CHỦ ĐỀ

4.

TỐC ĐỘ DÀI, TỐC ĐỘ GÓC VÀ GIA TỐC

TRONG CHUYỂN ĐỘNG TRÒN ĐỀU

A. PHẦN LÍ THUYẾT

1. Thế nào là chuyển động tròn đều?

Hướng dẫn

Chuyển động tròn đều là chuyển động có quỹ đạo là một đường tròn và có tốc độ trung bình trên mọi cung tròn là như nhau.

2. Nêu đặc điểm của vectơ vận tốc của chất điểm trong chuyển động cong và chuyển động tròn đều.

Hướng dẫn

* Trong chuyển động cong, vectơ vận tốc tức thời

của chất điểm tại M₁ nằm trên tiếp tuyến tại M₁

hướng theo chiều chuyển động và có độ lớn bằng:

với rất bé (hình 15).

* Tại một điểm trên đường tròn, vectơ vận tốc có phương trùng với tiếp tuyến với đường tròn tại điểm đang xét và có chiều của chuyển động.

Động lớn của vận tốc: hằng số, vận tốc này còn lại là tốc độ dài.

3. Trình bày các khái niệm chu kì và tần số của chuyển động tròn đều.

Hướng dẫn

* Chu kì T của vật chuyển động tròn đều là khoảng thời gian để vật đi được một vòng. Đơn vị chu kì là giây (s).

Công thức: . Trong đó là bán kính đường tròn, là tốc độ dài.

* Tần số của chuyển động tròn đều là số vòng mà vật đi được trong một giây.

Đơn vị tần số là Hee (Hz): 1Hz = 1 vòng/s.

Liên hệ giữa chu kì và tần số: .

4. Tốc độ góc là gì? Nêu mối liên hệ giữa tốc độ góc và tốc độ dài, giữa chu kì và tần số.

Hướng dẫn

Khi chất điểm đi được cung tròn thì vectơ tia (nối tâm quay với chất điểm) quét được góc . Ta có Góc quét được tính bằng radian (rad). Thương số

giữa góc quét và thời gian gọi là tốc độ góc: và .

5. Nêu rõ phương, chiều và độ lớn của vectơ gia tốc trong chuyển động tròn đều.

Hướng dẫn

Trong chuyển động tròn đều, vectơ gia tốc vuông góc với vectơ vận tốc và hướng vào tâm vòng tròn. Nó đặc trưng cho sự biến đổi về phương và chiều của vectơ vận tốc. Gia tốc của chất điểm chuyển động tròn đều có phương vuông góc với tiếp tuyến của quỹ đạo tại vị trí của chất điểm, có chiều hướng vào tâm đường tròn gọi là gia tốc hướng tâm.

Độ lớn của vectơ gia tốc: , trong đó là tốc độ dài, là tốc độ góc và là bán kính.

B. PHẦN BÀI TẬP

1. Một đĩa tròn có bán kính 37cm, quay đều mỗi vòng trong 0,75s. Tính tốc độ dài,

tốc độ góc, gia tốc hướng tâm của một điểm nằm A trên vành đĩa.

2. Một đồng hồ treo tường có kim phút dài 12cm và kim giờ dài 9cm. Cho rằng các

kim quay đều. Tính tốc độ dài và tốc độ góc của điểm đầu hai kim.

3. Kim giờ của một đồng hồ dài bằng kim phút. Tìm tỉ số giữa vận tốc của hai

kim và tỉ số giữa vận tốc dài của đầu mút hai kim. Cho rằng các kim của đồng hồ quay đều.

4. Bánh xe đạp có bán kính 0,32m. Xe đạp chuyển động thẳng đều với vận tốc

5m/s. Tính tốc độ góc của một điểm trên vành bánh xe,

5. Vệ tinh nhân tạo của trái đất ở độ cao km bay với vận tốc 7,9km/h. Tính

tốc độ góc, chu kì, tần số của nó. Coi chuyển động là tròn đều. Bán kính Trái

Đất km.

6. Một ô tô chuyển động theo một đường tròn bán kính 120m với vận tốc 50,4km/h

Xác định độ lớn gia tốc hướng tâm của ô tô.

7. Một tàu thủy neo cố định tại một điểm trên đường xích đạo. Hãy tính vận tốc

góc và vận tốc dài của tàu đối với trục quay của Trái Đất. Biết bán kính của

Trái Đất là 6400km.

8. Một vệ tinh nhân tạo chuyển động tròn đều quanh Trái Đất mỗi vòng hết 86 phút

Vệ tinh bay cách mặt đất 290km. Cho biết bán kính Trái Đất là 6400km. Tính:

a) Vận tốc của vệ tinh.

b) Gia tốc hướng tâm của vệ tinh.

9. Trái Đất quay xung quanh Mặt Trời, Mặt Trăng quay quanh Trái Đất đều theo

quĩ đạo coi như là tròn, có bán kính lần lượt là km và km.

a) Tính quãng đường Trái Đất vạch được trong thời gian Mặt Trăng quay đúng một vòng (1 tháng âm lịch).

b) Tính số vòng quay của Mặt Trăng quanh Trái Đất trong thời gian Trái Đất quay đúng một vòng (1 năm). Cho chu kì quay của Trái Đất và Mặt Trăng lần lượt là: ngày; ngày.

Lý Thuyết Và Bài Tập Tốc Độ Dài Tốc Độ Góc Và Gia Tốc Trong Chuyển Động Tròn Đều Vật Lí 10

0 giây trước

Xem tiếp toàn bộ tài liệu