SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TỈNH QUẢNG NAM

KỲ THI HỌC SINH GIỎI LỚP 12

Năm học 2018 - 2019

(Đề thi gồm có 01 trang)

Môn thi : NGỮ VĂN

Thời gian : 180 phút (không kể thời gian giao đề)

Ngày thi : 14/3/2019

Câu 1 (8.0 điểm)

1. Sau khi đăng quang Hoa hậu Hoàn vũ Việt Nam 2017 và xuất sắc giành vị trí trong Top 5 cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ Thế giới Miss Universe 2018, H'Hen Niê tâm sự: “Tôi có một xuất phát điểm không hoàn hảo. Nhưng tôi luôn nỗ lực vươn lên, không phải chỉ để mình có cuộc sống tốt đẹp hơn mà còn để truyền cảm hứng cho những cô gái ở buôn làng tôi”. Cô còn cho rằng:“Thương hiệu của tôi không phải qua hình dáng đẹp hay xấu mà chính là những dự án tôi làm cho cộng đồng”.

(H'Hen Niê: Vẻ đẹp hoàn thiện của nhan sắc và lòng từ ái,

, ngày 23/12/2018)

2. Nói chuyện với truyền thông Hàn Quốc trong những ngày đầu năm mới 2019, ông Park Hang-seo, Huấn luyện viên trưởng Đội tuyển bóng đá Việt Nam trải lòng: "Tôi chỉ là một người bình thường (...). Tôi muốn tìm thấy hạnh phúc trong những điều rất bình thường hàng ngày. Tôi không biết mình sẽ gắn bó với Việt Nam bao lâu. Nhưng một ngày còn làm việc, tôi sẽ luôn làm hết sức mình, với niềm đam mê cháy bỏng (...). Khi đã bước sang tuổi 60, tôi chẳng còn mơ mộng gì cao sang. Có chăng đó là sự ấm áp trong tâm hồn. Tôi muốn làm cho những người xung quanh tôi hạnh phúc, như thế là quá đủ rồi”.

(Thiên Thanh - Nỗi lòng tuổi 60 của thầy Park!, Báo Thanh niên, 04/01/2019)

Suy nghĩ của anh/chị về quan niệm sống được gửi gắm trong những tâm sự trên.

Câu 2 (12.0 điểm)

“Về phía độc giả, nhân vật phải là chiếc chìa khóa để giải mã những vấn đề hiện thực mà nhà văn đặt ra trong tác phẩm”.

(Hà Minh Đức (chủ biên) - Lý luận văn học, NXB Giáo dục, 2003, trang 192)

Anh/Chị hiểu ý kiến trên như thế nào? Hãy làm sáng tỏ ý kiến đó qua các nhân vật người đàn bà hàng chài (Chiếc thuyền ngoài xa - Nguyễn Minh Châu) và nhân vật Hồn Trương Ba (Hồn Trương Ba, da hàng thịt - Lưu Quang Vũ).

--- HẾT ---

(Giám thị không giải thích gì thêm)

Họ và tên thí sinh: ……………………… Phòng thi: ………. Số báo danh: …………

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TỈNH QUẢNG NAM

(Hướng dẫn chấm này

gồm có 05 trang)

KỲ THI HỌC SINH GIỎI LỚP 12

NĂM HỌC 2018-2019

Môn : NGỮ VĂN

Thời gian: 180 phút (không kể thời gian giao đề)

Ngày thi : 14/3 /2019

A. HƯỚNG DẪN CHUNG

- Giám khảo cần chủ động nắm bắt nội dung trình bày của thí sinh để đánh giá tổng quát bài làm, tránh đếm ý cho điểm. Chú ý vận dụng linh hoạt và hợp lý Hướng dẫn chấm.

- Đặc biệt trân trọng, khuyến khích những bài viết có nhiều sáng tạo, độc đáo trong nội dung và hình thức.

- Điểm lẻ toàn bài tính đến 0.25 điểm

B. HƯỚNG DẪN CỤ THỂ

Câu 1 (8.0 điểm)

(H'Hen Niê: Vẻ đẹp hoàn thiện của nhan sắc và lòng từ ái - , ngày 23/12/2018)

2. Nói chuyện với truyền thông Hàn Quốc trong những ngày đầu năm mới 2019, ông Park Hang-seo, Huấn luyện viên trưởng Đội tuyển bóng đá Việt Nam trải lòng: "Tôi chỉ là một người bình thường (...). Tôi muốn tìm thấy hạnh phúc trong những điều rất bình thường hàng ngày. Tôi không biết mình sẽ gắn bó với Việt Nam bao lâu. Nhưng một ngày còn làm việc, tôi sẽ luôn làm hết sức mình, với niềm đam mê cháy bỏng (...). Khi đã bước sang tuổi 60, tôi chẳng còn mơ mộng gì cao sang. Có chăng đó là sự ấm áp trong tâm hồn. Tôi muốn làm cho những người xung quanh tôi hạnh phúc, như thế là quá đủ rồi”.

(Nỗi lòng tuổi 60 của thầy Park!, Báo Thanh niên, 04/01/2019)

Suy nghĩ của anh/chị về quan niệm sống được gửi gắm trong những tâm sự trên.

I	Yêu cầu về kĩ năng	Điểm
	- Vận dụng thuần thục cách thức làm bài văn nghị luận xã hội về một tư tưởng đạo lý; kết hợp các thao tác lập luận một cách nhuần nhuyễn, huy động tốt kiến thức sách vở, đời sống, trải nghiệm bản thân để bảo vệ cho lập luận của mình.
	- Kết cấu chặt chẽ, diễn đạt sáng rõ trôi chảy, hạn chế tối đa việc mắc lỗi chính tả, dùng từ và ngữ pháp.
II	Yêu cầu về kiến thức
	từ ý tưởng được nêu trên đề và phù hợp với các chuẩn mực chung của xã hội. - Bài làm cần hướng đến các nội dung sau:
1	Giải thích vấn đề:	1.0
	- Với HLV Park Hang-seo, niềm hạnh phúc, sự ấm áp trong tâm hồn đến từ những điều bình thường; làm việc hết mình với niềm đam mê cháy bỏng và mang lại hạnh phúc cho những người xung quanh. - Với Hoa hậu H'Hen Niê, không ngừng nỗ lực là sức mạnh vươn đến thành công, khẳng định giá trị bản thân và cống hiến làm đẹp cho đời. => Chia sẻ của hai con người mà thành công của họ đã truyền cảm hứng mạnh mẽ đến mọi người, chứa đựng những quan niệm sống sâu sắc: sống là phải làm việc và nỗ lực không ngừng; hướng đến cộng đồng, vì hạnh phúc của mọi người.
22	Bàn luận vấn đề	6.0
22	a. *Sống là phải làm việc và nỗ lực không ngừng.* - Làm việc và nỗ lực không ngừng là cách để khẳng định giá trị bản thân. + Làm việc và nỗ lực không ngừng là sự bền bỉ, kiên trì phấn đấu trong công việc; thất bại không chùn bước, thành công không tự mãn. + Làm việc và nỗ lực không ngừng là cách để khám phá bản thân. Qua làm việc, mỗi người phát hiện năng lực cá nhân; tôi luyện ý chí, nghị lực; kiên định lý tưởng, ước mơ trong cuộc đời. + Làm việc và nỗ lực không ngừng còn là cách để trải nghiệm cuộc sống, tích lũy vốn sống, giúp mỗi người tự khẳng định, nâng cao giá trị bản thân. - Làm việc và nỗ lực không ngừng là bí quyết của thành công. + Đối mặt với thách thức của cuộc sống, hành động nỗ lực tạo cho mỗi người tinh thần tự chủ, sẵn sàng đối mặt, vượt qua khó khăn, thử thách để vươn tới thành công. + Thực tế cho thấy, những thành công trong cuộc sống không bao giờ là quà tặng bất ngờ, ngẫu nhiên. Đó luôn là kết quả của sự nỗ lực không mệt mỏi gắn với niềm khát khao, đam mê mãnh liệt. b. *Sống là phải hướng đến cộng đồng, vì hạnh phúc của mọi người.* - Hướng đến cộng đồng, vì hạnh phúc của mọi người sẽ làm cho những nỗ lực càng thêm có ý nghĩa. + Hướng đến cộng đồng vì hạnh phúc của mọi người sẽ giúp cuộc sống vơi bớt những bất hạnh, đầy hơn những yêu thương, thấm đượm tình người, tình đời. + Hướng đến cộng đồng là cách truyền cảm hứng sống, niềm đam mê chinh phục, ý chí vươn lên cho mọi người, làm cho những nỗ lực cá nhân càng thêm giàu ý nghĩa. - Hướng đến cộng đồng, vì hạnh phúc của mọi người là tìm đến sự ấm áp trong tâm hồn, niềm hạnh phúc cho bản thân. + Sống vì mọi người giúp ta cảm nhận rõ hơn, sâu sắc hơn cảm giác hạnh phúc. + Thiếu ý thức sống vì cộng đồng, mỗi người sẽ trở nên kẻ ích kỷ, vô trách nhiệm. *c. Cần nhận thức đúng về sự nỗ lực vươn lên và ý thức sống vì cộng đồng.* - Nỗ lực vươn lên hướng đến thành công phải gắn với tinh thần làm việc tích cực, trung thực, ý thức cầu tiến; tránh xa những tham vọng, thủ đoạn thấp hèn để có hư danh. - Ý thức sống hướng về cộng đồng phải xuất phát từ trái tim thương đời, yêu người; từ khát vọng mang đến hạnh phúc cho mọi người; tuyệt đối không vì mục đích vụ lợi.	2.0 2.0 2.0
33	Bài học nhận thức và hành động	1.0
33	Nhận thức rõ giá trị, ý nghĩa và vận dụng tích cực quan điểm trên vào thực tế đời sống.

Câu 2 (12.0 điểm)

“Về phía độc giả, nhân vật phải là chiếc chìa khóa để giải mã những vấn đề hiện thực mà nhà văn đặt ra trong tác phẩm”.

(Hà Minh Đức (chủ biên), Lý luận văn học, NXB Giáo dục, 2003, trang 192)

Anh/Chị hiểu ý kiến trên như thế nào? Hãy làm sáng tỏ ý kiến đó qua các nhân vật người đàn bà hàng chài (Chiếc thuyền ngoài xa – Nguyễn Minh Châu) và nhân vật Hồn Trương Ba (Trích đoạn Hồn Trương Ba, da hàng thịt – Lưu Quang Vũ).

I	Yêu cầu về kĩ năng	Điểm
	- Vận dụng thuần thục cách thức làm bài văn nghị luận văn học. Thí sinh cần giải thích được ý kiến, xác định đúng trọng tâm vấn đề nghị luận; phân tích nhân vật để làm sáng rõ yêu cầu của đề. - Kết cấu bài văn chặt chẽ, bám sát vấn đề; hành văn mạch lạc, có hình ảnh, cảm xúc; hạn chế việc mắc lỗi chính tả, dùng từ, đặt câu.
II	Yêu cầu về kiến thức
1.	Giải thích nhận định	3.0
1.	Nhận định đề cập đến quan niệm của độc giả về vai trò, ý nghĩa của nhân vật trong tác phẩm văn học: * Nhân vật phải là chiếc chìa khóa để giải mã: Nhân vật là hình tượng nghệ thuật được nhà văn xây dựng trong tác phẩm. Trong hoạt động tiếp nhận, nhân vật là phương tiện, nhân tố then chốt (chìa khóa) để mở lối vào tác phẩm (giải mã), giúp người đọc phát hiện, thẩm thấu và rung cảm ý đồ nghệ thuật của tác giả. * *Những vấn đề hiện thực mà nhà văn đặt ra trong tác phẩm:* Là hiện thực bản chất của đời sống xã hội được nhà văn phản ánh, lý giải và kí thác thông điệp. => Như vậy, về phía người đọc, nhân vật vừa là phương tiện (chìa khóa) vừa là đối tượng (mã nghệ thuật) để người đọc tiếp nhận (giải mã) những vấn đề hiện thực mà nhà văn đặt ra trong tác phẩm. Để khám phá trọn vẹn vai trò, ý nghĩa nghệ thuật của nhân vật, cần đặt nhân vật trong chỉnh thể tác phẩm và hoạt động sáng tạo của nhà văn.
2.	Phân tích, chứng minh	8.0
	a. Nhân vật người đàn bà hàng chài - Người đàn bà hàng chài là nhân vật thành công của nhà văn Nguyễn Minh Châu trong giai đoạn sáng tác sau 1975. bức thiết của hiện thực và những trăn trở về mối quan hệ giữa nghệ thuật và cuộc sống. + Bi kịch cuộc sống, số phận bất hạnh của người đàn bà là lời cảnh báo khẩn thiết về trình trạng đói nghèo, cùng cực của con người đời thường và những hậu quả khôn lường: sự tha hóa đạo đức, nhân cách; tình trạng bạo lực và sự rạn vỡ nền nếp gia đình; vấn đề quyền sống của con người … + Qua chân dung tâm hồn, vẻ đẹp nhân cách của người đàn bà trong câu chuyện tại tòa án huyện, nhà văn đề cập đến những nghịch lý, đối lập trong muôn mặt đời sống. Từ đó, đặt ra vấn đề về cách nhìn đời, nhìn người; về mối quan hệ giữa cuộc đời và nghệ thuật. * Nghệ thuật: sáng tạo tình huống truyện, xây dựng điểm nhìn trần thuật linh hoạt, miêu tả nhân vật… b. Nhân vật Hồn Trương Ba - Nhân vật Hồn Trương Ba là một sáng tạo nghệ thuật độc đáo, khẳng định tài năng, tầm vóc của nhà viết kịch Lưu Quang Vũ trong văn học thời đổi mới. - Sáng tạo từ cốt truyện dân gian, nhân vật Hồn Trương Ba đã kết tinh những nhận thức sâu sắc, giàu ý nghĩa nhân sinh của tác giả. + Sống nhờ vào xác hàng thịt, Hồn Trương Ba dần bị tha hóa, đánh mất những phẩm chất trong sạch, cao quý. Từ đó, Lưu Quang Vũ đặt ra vấn đề về sự cám dỗ, lấn át, ngự trị của cái dung tục, thấp hèn đối với con người. + Là người tự trọng, Hồn Trương Ba vừa đau đớn trước tình trạng “bên trong một đằng, bên ngoài một nẻo”, vừa nỗ lực đấu tranh để được sống là chính mình. Cuối cùng, Hồn Trương Ba quyết định từ bỏ kiểu sống vay mượn, chắp vá; dũng cảm chấp nhận cái chết để giải thoát. Đây cũng là thông điệp: Không thể sống chung với cái dung tục, thấp hèn, con người không ngừng nỗ lực tranh đấu vượt qua nghịch cảnh để được sống tự do, toàn vẹn. + Đổi lấy sự sống cho cu Tỵ, làm vơi nỗi đau của người thân, cái chết của Hồn Trương Ba còn mang ý nghĩa: Sự sống của con người không chỉ là hài hòa giữa linh hồn và thể xác mà còn chính là sự gắn kết giữa cá nhân với cộng đồng, xã hội. * Nghệ thuật: dựng cảnh, dựng đối thoại, độc thoại, …	4.0 4.0
3.	Đánh giá chung	1.0
	- Việc tiếp cận nhân vật người đàn bà hàng chài và Hồn Trương Ba đã làm sáng rõ quan niệm của người đọc về vai trò của nhân vật đối với những vấn đề hiện thực mà nhà văn đặt ra trong tác phẩm. - Ý kiến trên còn có ý nghĩa định hướng trong tiếp nhận và sáng tác văn học: + Với người đọc, đây là cơ sở để tiếp nhận và thẩm định giá trị tác phẩm và tài năng của nhà văn. + Với người sáng tác, cần xây dựng hình tượng nhân vật ngang tầm sứ mệnh nghệ thuật. + Ý kiến còn cho thấy mối quan hệ giữa nhà văn và người đọc trong quá trình sáng tác và tiếp nhận.

------------------------------------ HẾT--------------------------------------

Đề Thi HSG Văn 12 Tỉnh Quảng Nam 2019

2 giây trước

Xem tiếp toàn bộ tài liệu