Chuyên đề 8

NHẬN BIẾT

¶¶¶

TÓM TẮT LÝ THUYẾT

*****

{ LÍ THUYẾT

- MỘT SỐ THUỐC THỬ DÙNG ĐỂ NHẬN BIẾT CÁC CHẤT VÔ CƠ THÔNG DỤNG

	Chất cần NB	Thuốc thử	Dấu hiệu	Phương trình phản ứng
KIM LOẠI	Li K Na Ca Ba	Đốt cháy	Li cho ngọn lửa đỏ tía
			K cho ngọn lửa tím
			Na cho ngọn lửa vàng
			Ca cho ngọn lửa đỏ da cam
			Ba cho ngọn lửa vàng lục
		H₂O	®Dung dịch + H₂ (Với Ca® dd đục)	M + nH₂O ® M(OH)_n + H₂
	Be Zn Al	dd kiềm	Tan ® H₂	M +(4-n)OH^- + (n-2)H₂O ® MO₂^n-4 + H₂
KIM LOẠI	Kloại từ Mg ® Pb	dd axit (HCl)	Tan ® H₂ (Pb có ↓ PbCl₂ màu trắng)	M + nHCl ® MCl_n +H₂
	Cu	HCl/H₂SO₄ loãng có sục O₂	Tan ® dung dịch màu xanh	2Cu + O₂ + 4HCl ® 2CuCl₂ + 2H₂O
	Cu	Đốt trong O₂	Màu đỏ ® màu đen	2Cu + O₂ 2CuO
	Ag	HNO₃đ/t⁰	Tan ® NO₂ màu nâu đỏ	Ag + 2HNO_3đ AgNO₃ + NO₂ + H₂O
PHI KIM	I₂	Hồ tinh bột	Màu xanh
	S	Đốt trong O₂	® khí SO₂ mùi hắc	S + O₂ SO₂
	P	Đốt trong O₂ và hòa tan sản phẩm vào H₂O	Dung dịch tạo thành làm đỏ quì tím	4P + O₂ 2P₂O₅ P₂O₅ + 3H₂O ® 2H₃PO₄ (Dung dịch H₃PO₄ làm đỏ quì tím)
	C	Đốt trong O₂	® CO₂ làm đục nước vôi trong	C + O₂ CO₂ CO₂ + Ca(OH)₂ ® CaCO₃ + H₂O
KHÍ VÀ HƠI	Cl₂	Nước Br₂	Nhạt màu	5Cl₂ + Br₂ + 6H₂O ® 10HCl + 2HBrO₃
	Cl₂	dd KI + hồ tinh bột	Không màu ® màu xanh	Cl₂ + 2KI ® 2KCl + I₂ Hồ tinh bột màu xanh
	O₂	Tàn đóm	Tàn đóm bùng cháy
	O₂	Cu, t⁰	Cu màu đỏ ® màu đen	2Cu + O₂ 2CuO
	H₂	Đốt,làm lạnh	Hơi nước ngưng tụ	2H₂ + O₂ 2H₂O
	H₂	CuO, t⁰	Hóa đỏ	CuO + H₂ Cu + H₂O
	H₂O (hơi)	CuSO₄ khan	Trắng ® xanh	CuSO₄ + 5H₂O ® CuSO₄.5H₂O
	CO	CuO	Đen ® đỏ	CuO + CO Cu + CO₂
		dd PdCl₂	® ↓ Pd vàng	CO + PdCl₂ + H₂O ® Pd↓ +2HCl + CO₂
		Đốt trong O₂ rồi dẫn sản phẩm cháy qua dd nước vôi trong	Dung dịch nước vôi trong vẩn đục	2CO + O₂ 2CO₂ CO₂ + Ca(OH)₂® CaCO₃ + H₂O
	CO₂	dd vôi trong	Dung dịch nước vôi trong vẩn đục	CO₂ + Ca(OH)₂® CaCO₃ + H₂O
	SO₂	nước Br₂	Nhạt màu	SO₂ + Br₂ + 2H₂O ® H₂SO₄ + 2HBr
KHÍ VÀ HƠI	SO₂	dd thuốc tím	Nhạt màu	5SO₂ + 2KMnO₄ + 2H₂O ® 2H₂SO₄ + 2MnSO₄ + K₂SO₄
	SO₃	Dd BaCl₂	® BaSO₄ ↓ trắng	BaCl₂ + H₂O + SO₃ ® BaSO↓+2HCl
	H₂S	mùi	Trứng thối
	H₂S	Dd Pb(NO₃)₂	®PbS↓ đen	Pb(NO₃)₂ +H₂S ® PbS↓ + 2HNO₃
	HCl	Quì tím ẩm	Hóa đỏ	NH₃	Khói trắng	NH₃ + HCl ® NH₄Cl
	HCl	NH₃	Quì tím ẩm	Hóa xanh
	HCl	NH₃	Khói trắng	NH₃ + HCl ® NH₄Cl
	NO	Không khí	Hóa nâu	2NO + O₂ ®2 NO₂
	NO₂	Quì tim ẩm	Hóa đỏ
	NO₂	Làm lạnh	Màu nâu ®k₀ màu	2NO₂ N₂O₄
	N₂	Que đóm cháy	Tắt
	DUNG DỊCH	Axit: HCl	Quì tím	Hóa đỏ
Muối cacbonat; sunfit, sunfua, kim loại đứng trước H		Axit: HCl	Có khí CO₂, SO₂, H₂S, H₂	2HCl + CaCO₃ ® CaCl₂ + CO₂ + H₂O 2HCl + CaSO₃ ® CaCl₂ + SO₂+ H₂O 2HCl + FeS ® FeCl₂ + H₂S 2HCl + Zn ® ZnCl₂ + H₂
Axit HCl đặc		MnO₂	Khí Cl₂ màu vàng lục bay lên	4HCl + MnO₂ MnCl₂ +Cl₂ +2H₂O
Axit H₂SO₄ loãng		Quì tím	Hoá đỏ
Axit H₂SO₄ loãng		Muối cacbonat; sunfit, sunfua, kim loại đứng trước H Dung dịch muối của Ba.	Có khí CO₂, SO₂, H₂S, H₂, Tạo kết tủa trắng.	H₂SO₄ + Na₂CO₃ ® 2Na₂SO₄ + CO₂ + H₂O H₂SO₄ + CaSO₃ ® CaSO₄ + SO₂ + H₂O H₂SO₄ + FeS ® FeSO₄ + H₂S H₂SO₄ + Zn ® ZnSO₄ + H₂
Axit HNO₃, H₂SO₄ đặc nóng		Hầu hết các kim loại (trừ Au, Pt)	Có khí thoát ra	4HNO_3(đ) + Cu ® Cu(NO₃)₂ + 2NO + 2H₂O Cu +2H₂SO_{4(đ, nóng)} ® CuSO₄ + 2SO₂ + 2H₂O
Dung dịch Bazơ ( OH^-)		Quì tím	Hóa xanh
Dung dịch Bazơ ( OH^-)		Dung dịch phenolphtalein	Hóa hồng
SO₄^2-		Ba²⁺	↓trắng BaSO₄	BaCl₂ + Na₂SO₄ ® BaSO₄↓+ 2NaCl
Cl^-		Dd AgNO₃	↓trắng AgCl	AgNO₃ + NaCl® AgCl↓+ NaNO₃
PO₄^3-		Dd AgNO₃	↓vàng Ag₃PO₄	3AgNO₃ + Na₃PO₄ ® Ag₃PO₄↓+ NaNO₃
CO₃^2-, SO₃^2-		Dd axit	® CO₂, SO₂	CaCO₃ + 2HCl ® CaCl₂ + CO₂ + H₂O CaSO₃ + 2HCl ® CaCl₂ + SO₂ + H₂O
HCO₃^-		Dd axit	CO₂	NaHCO₃ + HCl ® NaCl + CO₂+ H₂O
HSO₃^-		Dd axit	SO₂	NaHSO₃ + HCl ® NaCl + SO₂ + H₂O
Mg²⁺		Dung dịch kiềm NaOH, KOH	Kết tủa trắng Mg(OH)₂không tan trong kiềm dư	MgCl₂ + 2KOH ® Mg(OH)₂↓ + 2KCl
Cu²⁺			Kết tủa xanh lam : Cu(OH)₂	CuCl₂ + 2NaOH ®Cu(OH)₂↓ + 2NaCl
Fe²⁺			Kết tủa trắng xanh : Fe(OH)₂	FeCl₂ + 2KOH ® Fe(OH)₂↓ + 2KCl
Fe³⁺			Kết tủa nâu đỏ : Fe(OH)₃	FeCl₃ + 3KOH ®Fe(OH)₃↓+ 3KCl
Al³⁺			Kết tủa keo trắng Al(OH)₃ tan trong kiềm dư	AlCl₃ + 3NaOH ® Al(OH)₃↓ + 3NaCl Al(OH)₃ + NaOH ® NaAlO₂ + 2H₂O
Na⁺		Lửa đèn khí	Ngọn lửa màu vàng
K⁺		Lửa đèn khí	Ngọn lửa màu tím
OXIT Ở THỂ RẮN	Na₂O, K₂O, BaO, CaO	H₂O	® dd làm xanh quì tím (CaO tạo ra dung dịch đục)	Na₂O + H₂O ® 2NaOH
	P₂O₅	H₂O	®dd làm đỏ quì tím	P₂O₅ + 3H₂O ® 2H₃PO₄
	SiO₂	Dd HF	® tan tạo SiF₄	SiO₂ + 4HF ® SiF₄ +2H₂O
	Al₂O₃, ZnO	kiềm	® dd không màu	Al₂O₃ + 2NaOH ® 2NaAlO₂ + H₂O ZnO + 2NaOH ® Na₂ZnO₂ + H₂O
	CuO	Axit	® dd màu xanh	CuO + 2HCl ® CuCl₂ + H₂O
	MnO₂	HCl đun nóng	® Cl₂ màu vàng	4HCl + MnO₂ MnCl₂ +Cl₂ +2H₂O
	Ag₂O	HCl đun nóng	® AgCl ¯ trắng	Ag₂O + 2HCl ®2AgCl¯ + H₂O
	FeO, Fe₃O₄	HNO₃ đặc	® NO₂ màu nâu	FeO + 4HNO₃ ® Fe(NO₃)₃ + NO₂ + 2H₂O Fe₃O₄ + 10HNO₃ ® 3Fe(NO₃)₃ + NO₂+ 5H₂O
	Fe₂O₃	HNO₃ đặc	® tạo dd màu nâu đỏ, không có khí thoát ra	Fe₂O₃ + 6HNO₃ ® 2Fe(NO₃)₃ + 3H₂O
*Lưu ý:* Một số dung dịch muối làm chuyển màu quì tím: - Dung dịch muối cacbonat, sunfua, photphat, axetat của kim loại kiềm làm quì tím ® xanh - Dung dịch muối (NH₄)₂SO₄, NH₄Cl, NH₄NO₃, AgNO₃, AlCl₃, Al(NO₃)₃, muối hiđrosunfat của kim loại kiềm làm quì tím hóa đỏ.

BÀI TẬP TRẮC NGHIỆM

*****

Câu 1: Chỉ dùng dung dịch KOH để phân biệt được các chất riêng biệt trong nhóm nào sau đây?

A. Zn, Al₂O₃, Al. B. Mg, K, Na. C. Mg, Al₂O₃, Al. D. Fe, Al₂O₃, Mg.

Câu 2: Để phân biệt CO₂và SO₂ chỉ cần dùng thuốc thử là

A. dung dịch Ba(OH)₂. B. CaO. C. dung dịch NaOH. D. nước brom.

Câu 3: Có 5 dung dịch riêng rẽ, mỗi dung dịch chứa một cation sau đây: NH₄⁺, Mg²⁺, Fe²⁺, Fe³⁺, Al³⁺ (nồng độ khoảng 0,1M). Dùng dung dịch NaOH cho lần lượt vào từng dung dịch trên, có thể nhận biết tối đa được mấy dung dịch?
A. 2 dung dịch. B. 3 dung dịch. C. 1 dung dịch. D. 5 dung dịch.

Câu 4: Có 5 lọ chứa hoá chất mất nhãn, mỗi lọ đựng một trong các dung dịch chứa cation sau (nồng độ mỗi dung dịch khoảng 0,01M): Fe²⁺, Cu²⁺, Ag⁺, Al³⁺, Fe³⁺. Chỉ dùng một dung dịch thuốc thử KOH có thể nhận biết được tối đa mấy dung dịch?
A. 2 dung dịch. B. 3 dung dịch. C. 1 dung dịch. D. 5 dung dịch.

Câu 5: Có 5 dung dịch hoá chất không nhãn, mỗi dung dịch nồng độ khoảng 0,1M của một trong các muối sau: KCl, Ba(HCO₃)₂, K₂CO₃, K₂S, K₂SO₃. Chỉ dùng một dung dịch thuốc thử là dung dịch H₂SO₄ loãng nhỏ trực tiếp vào mỗi dung dịch thì có thể phân biệt tối đa mấy dung dịch?
A. 1 dung dịch. B. 2 dung dịch. C. 3 dung dịch. D. 5 dung dịch.

Câu 6: Khí CO₂ có lẫn tạp chất là khí HCl. Để loại trừ tạp chất HCl đó nên cho khí CO₂ đi qua dung dịch nào sau đây là tốt nhất?
A. Dung dịch NaOH dư. B. Dung dịch NaHCO₃ bão hoà dư.
C. Dung dịch Na₂CO₃ dư. D. Dung dịch AgNO₃ dư.

Câu 7: Có các lọ dung dịch hoá chất không nhãn, mỗi lọ đựng dung dịch không màu của các muối sau: Na₂SO₄, Na₃PO₄, Na₂CO₃, Na₂S, Na₂SO₃. Chỉ dùng thuốc thử là dung dịch H₂SO₄ loãng nhỏ trực tiếp vào mỗi dung dịch thì có thể được các dung dịch
A. Na₂CO₃, Na₂S, Na₂SO₃. B. Na₂CO₃, Na₂S.

C. Na₃PO₄, Na₂CO₃, Na₂S. D. Na₂SO₄, Na₃PO₄, Na₂CO₃, Na₂S, Na₂SO₃.

Câu 8: Có 4 ống nghiệm không nhãn, mỗi ống đựng một trong các dung dịch không màu sau(nồng độ khoảng 0,01M): NaCl, Na₂CO₃, KHSO₄ và CH₃NH₂. Chỉ dùng giấy quì tím lần lượt nhúng vào từng dung dịch, quan sát sự đổi màu của nó có thể nhận biết được dãy các dung dịch nào?
A. Hai dung dịch NaCl và KHSO₄. B. Hai dung dịch CH₃NH₂ và KHSO₄.

C. Dung dịch NaCl. D. Ba dung dịch NaCl, Na₂CO₃ và KHSO₄.

Câu 9: Để phân biệt dung dịch Cr₂(SO₄)₃và dung dịch FeCl₂người ta dùng lượng dư dung dịch

A. K₂SO₄. B. KNO₃. C. NaNO₃. D. NaOH.

Câu 10: Có 4 mẫu kim loại là Na, Ca, Al, Fe. Chỉ dùng thêm nước làm thuốc thử có thể nhận biết được tối đa

A. 2 chất. B. 3 chất. C. 1 chất. D. 4 chất.

Câu 11: Để nhận biết ion NO₃^- người ta thường dùng Cu và dung dịch H₂SO₄ loãng và đun nóng, bởi vì:

A. tạo ra khí có màu nâu. B. tạo ra dung dịch có màu vàng.

C. tạo ra kết tủa có màu vàng. D. tạo ra khí không màu hóa nâu trong không khí.

Câu 12: Có 4 dung dịch là: NaOH, H₂SO₄, HCl, Na₂CO₃. Chỉ dùng một hóa chất để nhận biết thì dùng chất nào trong số các chất cho dưới đây?

A. Dung dịch HNO₃ B. Dung dịch KOH. C. Dung dịch BaCl₂ D. Dung dịch NaCl.

Câu 13: Sục một khí vào nước brom, thấy nước brom bị nhạt màu. Khí đó là

A. CO₂. B. CO. C. HCl. D. SO₂.

Câu 14: Khí nào sau có trong không khí đã làm cho các đồ dùng bằng bạc lâu ngày bị xám đen?

A. CO₂. B. O₂. C. H₂S. D. SO₂.

Câu 15: Hỗn hợp khí nào sau đay tồn tại ở bất kỳ điều kiện nào?

A. H₂ và Cl₂. B. N₂ và O₂. C. HCl và CO₂. D. H₂ và O₂.

TRẮC NGHIỆM TRONG ĐỀ THI CĐ – ĐH – THPT QUỐC GIA QUA CÁC NĂM

*****

Câu 1.Câu 5--A₇-748: Để nhận biết ba axit đặc, nguội: HCl, H₂SO₄, HNO₃ đựng riêng biệt trong ba lọ bị mất nhãn, ta dùng thuốc thử là

A. Al. B. Fe. C. CuO. D. Cu.

Câu 2.Câu 30-B₀₇-285: Có thể phân biệt 3 dung dịch: KOH, HCl, H₂SO₄ (loãng) bằng một thuốc thử là

A. giấy quỳ tím. B. Zn. C. Al. D. BaCO₃.

Câu 3.Câu 32-CD₉-956: Chỉ dùng dung dịch KOH để phân biệt được các chất riêng biệt trong nhóm nào sau đây?

A. Mg, K, Na. B. Fe, Al₂O₃, Mg. C. Mg, Al₂O₃, Al. D. Zn, Al₂O₃, Al.

Câu 4.Câu 34-CD₉-956: Để phân biệt CO₂ và SO₂ chỉ cần dùng thuốc thử là

A. dung dịch NaOH. B. nước brom. C. CaO. D. dung dịch Ba(OH)₂.

Câu 5.Câu 46-CD₁₀-824: Thuốc thử dùng để phân biệt dung dịch NH₄NO₃ với dung dịch (NH₄)₂SO₄ là

A. đồng(II) oxit và dung dịch HCl. B. kim loại Cu và dung dịch HCl.

C. dung dịch NaOH và dung dịch HCl. D. đồng(II) oxit và dung dịch NaOH.

Câu 6.Câu 56-CD₁₀-824: Thuốc thử dùng để phân biệt 3 dung dịch riêng biệt: NaCl, NaHSO₄, HCl là

A. BaCO₃. B. BaCl₂. C. (NH₄)₂CO₃. D. NH₄Cl.

Câu 7.Câu 17-CD₁₁-259: Để nhận ra ion NO₃⁻ trong dung dịch Ba(NO₃)₂, người ta đun nóng nhẹ dung dịch đó với

A. kim loại Cu. B. dung dịch H₂SO₄ loãng.

C. kim loại Cu và dung dịch Na₂SO₄. D. kim loại Cu và dung dịch H₂SO₄ loãng.

Câu 8.Câu 35-CD₁₁-259: Có 4 ống nghiệm được đánh số theo thứ tự 1, 2, 3, 4. Mỗi ống nghiệm chứa một trong các dung dịch AgNO₃, ZnCl₂, HI, Na₂CO₃. Biết rằng:

- Dung dịch trong ống nghiệm 2 và 3 tác dụng được với nhau sinh ra chất khí;

- Dung dịch trong ống nghiệm 2 và 4 không phản ứng được với nhau. Dung dịch trong các ống nghiệm 1, 2, 3, 4 lần lượt là:

A. ZnCl₂, HI, Na₂CO₃, AgNO₃. B. ZnCl₂, Na₂CO₃, HI, AgNO₃.

C. AgNO₃, HI, Na₂CO₃, ZnCl₂. D. AgNO₃, Na₂CO₃, HI, ZnCl₂.

Câu 9.Câu 46-CD₁₃-415: Thuốc thử nào sau đây dùng để phân biệt khí H₂S với khí CO₂?

A. Dung dịch HCl. B. Dung dịch Pb(NO₃)₂. C. Dung dịch NaCl. D. Dung dịch K₂SO₄.

Câu 10.Câu 59-CD₁₃-415: Thuốc thử nào dưới đây phân biệt được khí O₂ với khí O₃ bằng phương pháp hóa học?

A. Dung dịch H₂SO₄. B. Dung dịch KI + hồ tinh bột.

C. Dung dịch NaOH. D. Dung dịch CuSO₄.

Một Số Thuốc Thử Dùng Để Nhận Biết Các Chất Vô Cơ Thông Dụng

0 giây trước

Xem tiếp toàn bộ tài liệu