LỰC TỪ TÁC DỤNG LÊN KHUNG DÂY MANG DÒNG ĐIỆN

ĐẶT TRONG TỪ TRƯỜNG ĐỀU

1. Phương pháp chung

- Phân tích lực từ tác dụng lên từng đoạn dây của khung dây. Từ đó tính lực tổng hợp tác dụng lên khung hoặc momen lực tác dụng lên khung.

- Nếu dây gồm N vòng, độ lớn của lực từ sẽ tăng lên N lần.

- Momen lực được xác định bởi: trong đó: F là lực làm cho khung quay. là độ dài cánh tay đòn.

2. Ví dụ minh họa

Ví dụ 1: Khung dây hình chữ nhật có cm, cm gồm 20 vòng dây nối tiếp với nhau có thể quay quanh cạnh AB thẳng đứng, khung có dòng điện 1 A chạy qua và đặt trong từ trường đều có nằm ngang, , T. Tính mômen lực tác dụng lên khung.

A. N.m. B. N.m. C. N.m. D. N.m.

Lời giải

Ta có:

Vậy momen lực từ đặt lên khung là (N.m)

Đáp án B.

Ví dụ 2: Dòng điện có cường độ A chạy trong dây dẫn thẳng dài. Khung dây dẫn ABCD đồng phẳng với dòng có cm, cm. AB song song với và cách 5cm. Dòng điện chạy qua khung ABCD là A. Xác định lực từ tổng hợp tác dụng lên khung.

A. N. B. N. C. N. D. N.

Lời giải

+ Từ trường do dòng gây nên tại các vị trí nằm trên cạnh khung dây và có chiều hướng vào mặt phẳng nên cảm ứng từ có chiều từ ngoài vào trong hay mang dấu (+)

+ Lực từ tác dụng lên mỗi cạnh của khung dây được xác định dựa trên quy tắc bàn tay trái

+ Hợp lực tác dụng lên khung dây: (với trên AD, trên DC, trên CB, trên AB)

+ Do tính chất đối xứng nên lực từ gây ra tại AD và BC bằng nhau và

+ Ta có:

Đáp án B.

Ví dụ 3: Một khung dây có bán kính 10 cm, gồm 50 vòng. Trong mỗi vòng có dòng điện cường độ 10 A đi qua. Khung đặt trong từ trường đều đường sức từ song song với mặt phẳng khung, T. Tính momen ngẫu lực từ tác dụng lên khung.

A. 31,4 N.m. B. 3,14 N.m. C. 0,314 N.m. D. 1,57 N.m.

Lời giải

Momen ngẫu lực từ tác dụng lên khung là

N.m

Đáp án B.

Ví dụ 4: Một khung dây có bán kính 5 cm, gồm 75 vòng. Trong mỗi vòng có dòng điện cường độ 8 A đi qua. Khung đặt trong từ trường đều đường sức từ hợp với mặt phẳng khung một góc , T. Tính momen ngẫu lực từ tác dụng lên khung.

A. 0,59 N.m. B. 0,3 N.m. C. 0,2 N.m. D. 0,4 N.m.

Lời giải

+ Vì đường sức từ hợp với mặt phẳng khung dây một góc nên

+ Momen ngẫu lực từ tác dụng lên khung là:

N.m.

Đáp án A.

Ví dụ 5: Một khung dây hình vuông ABCD cạnh cm có dòng điện A chạy qua. Khung đặt cạnh một dây dẫn thẳng dài có dòng điện A song song AD, cách cạnh AD một đoạn a. Xác định lực từ tổng hợp lên khung dây.