương chiếm 31% GDP của đất nước.

Nhật Bản là đối tác thương mại lớn thứ hai của EU ở châu Á (sau Trung Quốc). Hai bên đă kí Hiệp định đối tác kinh tế, có hiệu lực vào năm 2019.

Nhật Bản đã kí Hiệp định đối tác kinh tế toàn diện khu vực (RCEP), là một hiệp định nhằm mở rộng và làm sâu sắc hơn sự gắn kết giữa ASEAN và Ô-xtrây-lia, Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc và Niu Di-lân. Tổng các nước tham gia RCEP chiếm khoảng 30% GDP toàn cầu và 30% dân số thế giới. Hiệp định có hiệu lực vào ngày 1 tháng 1 năm 2022.

Khoảng hơn 52% giá trị thương mại của Nhật Bản được thực hiện với các nước phát triển, trong đó nhiều nhất Hoa Kì và EU. Trên 45% tổng giá trị thương mại được thực hiện ở các nước đang phát triển.

Tính đến năm 2020, Nhật Bản là nguồn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) lớn nhất vào Hoa Kỳ, với tổng vốn FDI là 679 tỉ USD. Vị thế FDI của Nhật Bản tại Hoa Kỳ trên cơ sở chi phí lịch sử đã tăng hàng năm trong mười năm qua, từ 238 tỉ USD vào năm 2009. Đầu tư trực tiếp vào Hoa Kỳ của các công ty Nhật Bản chủ yếu vào lĩnh vực sản xuất, đặc biệt là thiết bị vận tải (ví dụ: ô tô). Những khoản đầu tư này hỗ trợ việc làm của Hoa Kỳ (gần một triệu) và đóng góp vào sản lượng kinh tế và xuất khẩu của Hoa Kỳ.

Nhật Bản là nước đứng đầu thế giới về đầu tư trực tiếp ra nước ngoài (FDI) và viện trợ phát triển chính thức (ODA).

Nhật Bản chiếm vị thế quan trọng trong đầu tư vào ASEAN. Dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) cua Nhật Bản vào các nước ASEAN lên tới hơn 21,5 tỉ đô la Mỹ vào năm 2020.

Nhật Bản là thành viên của các tổ chức kinh tế quốc tế như: Diễn đàn Hợp tác kinh tế châu Á - Thái Bình Duong (APEC), G-5, G-7, G-8, G-10, G-20, IMF, OECD...

Dấu ấn hợp tác kinh tế, thương mại Việt Nam - Nhật Bản

Nhật Bản là đối tác kinh tế, thương mại hàng đầu của Việt Nam với kim ngạch thương mại hai nước hiện đạt khoảng hơn 40 tỉ USD (năm 2021). Đáng chú ý, kim ngạch xuất khẩu và nhập khẩu của Việt Nam và Nhật Bản tương đối cân bằng và tốc độ tăng trưởng thương mại giữa hai bên cũng đều đặn trong giai đoạn vừa qua.

Nhật Bản cũng là đối tác đã kí kết nhiều hiệp định thương mại tự do song phương và đa phương nhất với Việt Nam như: Hiệp định đối tác kinh tế Việt Nam - Nhật Bản (VJEPA) năm 2009; Hiệp định đối tác kinh tế toàn diện ASEAN - Nhật Bản (AJCEP) năm 2008; Hiệp định đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Duong (CPTPP) năm 2019), Hiệp định đối tác kinh tế toàn diện khu vực (RCEP) năm 2020.

Ngoài ra, Việt Nam và Nhật Bản có nhiều cơ chế hợp tác chính thức để giải quyết các nội dung kinh tế, thương mại gồm: Ủy ban hỗn hợp về hợp tác thương mại, công nghiệp và năng lượng giữa Việt Nam và Nhật Bản; Ủy ban hợp tác Việt Nam - Nhật Bản; Sáng kiến chung Việt Nam - Nhật Bản.

Cơ cấu mặt hàng xuất nhập khẩu của hai nước mang tính bổ sung rõ nét, không có sự cạnh tranh trực tiếp. Việt Nam chủ yếu sản xuất và xuất khẩu sang Nhật Bản các loại thủy sản, dầu thô, dệt may, dây điện và dây cáp điện, gỗ và sản phẩm gỗ, máy vi tính và linh kiện, than đá, giày dép các loại... Trong khi đó, Việt Nam nhập khẩu từ Nhật Bản những mặt hàng phục vụ cho sản xuất công nghiệp gồm: máy móc, thiết bị, dụng cụ và phụ tùng, sản phẩm điện tử và linh kiện, sắt thép các loại, vải các loại, linh kiện ô tô, chất dẻo nguyên liệu, hóa chất, nguyên phụ liệu dệt, may, da...

Nhật Bản đứng vị trí thứ 2 trong số 141 quốc gia và vùng lãnh thổ đầu tư vào Việt Nam, với 4.765 dự án còn hiệu lực và tổng vốn đăng kí gần 64 tỉ USD.

(Theo UYÊN HƯƠNG, “Dấu ấn hợp tác kinh tế, thương mại Việt Nam - Nhật Bản”,

baoquocte.vn, 22/11/2021)

Ô-XTRÂY-LI-A

Vị trí địa lí và phạm vi lãnh thổ Ô-xtrây-li-a

Ô-xtrây-li-a (Úc), quốc gia duy nhất trên thế giới là một lục địa có vị trí nằm ở châu Đại Dương (giữa Ấn Độ Dương và Nam Thái Bình Dương). Ô-xtrây-li-a là lục địa nhỏ nhất thế giới nhưng là quốc gia lớn thứ 6 về tổng diện tích, do kích thước lớn và biệt lập nên Ô-xtrây-li-a còn được gán cho tên “lục địa đảo”, và đôi khi được xem là đảo lớn nhất thế giới. Diện tích của Ô-xtrây-li-a khoảng 7,6 triệu km², gần bằng với 48 tiểu bang tiếp giáp của Hoa Kỳ và lớn hơn 31,5 lần so với Vương quốc Anh.

Các quốc gia lân cận của Ô-xtrây-li-a gồm có In-đô-nê-xi-a, Ti-mo Lét-xtê, Pa-pua Niu Ghi-nê ở phía bắc; quần đảo Xô-lô-môn, Va-nua-tu và Nu-vơ-le Ca-lê-đô-ni thuộc Pháp ở phía đông bắc, Niu Di-lân ở phía đông nam.

Ô-xtrây-li-a không có biên giới đất liền với các quốc gia khác trên thế giới, có tổng chiều dài đường bờ biển là 35 821 km. Ngoài khơi bờ biển phía đông của Ồ-xtrây-li-a là quần thể rạn san hô Grét Ba-rie Rip, lớn nhất thế giới.

Đìa hình Ô-xtrây-li-a

Ô-xtrây-li-a là một vùng đất của những bình nguyên rộng lớn. Chỉ có 6% diện tích có độ cao trên 600m. Đỉnh cao nhất là núi Cô-xiu-xcô với độ cao 2 228m.

Ô-xtrây-li-a là một lục địa khô cằn, hoang mạc chiếm 1/3 diện tích lãnh thổ, 1/3 khác là thảo nguyên hoặc bán sơn địa.

Lục địa Ô-xtrây-li-a được phân thành 3 khu vực địa hình: các cao nguyên phía tây, vùng đất thấp nội địa và vùng núi phía đông.

Các cao nguyên phía tây được bao phủ bởi các hoang mạc lớn với các rặng cát và vùng đá cách nhau đều đặn có độ cao từ 300 đến 600m và chiếm gần một nửa diện tích của lục địa, tương đương với kích thước của Ác-hen-ti-na.

Vùng đất thấp nội địa bị chi phối bởi ba lưu vực chính: lưu vực Các-pên-ta-ri-a, lưu vực Ơ-rê và lưu vực Mu-ray. Ngoài ra vùng này còn có lưu vực Gret Ac-tê-si-an (một trong những lưu vực nước ngầm lớn nhất trên thế giới).

Vùng núi cao phía đông là một chuỗi phức tạp gồm các rặng núi cao, đồng bằng cao, cao nguyên và các lưu vực kéo dài từ bán đảo Cáp Giooc ở phía bắc đến eo biển Ba-sơ ở phía nam, với một phần mở rộng về phía nam đến Ta-sma-ni-a và một phần kéo dài về phía tây đến phía tây Vic-to-ri-a. Vùng này có cánh đồng dung nham, hang động dung nham, các núi lửa đã ngưng hoạt động.

Khí hậu Ô-xtrây-li-a

Ô-xtrây-li-a là lục địa khô cằn. Trên khoảng hai phần ba diện tích đất liền, lượng mưa trung bình hàng năm dưới 500mm và hơn một phần ba là dưới 250mm. Chưa đến một phần mười lục địa có lượng mưa lớn hơn 1000 mm mỗi năm. Sự khắc nghiệt của Ô-xtrây-li-a được biểu hiện ở chỗ vào mùa đông, Ta-sma-ni-a và khu vực núi Cô-xiu-dơ-cô bị phủ bởi những cánh đồng tuyết thể rộng lớn, nhưng vào mùa hè thì toàn bộ lãnh thổ lại có khí hậu cực kì nóng, do đó lượng bốc hơi rất cao và hiệu quả của lượng mưa nhận được bị suy giảm đáng kể.

Vào mùa hè (tháng 12 đến tháng 2), nhiệt độ thường tăng cao trên mốc 38°C ở bên trong lục địa. Thời tiết khô, nóng đặc trưng vào mùa hè thường tạo ra những trận cháy rừng rất lớn.

(Nguồn: )

Ô-xtrây-li-a giàu tài nguyên than

Hiện nay, Ô-xtrây-li-a đang là một trong những quốc gia có tổng trữ lượng than nhiều nhất thế giới. Theo thống kê, tổng trữ lượng than đá Ô-xtrây-li-a là 144.818 triệu tấn, chiếm 14% tổng trữ lượng than toàn cầu (đứng thứ 3 thế giới). Than đá Ô-xtrây-li-a có năng suất toả nhiệt cao khi đôt cùng các nguyên liệu khác nên được ứng dụng phổ biến trong lò hơi hoặc nhà máy nhiệt điện.

Khai khoáng là một trong những ngành công nghiệp xuất hiện sớm nhất ở Ô-xtrây-li-a. Quan trọng nhất phải kể tới ngành khai thác than đá. Than được khai thác ở tất cả các bang của nước này. 75% sản lượng than được xuất khẩu, chủ yếu là tới thị trường Đông Á. Khai khoáng đóng góp 5,6% vào GDP, nhưng lại chiếm tới 35% kim ngạch xuất khẩu của Ô-xtrây-li-a.

Trong năm 2021, nước này xuất khẩu ước tính khoảng 198,2 triệu tấn than nhiệt, tăng từ chỉ 100 triệu tấn trong năm 2002 -2003.

Ở Ô-xtrây-li-a, gần 80% than được sản xuất từ các mỏ lộ thiên, trái ngược với các quốc gia khác trên thế giới với chỉ 40% sản lượng than được khai thác lộ thiên. Chi phí khai thác lộ thiên thấp hơn so hơn khai thác dưới lòng đất và cho phép thu hồi tới 90% tài nguyên. Nhiều luống than nâu nằm sát bề mặt, dày hàng trăm mét nên có thể khai thác dễ dàng và chi phí rẻ, từ đó có giá cạnh tranh hơn so với các nước.

Do sự kết hợp của địa lợi và địa chất, ngoài việc phát triển và quản lí thận trọng, ngành công nghiệp than nhiệt của Ô-xtrây-li-a có một số lợi thế chính, bao gồm việc sử dụng các công nghệ tiên tiến, môi trường sản xuất ốn định, các cơ sở đường sắt và cảng đẳng cấp thế giới.

(Theo MINH ANH, “Nam Phi và Australia -Hai “mỏ than” của thế giới”,

congthuong.vn, 04/4/2022)

Tổng quan kinh tế Ô-xtrây-li-a

li-a đã đạt kỉ lục về thời kì tăng trưởng GDP không bị gián đoạn dài nhất trong các nước phát triển với 27 năm liên tục kể từ năm 1992 cho đến năm 2019. Đến năm 2020, do ảnh hưởng chung của đại dịch COVID-19 toàn cầu nền kinh tế Ô-xtrây-li-a tăng trưởng âm (-2,44%).

Nông nghiệp Ô-xtrây-li-a

Nông nghiệp sử dụng 2,5% lực lượng lao động và đóng góp 2,5% vào GDP, là một trong các ngành quan trọng nhất cho xuất khẩu: Ô-xtrây-li-a là một trong những nhà xuất khẩu len, thịt, lúa mì và bông chính của thế giới.

Dưới 1/10 diện tích đất được sử dụng cho sản xuất thâm canh; 1/4 hầu như không được sử dụng và 3/5 được sử dụng để chăn thả gia súc trên đồng cỏ tự nhiên hoặc gần tự nhiên. Mặc dù đất nông nghiệp của Ô-xtrây-li-a thường kém độ phì nhiêu màu mỡ nhưng do có diện tích tương đối lớn, trình độ thâm canh cao, có sự liên kết chặt chẽ giữa các hiệp hội sản xuất và chính phủ nên Ô-xtrây-li-a là nguồn cung cấp các mặt hàng xuất khẩu quan trọng như ngũ cốc, thịt, đường, sữa, len và trái cây trên thế giới.

Lúa mì là cây ngũ cốc hàng đầu của đất nước và được trồng ở mọi bang, với sản lượng tập trung ở các vành đai lúa mì phía đông nam và tây nam. Có tới 4/5 lượng ngũ cốc được xuất khẩu, chủ yếu sang Đông Á, Trung Đông và khu vực Thái Bình Dương.

Các cây trồng quan trọng khác bao gồm bông (cây trồng có giá trị thứ hai, sau lúa mì), gạo, thuốc lá, trái cây ôn đới và nhiệt đới, ngô, hạt có dầu và một loạt các nông sản khác phản ánh sự đa dạng của hoạt động canh tác. Việc trồng nho để sản xuất rượu vang cho thị trường nội địa và xuất khẩu được chú trọng ở mọi bang nhưng chủ yếu nhất là ở các vùng phía nam của đất nước.

Cừu được nuôi ở hầu hết các vùng nông nghiệp và trong các điều kiện môi trường khác nhau, nhưng một phần ba tổng đàn cừu được chăn thả hoàn toàn trên cỏ tự nhiên của “vùng chăn nuôi khô hạn”. Ở những khu vực có lượng mưa lớn hơn (380 -635 mm hàng năm), cừu được nuôi chung trên diện tích trồng lúa mì và các loại ngũ cốc khác. Tổng số lượng cừu của Ô-xtrây-li-a đạt đỉnh vào năm 1970 nhưng giảm khoảng 1/3 vào đầu thế kỉ XXI. Tuy nhiên, Ô-xtrây-li-a vẫn là nhà sản xuất hàng đầu thế giới về len và thường xuyên cung cấp gần một phần ba tổng sản lượng toàn cầu.

Hâu hết bò thịt của Ô-xtrây-li-a được nuôi ở Quin-xlen, lãnh thổ phía bắc và Bắc Uên mới, nhưng ngành công nghiệp chế biến xuất khẩu thịt bò lại được chú trọng ở tất cả các vùng sản xuất. Bò tại Ô-xtrây-li-a được nuôi trong môi trường chăn thả tự nhiên trên các cánh đồng cỏ rộng lớn trải dài. Chính vì thế mà thịt bò Ô-xtrây-li-a sẽ mang vị ngọt của giống bò ăn cỏ 100% với những thớ thịt dù không nhiều vân mỡ nhưng vẫn đảm bảo độ mềm ngọt. Đặc biệt, quy trình nuôi bò tại Ô-xtrây-li-a được kiểm soát rất nghiêm ngặt, từ khâu chọn giống, cho ăn, giết mô... đều được các cơ quan chức năng giám sát thường xuyên. Ngay cả thức ăn cho bò cũng phải đảm bảo chất lượng tốt. Những chú bò phải khỏe mạnh, đạt chuẩn về trọng lượng mới có thể đem giết mổ để xuất ra thị trường. Chính vì vậy thịt bò Ô-xtrây-li-a thường được đánh giá cao trên thị trường quốc tế.

Ô-xtrây-li-a có vùng biển rộng lớn nên nghề cá của quốc gia này cũng tương đối phát triển. Các mặt hàng xuất khẩu có giá trị nhất (chủ yếu sang Nhật Bản và các nước Đông Á khác) là tôm, tôm hùm đá, bào ngư, cá ngừ, sò điệp, hàu, ngọc trai và một số loại sò. Một số loài quan trọng khác cũng được khai thác bao gồm cá tráp, cá tuyết, cá dẹt, cá thu, cá rô, cá hồi và cá hồi Ô-xtrây-li-a. Hải sản tươi sống, đông lạnh và đóng hộp được bán trong nước và sang các thị trường châu Á, châu Âu và Bắc Mỹ.

(Nguồn: ; ; ; awe.gov.au)

Công nghiệp Ô-xtrây-li-a

Ngành công nghiệp chiếm tỉ trọng khoảng 19,3% trong tổng số GDP của Ô-xtrây-li-a; trong đó công nghiệp khai khoáng là ngành chiếm ưu thế của quốc gia này.

Năm 2019, Ô-xtrây-li-a là nước sản xuất quặng sắt và bôxít lớn nhất thế giới; sản xuất vàng, mangan, chì lớn thứ 2 thế giới; sản xuất kẽm, côban và uranium lớn thứ 3 thế giới; sản xuất muối lớn thứ 5 thế giới; sản xuất đồng và niken lớn thứ 6 thế giới; sản xuất bạc và thiếc lớn thứ 8 thế giới; sản xuất phốt phát lớn thứ 14; sản xuất lưu huỳnh lớn thứ 15. Ngoài ra, Ô-xtrây-li-a cũng là nhà sản xuất đá quý lớn, trong đó sản xuất opal lớn nhất thế giới và là một trong những nước sản xuất kim cương, ruby, sapphire và ngọc bích hàng đầu thế giới. Trên thực tế, riêng xuất khẩu quặng sắt đã chiếm 24% tổng kim ngạch xuất khẩu hàng năm của cả nước, Ô-xtrây-li-a cũng có trữ lượng về các tài nguyên chiến lược lớn nhất thế giới như uranium, nắm giữ 40% trữ lượng được xác nhận trên thế giới.

Về năng lượng không tái tạo, vào năm 2020, nước này là nhà sản xuất dầu lớn thứ 30 trên thế giới, và cũng là quốc gia nhập khẩu dầu lớn thứ 20 trên thế giới vào năm 2018. Ô-xtrây-li-a cũng là nước sản xuất khí đốt tự nhiên lớn thứ 12 thế giới, về sản xuất than, Ô-xtrây-li-a đứng thứ 4 trên thế giới và là nước xuất khẩu than lớn thứ 2 trên thế giới vào năm 2018.

(Nguồn: )

Dịch vụ Ô-xtrây-li-a

Dịch vụ là lĩnh vực chủ chốt trong nền kinh tế của Ô-xtrây-li-a. Ô-xtrây-li-a là quốc gia đẳng cấp thế giới về nhiều loại dịch vụ, chẳng hạn như dịch vụ giáo dục, dịch vụ du lịch, dịch vụ giải trí, dịch vụ tài chính, năng lượng và các dịch vụ liên quan đến khai thác, dịch vụ môi trường và công nghệ tài chính. Đây là những lĩnh vực ưu tiên của Ô-xtrây-li-a nhằm cải thiện khả năng tiếp cận thị trường trong các nỗ lực cải cách thương mại dịch vụ toàn cầu.

Hiện nay khu vực dịch vụ chiếm khoảng 67% tổng GDP và sử dụng 78,1% lực lượng lao động. Tăng trưởng cao nhất phải kể đến sự gia tăng của các ngành dịch vụ tài chính và kinh doanh (nắm giữ nhóm tài sản quỹ được quản lí lớn thứ sáu thế giới). Chăm sóc sức khỏe và trợ giúp xã hội cũng có những đóng góp cơ bản cho tăng trưởng. Các dịch vụ lữ hành, chẳng hạn như du lịch kết hợp giáo dục, du lịch giải trí và dịch vụ du lịch kinh doanh cũng phát triển đáng kể.

Ô-xtrây-li-a là một trong những điểm đến du lịch hấp dẫn nhất thế giới bởi cảnh quan thiên nhiên tuyệt đẹp, khu vực ven biển, sa mạc đỏ và rừng mưa nhiệt đới hấp dẫn. Hơn 7 triệu du khách đến Ô-xtrây-li-a vào năm 2018, họ đã ghé thăm những bãi biển trong xanh, hệ động thực vật độc đáo, thưởng thức các món ăn bản địa độc đáo và rượu vang đẳng cấp thế giới. Những đặc điểm này giúp nền kinh tế Ô-xtrây-li-a cộng thêm 38 tỉ đô AUD, sử dụng khoảng một triệu lao động, số lượng khách du lịch chính đến từ Trung Quốc, Xin-ga-po, Nhật Bản, Anh và Hoa Kỳ.

Thương mại nước ngoài đã đóng vai trò quan trọng đối với sự phát triển của Ô-xtrây-li-a từ đầu thế kỉ XIX, và cán cân xuất nhập khẩu đã có ảnh hưởng trực tiếp đến các nền kinh tế khu vực và mức sống quốc gia. Giá trị hàng hóa xuất khẩu của Ô-xtrây-li-a tương đương với khoảng 1/6 GDP cả nước. Khoáng sản đóng góp gần 1/3 thu nhập của hoạt động xuất khẩu, trong đó than đá, vàng, quặng sắt là quan trọng nhất; tỉ trọng xuất khẩu tổng hợp của các lĩnh vực khai thác và sản xuất cao hơn gấp đôi đối với các sản phẩm nông nghiệp. Các mặt hàng nhập khẩu chủ yếu là máy móc và thiết bị vận tải (bao gồm cả xe có động cơ), thiết bị điện tử và viễn thông, hóa chất và sản phẩm dầu mỏ, thực phẩm và đồ uống.

(Nguồn: ; ; )

CỘNG HÒA NAM PHI

Vị trí địa lí Cộng hòa Nam Phi

Cộng hòa Nam Phi (gọi tắt là Nam Phi) là đất nước nằm ở phần mũi phía nam của lục địa châu Phi, giáp Na-mi-bi-a, Bốt-xoa-na, Dim-ba-bu-ê, Mô-dăm-bích, Xoa-di-len, Lê-xô-thô, Ấn Độ Dương và Đại Tây Dương. Bờ biển dài 3.000 km.

Diện tích Nam Phi là 1.219.900 km² (lớn thứ 25 thế giới). Lãnh thổ Nam Phi nằm ở tọa độ: 29 00 vĩ nam, 24°00 kinh đông, kích thước tương đương Cô-lôm-bi-a.

Nam Phi có đường bờ biển dài 2 798 km chạy qua hai đại dương (Đại Tây Dương và Ấn Độ Dương). Đỉnh Nơ-giê-su-thi tại dãy núi Đrê-ken-xơ-bec với độ cao 3.408 m (11.424 ft) là đỉnh cao nhất Nam Phi. Nam Phi có đường biên giới với Bôt-xoa-na (1.840 km), Lê-xô-thô (909 km), Mô-dăm-bích (491 km), Na-mi-bi-a (967 km), Ê-oa-ti-ni (430 km) và Dim-ba-bu-ê (225 km).

Địa hình Nam Phi

Bên trong là cao nguyên rộng lớn, bao quanh là đồi và đồng bằng hẹp ven biển.

Nội địa Nam Phi là một vùng cao nguyên đất sét bụi rậm rộng lớn, phẳng và dân cư thưa thớt, khí hậu khô hơn về hướng tây bắc dọc theo xa mạc Na-míp. Trái lại, ở bờ biển phía đông là vùng đất với cây cối tươi tốt, nhiều nước với kiểu khí hậu nhiệt đới. Cực Tây Nam có khí hậu rất giống với kiểu khí hậu địa trung hải với mùa đông ẩm và mùa hè khô, là nợi có quần xã sinh vật Phin-bơc nổi tiếng. Khu vực này cũng là nơi sản xuất ra đa số các loại rượu Nam Phi. Vùng này cũng nổi tiếng vì loại gió tại đó, thổi không liên tục suốt năm. Sự dữ dội của loại gió này khiến việc đi ngang qua Mũi Hảo Vọng trở nên đặc biệt khó khăn cho các thủy thủ, gây ra nhiều vụ đắm tàu. Xa hơn về phía đông của bờ biển phía nam đất nước, luợng mưa được phân bố đồng đều suốt năm khiến phong cảnh xanh tươi. Vùng này thường được gọi là Ga-đen Rô-út.

Bang Phơ-ri đặc biệt phẳng nhờ nó nằm trên cao nguyên. Phía bắc sông Vên, thảo nguyên cao được cung cấp nhiều nước hơn và không có kiểu thời tiết đặc biệt nóng cận nhiệt đới. Giô-han-nê-xbua nằm tại trung tâm thảo nguyên cao, ở độ cao 1.740 m (5.709 ft) và có lượng mưa trung bình hàng năm 760 mm (30 inch). Mùa đông tại vùng này lạnh, dù tuyết khá hiếm.

Tới phía bắc Giô-han-nê-xbua, độ cao giảm về hướng vách đứng thảo nguyên cao, và chuyển về hướng thảo nguyên cây bụi thấp hơn, một vùng pha trộn giữa những khu rừng khô và phong phú về động thực vật hoang dã. Phía đông thảo nguyên cao, về hướng vách đứng phía đông, thảo nguyên thấp trải dài về phía Ấn Độ Dương. Vùng này có nhiệt độ đặc biệt cao, và cũng là nơi thuận lợi cho canh tác nông nghiệp cận nhiệt đới. Các dãy núi Ba-bên-tơn, Grin-stôn tại thảo nguyên thấp là những dãy núi già nhất trên Trái Đất, có niên đại từ 3,5 tỉ năm trước. Bằng chứng sớm nhất về cuộc sống (có niên đại 3,2 -3,5 triệu năm) đã được tìm thấy tại những dãy núi này.

Dãy nui cao Đrê-ken-xơ-bec, hình thành nên dốc đứng đông nam thảo nguyên cao, là nơi có thể tổ chức môn trượt tuyết vào mùa đông. Nhiều người cho rằng địa điểm lạnh nhất Nam Phi là Xu-thê-lân ở phía tây Núi Rô-gơ-ven nơi nhiệt độ vào giữa mùa đông có thể xuống tới -15°C (5°F). Trên thực tế, nơi lạnh nhất là Bu-fên-fôn-tê-in, tại quận Môn-tê-nô thuộc Đông Kếp. Bu-fền-fôn-tê-in đã ghi nhận nhiệt độ -18,6°C (-1.5°F). Vùng sâu trong nội địa có thời tiết nóng nhất: nhiệt độ 51,7°C (125°F) đã được ghi lại năm 1948 tại Bắc Cáp Ca-la-ha-ri gần U-ping-tơn.

Thời tiết và khí hậu Nam Phi

Khi hậu: Phần lớn là bán khô cằn; cận nhiệt đới dọc theo bờ biển phía đông; nhiều nắng nhiệt độ chênh lệnh ngày và đêm cao. Nhiệt độ trung bình hằng tháng 12 - 23°C. Lượng mưa trung bình: 60 mm đến 2 000 mm.

Nam Phi là quốc gia ở Nam bán cầu, các mùa ở đây trái ngược với các mùa ở châu Âu. Khí hậu thay đổi theo mùa, nước này có ít nhất 7 tháng mùa khô thời tiết nắng nóng, nhiệt độ vào những tháng mùa đông (tháng 5 - tháng 8) giảm xuống. Tháng 4 và tháng 5 là hai tháng có nhiệt độ ôn hòa nhất. Vào mùa hè nhiệt độ trên 32°C (90°F) và thường vượt quá 38°C (100°F) ở vùng thung lũng sông Ô-ran-giơ và Mpu-ma-lan-ga Lau-vơ. Vùng đất mũi cằn cỗi phía bắc có nhiệt độ khắc nhiệt nhất, có lúc lên tới 40°C (104°F) vào mùa hè và giảm mạnh tới mức đóng băng vào mùa đông. Vào mùa xuân và mùa thu, tiết trời khá ấm áp và tràn đầy ánh nắng. Mùa hè (tháng 12 - tháng 3) có nhiệt độ khá nóng thỉnh thoảng có những cơn mưa nhiệt đới nặng hạt và có lúc mưa đá bất chợt vào mùa xuân và mùa hè làm dịu mát đi cái nóng thường nhật.

Khí hậu ở Nam Phi từ sa mạc và bán sa mạc ở phía tây bắc của đất nước đến cận nhiệt đới trên bờ biển phía đông. Mùa mưa hầu hết ở các vùng trong nước vào mùa hè, ngoại trừ ở phía tây vùng Kếp có mưa vào mùa đông. Lượng mưa tại Kếp-tao phân bố đều trong suốt cả năm. Nhiệt độ mùa đông trên dưới 0°C, mùa hè có thể rất nóng, vượt quá 35°c (95°F) ở một số nơi.

Một số nét về dân cư, xã hội Nam Phi

- Thành phần dân tộc: Khoảng 80,2% người Cộng hòa Nam Phi xác định là người da đen, 8,4% là người da trắng, 8,8% là người da màu và 2,5% là Ấn Độ/châu Á.

- Phân bố dân cư: Hơn 90% dân cư tập trung ở phía đông của đất nước và các vùng duyên hải phía nam. Ngược lại, khu vực phía tây, ngoại trừ khu vực xung quanh Kếp-tao ở cực Tây Nam, dân cư thưa thớt.

- Tôn giáo: Đa số người dân Cộng hòa Nam Phi theo đạo Thiên Chúa.

- Giáo dục: Tỉ lệ người lớn biết chữ năm 2019 là 94%. Nam Phi có hệ thống giáo dục ba cấp bắt đầu từ cấp tiểu học, tiếp theo là giáo dục trung học và đại học dưới hình thức đại học (hàn lâm) và đại học công nghệ.

Công nghiệp Nam Phi

Cộng hòa Nam Phi rất giàu tài nguyên khoáng sản. Đất nước này là nhà sản xuất và xuất khẩu vàng, bạch kim, crôm và mangan lớn nhất thế giới, sản xuất palađi lớn thứ hai và sản xuất kim cương lớn thứ tư - với giá trị chiếm khoảng 2,4% GDP.

Cộng hòa Nam Phi sản xuất 80% bạch kim của thế giới và có 60% trữ lượng than của thế giới. Than đóng một vai trò quan trọng, đây là một nguồn năng lượng và đóng góp đáng kể vào nền kinh tế, thông qua việc tạo ra doanh thu xuất khẩu và việc làm. Trữ lượng dầu mỏ và khí đốt khá lớn, chủ yếu nằm ở ven biển Ấn Độ Dương.

Cộng hòa Nam Phi có các ngành sản xuất đa dạng, là nước dẫn đầu thế giới trong một số lĩnh vực chuyên biệt, bao gồm đầu máy toa xe, nhiên liệu tổng hợp, thiết bị và máy móc khai thác. Khu vực công nghiệp sử dụng gần 1/4 lực lượng lao động (22,7%) và chiếm 26% GDP của cả nước.

Nam Phi: Đất nước của những tài nguyên quý hiếm

Vàng, kim cương, bạch kim, urani... luôn được coi là những nguồn nguyên liệu thiết yếu chiến lược trên hành tinh, thì ở Cộng hòa Nam Phi - mảnh đất cực Nam “Lục địa Đen” này đều có đủ.

Ngày nay, Cộng hòa Nam Phi khai thác gần 1/2 trong tổng số 1.150 tấn vàng hàng năm của thế giới.

Bạch kim hay platin (Pt) cùng là một loại nguyên liệu quý hiếm với trữ lượng chung trên hành tinh không nhiều. Trong gần 200 tấn mà thế giới sản xuất đươc hàng năm, Nam Phi chiếm 50%.

Cộng hòa Nam Phi khai thác lượng kim cương đứng hàng thứ 3 trên hành tinh (sau Dai-a và Liên bang Nga). Viên kim cương “Carnival” (Lễ hội) nặng 650 carats (1 carat - 0,2 gram) được tìm thấy tại đây vào năm 1897. Còn viên “Tiffany” to nhất thế giới trị giá 10 triệu USD cũng được tìm ra tại Nam Phi hiện đang được bảo quản ở Niu Yook (Mỹ). Trong một tòa nhà từng là nhà tù thời trung cổ trên phố Charterhouse tại Luân Đôn (Anh), nay được dành làm nhà kho bảo quản kim cương của hãng De Beers - Hãng khai thác kim cương chính ở Nam Phi và Na-mi-bi-a.

Nam Phi cũng sản xuất 23% sản lượng urani hàng năm của địa cầu. Hai nguồn nguyên liệu chiến lược khác là crôm (Cr) và mangan (Mn), Cộng hòa Nam Phi cũng đứng đầu với 36% tổng sản lượng crôm và 33% lượng mangan của thế giới mỗi năm. Titan (Ti) cũng là một thế mạnh của Nam Phi.

(T.Q.LONG, “Nam Phi: Đất nước của những tài nguyên quý hiếm”

cand.com.vn, 25/06/2010)

Nông nghiệp Nam Phi

Nông nghiệp chiếm một phần nhỏ trong GDP của đất nước (l,9%) và sử dụng 5% lực lượng lao động của đất nước, tương đối thấp so với các nước châu Phi khác.

Nước này là nhà sản xuất rượu vang lớn thứ sáu thế giới và là nhà sản xuất ngô và đường lớn nhất thế giới.

Các loại ngũ cốc như: ngô, lúa mì, lúa mạch và đậu nành là những cây trồng quan trọng nhất.

Dịch vụ Nam Phi

Ngành dịch vụ sử dụng 72,3% lực lượng lao động và chiếm 61,2% GDP của cả nước. Các lĩnh vực dịch vụ chính là bất động sản và dịch vụ kinh doanh tiếp theo là các dịch vụ chung của chính phủ. Du lịch đóng góp 2,7% vào GDP của Cộng hoa Nam Phi năm 2018 và cung cấp việc làm cho 4,5% tổng số lao động của cả nước.

Cộng hòa Nam Phi phát triển manh thương mại quốc tế, giá trị thương mại chiếm 59,4% GDP của cả nước. Nước này chủ yếu xuất khẩu bạch kim than đá và các nhiên liệu rắn tương tự, xe có động cơ, vàng và quặng sắt. Các mặt hàng nhập khẩu chính là dầu mỏ, xe có động cơ, thiết bị truyền dẫn điện thoại vô tuyến máy và thiết bị xử lí dữ liệu tự dộng, thuốc chữa bệnh.

Tư Liệu Địa Lí 11 Dùng Chung Cho 3 Bộ Sách Năm Học 2024 - 2025

2 giây trước

Xem tiếp toàn bộ tài liệu