C. Mặt trăng bị trái đất che khuất.

D. Mặt trăng không phản xạ ánh sáng nữa.

E. Mặt trời ngừng không chiếu sáng mặt trăng nữa.

Câu 3: Cùng một vật lần lượt đặt trước 3 gương, cách gương cùng một khoảng thì gương nào tạo được ảnh lớn nhất :

A. Gương phẳng. B. Gương cầu lồi.

C. Gương cầu lõm. D. Không gương nào.

Câu 4: Vì sao nhờ có gương phản xạ, đèn pin lại có thể chiếu sáng đi xa?

A. Vì gương hắt ánh sáng trở lại.

B. Vì gương cho ảnh ảo rõ hơn.

C. Vì đó là gương cầu lõm cho chùm phản xạ song song.

D. Vì nhờ có gương ta nhìn thấy những vật ở xa.

Câu 5: Ảnh của một vật tạo bởi gương cầu lồi là :

A. Ảnh ảo nhỏ hơn vật. B. Ảnh ảo lớn hơn vật.

C. Ảnh ảo bằng vật. D. Ảnh thật bằng vật.

Câu 6: Ảnh của một vật tạo bởi gương phẳng là :

A. Ảnh ảo nhỏ hơn vật. B. Ảnh ảo lớn hơn vật.

C. Ảnh thật bằng vật. D. Ảnh ảo bằng vật.

Câu 7: Vật nào dưới đây là nguồn sáng?

A. Quyển sách. B. Cái bút.

C. Ngọn lửa. D. Bóng điện.

Câu 8: Chiếu một tia sáng lên một gương phẳng ta thu được một tia phản xạ tạo với tia tới một góc 700. Tìm giá trị góc tới?

A. 700 B. 600

C. 450 D. 350

II. Phần tự luận (6đ):

Câu 1 (2 đ): Ta có thể dùng một gương phẳng hướng ánh nắng chiếu qua cửa sổ làm

ánh sáng trong phòng. Gương đó có phải là nguồn sáng không? Vì sao?

Câu 2. (1đ): Hãy phát biểu định luật truyền thẳng của ánh sáng

Câu 3 (3 đ). Vẽ tia sáng xuất phát từ A đến gương rồi phản xạ qua B.

III. ĐÁP ÁN VÀ BIỂU ĐIỂM :

I. Phần trắc nghiệm: Mỗi ý trả lời đúng cho 0,5 điểm.

Câu

1

2

3

4

5

6

7

8

Đáp

án

C

B

C

A

D

C

D

I. Phần tự luận Câu 1. (2đ)

Gương đó không phải là nguồn sáng (1đ)

-Vì không tự phát ra ánh sáng mà chỉ hắt lại ánh sáng chiếu vào nó. (1đ)

Câu 2 (1đ). Trong một môi trường trong suốt và đồng tính, ánh sáng truyền đi theo đường thẳng

Câu 3. (3đ)

Ngày soạn: 30/9/2018 Tuần: 11

Ngày dạy: 08/10/2018 Tiết: 11

CHƯƠNG II: ÂM HỌC

BÀI 11. NGUỒN ÂM

I. MỤC TIÊU

1. Kiến thức:

- Nhận biết được một số nguồn âm thường gặp.

- Nêu được nguồn âm là một vật dao động.

2. Kĩ năng: Chỉ ra được vật dao động trong một số nguồn âm như trống, kèn, ống sáo, âm thoa.

3. Thái độ: Yêu thích môn học. Có ý thức bảo vệ môi trường.

4. Xác định nội dùng trọng tâm của bài :

- Nắm được thế nào nguồn âm? Nguồn âm có chung đặc điểm gì?

5. Định hướng phát triển năng lực HS a)Năng lực được hình thành chung :

Năng lực giải quyết vấn đề. Năng lực thực nghiệm. Năng lực dự đoán, suy luận lí thuyết, thiết kế và thực hiện theo phương án thí nghiệm kiểm chứng giả thuyết, dự đoán, phân tích, xử lí số liệu và khái quát rút ra kết luận khoa học. Năng lực đánh giá kết quả và giải quyết vân đề

b)Năng lực chuyên biệt môn vật lý :

- Năng lực kiến thức vật lí.

- Năng lực phương pháp thực nghiệm.

- Năng lực trao đổi thông tin.

- Năng lực cá nhân của HS.

1. GV : Giáo án, SGK, các nguồn âm như đàn ghita, mống nghiệm

2. HS mỗi nhóm:

+ SGK, 1 sợi dây cao su mảnh, trống và dùi

+ 1 âm thoa và một búa cao su.

+ 1 mẩu lá chuối.

III. TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC 1. Ổn định lớp (1’):

2. Kiểm tra bài cũ: (không)

3. Bài mới:

HOẠT ĐỘNG 1: Khởi động (5’)

Mục tiêu: Xác định mục tiêu trọng tâm cần hướng tới: Nguồn âm

Phương pháp dạy học: dạy học nêu và giải quyết vấn đề; phương pháp thuyết trình; sử dụng đồ dùng trực quan

Định hướng phát triển năng lực: Năng lực thực nghiệm, năng lực quan sát, năng lực kiến thức vật lý .

Cho học sinh quan sát hình và nghe âm thanh. Trong cuộc sống các em có gặp một số âm thanh như:

+ âm tự nhiên: Tiếng sấm, tiếng thác nước, tiếng gió thổi...

Đặc điểm của chúng là gì? Chúng ta sẽ cùng tìm hiểu bài học hôm nay

HOẠT ĐỘNG 2: Hình thành kiến thức

Mục tiêu: được một số nguồn âm thường gặp.

- nguồn âm là một vật dao động.

Phương pháp dạy học: Dạy học nhóm; dạy học nêu và giải quyết vấn đề; phương pháp thuyết trình; sử dụng đồ dùng trực quan

Định hướng phát triển năng lực: Năng lực thực nghiệm, năng lực quan sát, năng lực kiến thức vật lý , năng lực sáng tạo, năng lực trao đổi.

GV:Yêu cầu HS đọc C1, trả lời C1.

GV: Thông báo khái niệm nguồn âm.

GV: Lấy ví dụ về các nguồn âm.

GV: Tất cả các vật phát ra

âm đều được gọi là nguồn âm. Vậy các nguồn âm có chung đặc điểm gì ? chúng ta cùng nghiên cứu sang

phần II.

HS: Đọc SGK, sau đó 1 phút giữ yên lặng để trả lời C1.

HS: 2,3 HS lấy VD.

I. Nhận biết nguồn âm C1: Tiếng còi ôtô, tiếng nói chuyện.....

=> Vật phát ra âm gọi là nguồn âm.

C2: Kể tên nguồn âm: Còi xe máy, trống, đàn...

GV: Yêu cầu HS làm lần lượt các thí nghiệm 10.1 đến 10.3 SGK.

GV:Vị trí cân bằng của dây cao su là gì?

GV: Yêu cầu HS làm TN vừa lắng nghe vừa quan sát hiện tượng.

GV: Ở TN 2: Cho HS thay

cốc thủy tinh mỏng bằng

mặt trống vì cốc thủy tinh dễ bị vỡ.

GV: Phải kiểm tra như thế nào để biết mặt trống có rung động không?

GV: Yêu cầu HS kiểm tra

theo nhóm xem mặt trống có rung động hay không bằng một trong các phương án đưa ra.

GV: Giới thiệu cho HS về dao động.

GV: Yêu cầu HS làm TN

3: Dùng búa gõ vào 1

nhánh của âm thoa, lắng nghe, quan sát.

GV: Yêu cầu HS nêu phương án kiểm tra.

GV:Yêu cầu HS làm TN kiểm tra theo 1 trong các phương án đưa ra và trả lời câu hỏi C3 đến C5 SGK.

GV:Yêu cầu HS tự rút ra kết luận.

HS: Đọc yêu cầu - Làm TN, vừa lắng nghe, vừa quan sát hiện tượng.

HS: Vị trí cân bằng của dây cao su là vị trí đứng

yên, nằm trên đường

thẳng.

HS:Quan sát được dây cao su rung động. Nghe được âm phát ra.

HS : Làm TN 2. Gõ nhẹ vào mặt trống.

HS: Để các vật nhẹ như mẩu giấy lên mặt trống – thấy vật bị nảy lên, nảy xuống.

HS: Có thể nêu các phương án kiểm tra:

- Sờ nhẹ tay vào một nhánh của âm thoa thấy nhánh của âm thoa dao động.

- Đặt quả bóng cạnh 1 nhánh của âm thoa, quả bóng bị nảy ra.

HS: Đứng tại chỗ trả lời Yêu cầu mỗi nhóm làm TN với 1 dụng cụ theo các bước:

+Làm thế nào để vật phát ra âm.

+ Làm thế nào để kiểm tra xem vật đó có dao động không?

II. Các nguồn âm có chung đặc điểm gì?

Thí nghiệm 1

C3:Dây cao su dao động (rung động,...) và âm phát

ra.

Thí nghiệm 2

C4: Trống phát ra âm, mặt trống có rung động.

Phương án nhận biết có

thể là:

+ Treo con lắc bấc sát mặt trống, mặt trống rung làm cho con lắc bấc dao động.

+ Để các vật nhẹ như mẩu giấy lên mặt trống – thấy

vật bị nảy lên, nảy xuống.

Sự rung động (chuyển động) qua lại vị trí cân bằng của dây cao su, thành cốc, mặt trống... gọi là dao động.

Thí nghiệm 3

C5: Âm thoa có dao động. Có thể kiểm tra dao động của âm thoa bằng cách:

+Đặt con lắc bấc sát 1

nhánh của âm thoa khi âm thoa phát ra âm.

+Dùng tay giữ chặt hai nhánh của âm thoa thì không thấy âm phát ra nữa.

+ Dùng 1 tờ giấy đặt nổi trên mặt một chậu nước. Khi âm thoa phát âm, ta chạm một nhánh của âm

thoa vào gần mép tờ giấy thì thấy nước bắn tóe bên mép tờ giấy.

*Kết luận: Khi phát ra âm,

các vật đều dao động (rung động)

HOẠT ĐỘNG 3: Hoạt động luyện tập (10') Mục tiêu: Luyện tập củng cố nội dùng bài học

Phương pháp dạy học: Dạy học nhóm; dạy học nêu và giải quyết vấn đề; phương pháp thuyết trình; sử dụng đồ dùng trực quan

Định hướng phát triển năng lực: Năng lực thực nghiệm, năng lực quan sát, năng lực kiến thức vật lý , năng lực sáng tạo, năng lực trao đổi.

Bài 1: : Hãy chọn câu trả lời sai:

A. Nguồn âm là vật phát ra âm thanh.

B. Khi gõ dùi vào trống thì mặt trống rung động phát ra âm thanh.

C. Khi dùng búa cao su gõ nhẹ vào âm thoa thì âm thoa dao động phát ra âm thanh.

D. Khi thổi sáo thì nguồn phát ra âm thanh là các lỗ sáo.

Hiển thị đáp án

Khi thổi sáo thì nguồn phát ra âm thanh là các cột không khí ở trong sáo chứ

không phải là các lỗ sáo. Các lỗ sáo chỉ có tác dụng điều chỉnh cho các cột không khí này dài, ngắn khác nhau mà thôi.

Bài 2: Khi người ta dùng dùi gõ vào các thanh đá thuộc bộ đàn đá thì ta nghe thấy âm thanh phát ra. Vật phát ra âm thanh đó là

A. dùi gõ B. các thanh đá

C. lớp không khí D. dùi gõ và các thanh đá

Hiển thị đáp án

Vật phát ra âm thanh là các thanh đá khi người ta dùng dùi gõ vào đàn đá.

Bài 3: Kéo căng sợi dây cao su. Dùng tay bật sợi dây cao su đó, ta nghe thấy âm thanh.

Nguồn âm là:

A. sợi dây cao su B. bàn tay

C. không khí D. Cả A và C

Hiển thị đáp án

Dùng tay bật sợi dây cao su, nguồn âm là sợi dây cao su.

Bài 4: Khi bầu trời xung quanh ta có dông, ta thường nghe thấy tiếng sấm. Nguồn âm phát ra là:

A. các lớp không khí va chạm nhau.

B. do nhiều hơi nước trong không khí va chạm nhau.

C. lớp không khí ở đó dao động mạnh.

D. lớp không khí ở đó bị nén mạnh.

Hiển thị đáp án

Khi bầu trời xung quanh ta có dông, ta thường nghe thấy tiếng sấm. Nguồn âm

phát ra là lớp không khí ở đó dao động mạnh do khi có tia lửa điện (tia sét) phóng qua không khí làm nó giãn nở nhanh.

Bài 5: Khi luồng gió thổi qua rừng cây, ta nghe thấy âm thanh phát ra. Vật phát ra

âm thanh là:

A. luồng gió B. luồng gió và lá cây

C. lá cây D. thân cây

Hiển thị đáp án

Luồng gió (luồng không khí) và lá cây đều dao động ⇒ Vật phát ra âm thanh là

luồng gió và lá cây.

Bài 6: Lựa chọn phương án đúng?

Dùng búa gõ xuống mặt bàn. Ta nghe thấy âm thanh phát ra thì:

A. Mặt bàn không phải là vật dao động vì ta thấy mặt bàn đứng yên.

B. Mặt bàn là vật dao động vì mặt bàn dao động rất nhanh, ta không thấy được.

C. Búa là vật dao dộng vì nhờ có búa mới tạo ra âm thanh.

D. Tay là nguồn âm vì tay dùng búa gõ xuống bàn làm phát ra âm thanh.

Hiển thị đáp án

Ta nghe thấy âm thanh của mặt bàn vì mặt bàn là vật dao động, dao động rất

nhanh nên ta không thấy được.

Bài 7: Khi ta đang nghe đài thì:

A. màng loa của đài bị nén lại B. màng loa của đài bị bẹp lại

C. màng loa của đài dao động D. màng loa của đài bị căng ra

Hiển thị đáp án

Các vật phát ra âm đều dao động ⇒ Chọn đáp án C.

Bài 8: Chuyển động như thế nào gọi là dao động?

A. Chuyển động theo một đường tròn.

B. Chuyển động của vật được ném lên cao.

C. Chuyển động lặp đi lặp lại nhiều lần theo hai chiều quanh một vị trí.

D. Cả 3 dạng chuyển động trên

Hiển thị đáp án

Dao động là sự chuyển động (rung động) lặp đi lặp lại nhiều lần quanh một vị trí

cân bằng ⇒ Chọn đáp án C.

Bài 9: Khi gảy vào dây đàn đàn ghita thì người ta nghe được âm thanh phát ra. Vật

phát ra âm thanh đó là:A. Dây đàn dao động B. Không khí xung quanh dây đàn

C. Hộp đàn D. Ngón tay gảy đàn

Hiển thị đáp án

Dây đàn dao động nên phát ra âm thanh.

Bài 10: Ta nghe được tiếng nói của diễn viên trên tivi. Vậy đâu là nguồn âm?

A. Người diễn viên phát ra âm.

B. Sóng vô tuyến truyền trong không gian dao động phát ra âm.

C. Màn hình tivi dao động phát ra âm

E. Màng loa trong tivi dao động phát ra âm

Hiển thị đáp án

Nguồn âm là màng loa trong tivi dao động nên ta nghe được tiếng nói của diễn

viên trên tivi.

HOẠT ĐỘNG 4: Hoạt động vận dụng (8’) Mục tiêu: Vận dụng làm bài tập

Phương pháp dạy học: Dạy học nhóm; dạy học nêu và giải quyết vấn đề; phương pháp thuyết trình; sử dụng đồ dùng trực quan

Định hướng phát triển năng lực: Năng lực thực nghiệm, năng lực quan sát, năng lực kiến thức vật lý , năng lực sáng tạo, năng lực trao đổi.

GV:Yêu cầu HS trả lời C6: Yêu cầu làm tờ giấy, lá chuối phát ra âm.

GV:Tương tự cho HS trả lời C7.

-Yêu cầu HS nêu được ví dụ về một số nhạc cụ như: Dây

đàn ghi ta, dây đàn bầu, cột không khí trong ống sáo... GV:Nếu các bộ phận đó đang phát ra âm mà muốn

dừng lại thì phải làm thế nào?

GV: Câu C8, yêu cầu HS tìm cách kiểm tra.

GV: Làm TN và yêu cầu HS trả lời C9 (nếu hết thời gian,

cho HS về nhà)

HS:Trả lời.

HS: Giữ cho vật đó không dao động.

GV:Có thể lấy nắp bút, làm thế nào để huýt được

sáo.?

HS: Suy nghĩ, trả lời.

C6: Cuộn lá chuối

thành kèn và thổi cho âm phát ra và nêu được: Tờ giấy, đầu nhỏ kèn lá chuối dao động.

C7: Tùy theo HS.

C8:Ví dụ: Dán vài tua giấy mỏng ở miệng lọ sẽ thấy tua giấy rung rung.

C9:

a) Ống nghiệm và nước

trong ống nghiệm dao động.

b) Ống có nhiều nước

nhất phát ra âm trầm nhất, ống có ít nước nhất phát ra âm bổng nhất.

c) Cột không khí trong ống dao động.

d) Ống có ít nước nhất

phát ra âm trầm nhất Ống có nhiều nước nhất phát ra âm bổng nhất.

HOẠT ĐỘNG 5: Hoạt động tìm tòi và mở rộng (2’)

Mục tiêu: Tìm tòi và mở rộng kiến thức qua việc giải thích một số hiện tượng

Phương pháp dạy học: dạy học nêu và giải quyết vấn đề

Định hướng phát triển năng lực: Năng lực thực nghiệm, năng lực quan sát, năng lực kiến thức vật lý , năng lực sáng tạo

* Giải thích các hiện tượng sau ( có thể về nhà)

1. Ban đêm vắng lặng, ta có thể nghe tiếng vo ve của muỗi. Tiếng này phát ra từ

miệng của nó hay là do một bộ phận nào khác phát ra?

Tiếng vo ve của muỗi không phải từ miệng muỗi. Thực ra muỗi cũng có những lúc kêu bằng miệng nhưng tiếng kêu đó rất nhỏ và ít khi có thể nghe được. Âm thanh vo

ve mà chúng ta thường nghe được chính là do sự dao động của cánh muỗi khi nó

bay phát ra. Khi muỗi không bay thì không có tiếng phát ra, khi bay nhanh thì tiếng phát ra cao hơn khi bay chậm.

2. Hãy giải thích tại sao cũng là rót nước từ ấm vào cốc nhưng khi rót từ trên cao xuống thì có âm thanh phát ra, còn để vòi ấm thật thấp (sát với về mặt đáy cốc khi cốc chưa có nước hoặc sát bề mặt nước trong cốc khi cốc đã có nước) thì không có âm phát ra?

Vì khi rót từ trên cao xuống thì tạo dòng nước đập mạnh vào bề mặt ở dưới làm nước và không khí ở vùng đó dao dộng tạo nên âm thanh. Khi để vòi ấm thấp thì dòng nước chảy ra đập không đủ mạnh vào bề mặt bên dưới nên không tạo được

dao động để tạo ra âm thanh.

1. Câu hỏi, bài tập củng cố và dặn dò

- Học bài, hoàn chỉnh lại các câu từ C1 -> C9 vào vở bài tập.

- Làm bài tập 10.1 đến 10.5 SBT.

- Xem trước bài độ to của âm

Ngày soạn: 30/9/2018 Tuần: 12

Ngày dạy: 08/10/2018 Tiết: 12

BÀI 11. ĐỘ CAO CỦA ÂM

I. MỤC TIÊU:

1. Kiến thức:

- Nhận biết được âm cao (bổng)có tần số lớn, âm thấp (trầm) có tần số nhỏ.

- Nêu được ví dụ về âm trầm, bổng là do tần số dao động của vật.

2. Kĩ năng: Làm thí nghiệm để hiểu tần số là gì, thấy được mối quan hệ giữa tần số dao động và độ cao của âm.

3.Thái độ: Nghiêm túc trong học tập, có ý thức vận dụng kiến thức vào thực tế.

4. Xác định nội dùng trọng tâm của bài :

Nhận biết được âm cao (bổng)có tần số lớn, âm thấp (trầm) có tần số nhỏ.

5. Định hướng phát triển năng lực HS a)Năng lực được hình thành chung :

Năng lực giải quyết vấn đề. Năng lực thực nghiệm. Năng lực dự đoán, suy luận lí thuyết, thiết kế và thực hiện theo phương án thí nghiệm kiểm chứng giả thuyết, dự đoán, phân tích, xử lí số liệu và khái quát rút ra kết luận khoa học. Năng lực đánh giá kết quả và giải quyết vân đề

b)Năng lực chuyên biệt môn vật lý :

- Năng lực phương pháp thực nghiệm. - Năng lực trao đổi thông tin.

- Năng lực cá nhân của HS.

II. CHUẨN BỊ

1. GV : Giáo án, SGK, các nguồn âm như đàn ghita, mống nghiệm

2. HS mỗi nhóm:

- Giá thí nghiệm, 1 con lắc đơn dài 20cm và 40cm, 1 đĩa quay có đục những hàng lỗ tròn cách đều nhau và được gắn động cơ, 1 nguồn điện 6V đến 9V, 1 tấm bìa mỏng.

- 1 lá thép mỏng dài khoảng 20cm và 30cm gắn chặt vào hộp gỗ rỗng như hình

11.2 SGK.

III. TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

1. Ổn định tổ chức(1’)

2. Kiểm tra bài cũ(7’):

+ Thế nào là nguồn âm? Dao động là gì? Nêu đặc điểm chung của nguồn âm? Giải thích vì sao chúng ta có thể phát ra âm bằng miệng ?

+ Khi bật quạt điện ta nghe tiếng vù vù thì cái gì đã gây ra âm thanh?

Đáp án và biểu điểm :

+ Vật phát ra âm gọi là nguồn âm. (2 điểm)

+ Dao động là sự rung động (chuyển động) qua lại vị trí cân bằng của vật.(2 điểm)

+ Các vật phát ra âm đều dao động. (2 điểm)

+ Vì khi ta nói không khí từ phổi đi lên khí quản, qua thanh quản đủ mạnh và

nhanh làm cho dây âm thanh dao động phát ra âm. (2 điểm)

+ Khi bật quạt điện, cánh quạt quay làm lớp không khí xung quanh cánh quạt dao

động và phát ra âm thanh. (2 điểm)

3. Bài mới:

HOẠT ĐỘNG 1: Khởi động (5’)

Mục tiêu: Xác định mục tiêu trọng tâm cần hướng tới: độ cao của âm

Phương pháp dạy học: dạy học nêu và giải quyết vấn đề

Định hướng phát triển năng lực: Năng lực thực nghiệm, năng lực quan sát, năng lực kiến thức vật lý , năng lực sáng tạo, năng lực trao đổi.

Yêu cầu một học sinh nam và một học sinh nữ hát cùng một bài hát ngắn. Cả lớp nhận xét bạn nào hát giọng thấp, bạn nào hát giọng cao?

=> GV vào bài

HOẠT ĐỘNG 2: Hình thành kiến thức

Mục tiêu: âm cao (bổng)có tần số lớn, âm thấp (trầm) có tần số nhỏ.

- Nêu được ví dụ về âm trầm, bổng là do tần số dao động của vật.

Phương pháp dạy học: Dạy học nhóm; dạy học nêu và giải quyết vấn đề; phương pháp thuyết trình; sử dụng đồ dùng trực quan

sát, năng lực kiến thức vật lý , năng lực sáng tạo, năng lực trao đổi.

GV: Bố trí TN như hình

11.1 (tr31 SGK)

GV: Hướng dẫn HS cách xác định 1 dao động,

số dao động của vật trong thời gian 10 giây. Từ đó

tính số dao động trong 1 giây .

GV: Y/C HS làm thí nghiệm với 2 con lắc 20cm và 30cm – đếm số dao động của con lắc trong

10 giây và tính số dao động của con lắc.

GV: Thông báo khái niệm tần số và đơn vị tần số. GV: Hãy cho biết tần số

dao động mỗi con lắc? Con lắc nào có tần số lớn

hơn?

HS: Chú ý lắng nghe.

HS: HĐ nhóm làm thí nghiệm: Tính số dao động của từng con lắc trong 10 giây – điền vào bảng C1.

HS: Nhóm thảo luận rút ra kết luận.

I. Dao động nhanh, chậm

- Tần số

* Thí nghiệm 1:

Khái niệm:

- Số dao động trong 1 giây gọi là tần số.

- Đơn vị tần số là hec, kí hiệu : Hz.

C2: Con lắc có chiều dài dây ngắn hơn có tần số dao động lớn hơn.

Nhận xét: Dao động càng nhanh (chậm), tần số dao động càng lớn (nhỏ).

GV: Giới thiệu dụng cụ

làm thí nghiệm 2.

- Hướng dẫn HS giữ chặt 1 đầu thép lá trên mặt bàn

- Quan sát hiện tượng - Rút ra nhận xét.

GV: Yêu cầu HS các

nhóm làm TN theo hình 11.3.

GV: Hướng dẫn HS thay

đổi vận tốc đĩa nhựa bằng

cách thay đổi số pin.

GV: yêu cầu cá nhân HS

hoàn thành C4.

HS: + Đọc TN - Tiến hành

TN

+ Bật nhẹ thép lá, quan sát trường hợp nào dao động

nhanh hơn.

HS: Làm TN theo nhóm. HS khác chú ý lắng nghe, phân biệt âm phát ra ở cùng một hàng lỗ khi đĩa

quay nhanh, quay chậm.

HS: Hoàn thành C4 và nêu

kết luận

II. Âm cao (âm bổng), âm thấp (âm trầm)

* Thí nghiệm 2:

C3: Phần tự do của thước dài dao động (chậm), âm

phát ra (thấp). Phần tự do

của thước ngắn dao động (nhanh), âm phát ra (cao).

Thí nghiệm 3:

C4:

+ Khi đĩa quay chậm, góc

miếng bìa dao động chậm,

âm phát ra thấp.

+ Khi đĩa quay nhanh, góc

miếng bìa dao động

nhanh (chậm), tần số dao

động càng lớn (nhỏ) âm

phát ra càng cao (thấp)

HOẠT ĐỘNG 3: Hoạt động luyện tập (8’) Mục tiêu: Luyện tập làm bài

Phương pháp dạy học: Giáo nhiệm vụ

Định hướng phát triển năng lực: năng lực kiến thức vật lý , năng lực sáng tạo,

năng lực trao đổi.

Bài 1: Khi gõ vào mặt trống thì mặt trống rung động phát ra âm thanh. Nhưng khi

cho con lắc dao động thì không nghe thấy âm thanh. Có người giải thích như sau, chọn câu giải thích đúng?

A. Con lắc không phải là nguồn âm.

B. Con lắc là nguồn phát ra âm thanh nhưng tần số nhỏ (hạ âm) nên tai người không nghe được.

C. Vì dây của con lắc ngắn nên con lắc không có khả năng phát ra âm thanh.

D. Con lắc chuyển động nên không phát ra âm thanh.

Hiển thị đáp án

Khi cho con lắc dao động thì không nghe thấy âm thanh vì con lắc là nguồn phát

ra âm thanh nhưng tần số nhỏ (hạ âm) nên tai người không nghe được.

Bài 2: Tần số dao động càng cao thì

A. âm nghe càng trầm B. âm nghe càng to

C. âm nghe càng vang xa D. âm nghe càng bổng

Hiển thị đáp án

Tần số dao động càng cao thì âm nghe càng cao (tức là càng bổng).

Bài 3: Một con lắc thực hiện 20 dao động trong 10 giây. Tần số dao động của con lắc này là:

A. 2Hz B. 0,5Hz C. 2s D. 0,5s

Hiển thị đáp án C

Bài 4: Kết luận nào sau đây là sai?

A. Tai của người nghe được hạ âm và siêu âm.

B. Hạ âm là những âm thanh có tần số nhỏ hơn 20Hz.

C. Máy phát siêu âm là máy phát ra âm thanh có tần số lớn hơn 20000Hz.

D. Một số động vật có thể nghe được âm thanh mà tai người không nghe được.

Hiển thị đáp án

Tai người nghe được âm có tần số trong khoảng từ 20Hz đến 20000Hz ⇒ Tai

người không nghe được hạ âm và siêu âm.

Bài 5: Chọn phát biểu đúng?

A. Tần số là số dao động vật thực hiện được trong một khoảng thời gian nào đó.

B. Đơn vị tần số là giây (s)

C. Tần số là đại lượng không có đơn vị.

D. Tần số là số dao động thực hiện được trong 1 giây.

Hiển thị đáp án

- Đơn vị của tần số là Héc (Hz) ⇒ Đáp án B và C sai.

- Tần số là số dao động thực hiện được trong 1 giây ⇒ Đáp án A sai, đáp án D

đúng.

Bài 6: Khi điều chỉnh dây đàn thì tần số phát ra sẽ thay đổi. Dây đàn càng căng thì âm phát ra càng

A. to B. bổng C. thấp D. bé

Hiển thị đáp án

Dây đàn càng căng thì âm phát ra càng cao (bổng)

Bài 7: Hãy xác định dao động nào có tần số lớn nhất trong số các dao động sau đây?

A. Vật trong 5 giây có 500 dao động và phát ra âm thanh.

B. Vật dao động phát ra âm thanh có tần số 200Hz.

C. Trong 1 giây vật dao động được 70 dao động.

D. Trong một phút vật dao động được 1000 dao động.

Hiển thị đáp án

- Trường hợp A: f = n/t = 500/5 = 100 (Hz)

- Trường hợp B: f = 200 (Hz)

- Trường hợp C: f = 70 (Hz)

- Trường hợp D: f = n/t = 1000/60 ≈ 17 (Hz)

⇒ Trường hợp B có tần số lớn nhất.

Bài 8: Một vật dao động với tần số 50Hz, vậy số dao động của vật trong 5 giây sẽ

là:A. 10 B. 55 C. 250 D. 45

Hiển thị đáp án

Trong 5 giây vật thực hiện được số dao động là:

ADCT: f = n/t ⇒ n = f.t = 50.5 = 250 (dao động)

Bài 9: So sánh tần số dao động của các nốt nhạc RÊ và MI, của các nốt nhạc RÊ và

FA:

A. Tần số của nốt nhạc RÊ nhỏ hơn MI, RÊ bằng FA.

B. Tần số của nốt nhạc RÊ nhỏ hơn MI, RÊ lớn hơn FA.

C. Tần số của nốt nhạc RÊ lớn hơn MI, RÊ nhỏ hơn FA.

D. Tần số của nốt nhạc RÊ nhỏ hơn MI, RÊ nhỏ hơn FA.

Hiển thị đáp án

Thứ tự tăng dần theo độ cao của nốt nhạc: ĐỒ, RÊ, MI, FA, SON, LA, SI, ĐÔ.

Mà âm càng cao thì tần số dao động càng lớn ⇒ Chọn đáp án D

Bài 10: Một vật dao động phát ra âm có tần số 50Hz. Thời gian để vật thực hiện

được 200 dao động làA. 2,5s B. 4s C. 5s D. 0,25s

Hiển thị đáp án B

Giáo Án Vật Lí 7 HK1 Phát Triển Năng Lực Theo 5 Bước Hoạt Động

0 giây trước

Xem tiếp toàn bộ tài liệu