Cho các sơ đồ phản ứng: Oxit (X₁) + Dung dịch axit (X₂) → (X₃ ) + …

Oxit (Y₁) + Dung dịch bazơ (Y₂) → (Y₃) + …

Muối (Z₁) (X₁) + (Z₂) + …

Muối (Z₁) + Dung dịch axit (X₂) ( X₃) + …

Biết khí X₃ có màu vàng lục, muối Z₁ có màu tím, phân tử khối của các chất thỏa mãn điều kiện: ; . Xác định các chất X₁, X₂, X₃, Y₁, Y₂, Y₃, Z₁, Z₂. Viết các phương trình hóa học minh họa.

Hướng dẫn giải

Muối Z₁ có màu tím nên chọn KMnO₄

Khí X₃ màu vàng lục chọn Cl₂

= 300 - 158 = 142 và Y₁ là oxit Y₁ là : P₂O₅

X₂: HCl

Y₂: Ca(OH)₂

Vì: – M_HCl = 74- 36,5 = 37,5

X₁ là MnO₂;

Y₃ là Ca₃(PO₄)₂;

Z₂ là O₂

MnO₂ + 4HCl đặc Cl₂ + MnCl₂ + 2H₂O

P₂O₅ + 3Ca(OH)₂ Ca₃(PO₄)₂ + 3H₂O

2KMnO₄ K₂MnO₄ + MnO₂ + O₂

2KMnO₄ + 16HCl đặc 5Cl₂ + 2MnCl₂ + 2KCl + 8H₂O

Câu 8: (trích từ đề tuyển sinh chuyên sư phạm Hà Nội 2014)

1/ Hỗn hợp A gồm BaO, FeO, Al₂O₃. Hòa tan A trong lượng nước dư, được dung dịch D và phần không tan B. Sục khí CO₂ dư vào D, phản ứng tạo kết tủa. Cho CO dư đi qua B nung nóng, được chất rắn E. Khi cho E tác dụng với dung dịch NaOH dư, thấy một phần bị tan, còn lại chất rắn G. Hòa tan G vào lượng dư dung dịch H₂SO₄ loãng rồi cho dung dịch thu được tác dụng với dung dịch KMnO₄. Viết các phương trình phản ứng xảy ra.

2/ Cho 0,1 mol mỗi axit H₃PO₂ và H₃PO₃ tác dụng với dung dịch KOH dư thì thu được muối khan có khối lượng lần lượt là 10,4 gam và 15,8 gam. Xác định công thức cấu tạo 2 axit trên.

Hướng dẫn giải

1/ Vì chất rắn E tác dụng với dung dịch NaOH dư, thấy tan 1 phần nên trong E có Al₂O₃ và FeO.

BaO + H₂O ® Ba(OH)₂

Ba(OH)₂ + Al₂O₃ ® Ba(AlO₂)₂ + H₂O

Vì chất rắn E tác dụng với dung dịch NaOH dư, thấy tan 1 phần nên trong E có Al₂O₃ và Fe và dung dịch D chỉ có chất tan là Ba(AlO₂)₂.

2CO₂ + Ba(AlO₂)₂ + 4H₂O ® Ba(HCO₃)₂ + 2Al(OH)₃↓

CO + FeO Fe + CO₂

Al₂O₃ + 2NaOH ®2NaAlO₂ + H₂O

FeO + H₂SO₄ ® FeSO₄ + H₂O

10FeSO₄ + 2KMnO₄ + 8H₂SO₄ ® 5Fe₂(SO₄)₃ + K₂SO₄ + 2MnSO₄ + 8H₂O

2/ Xét axit H₃PO₂: H₃PO₂ + xKOH ® K_xH_3-xPO₂ + xH₂O

0,1 mol 0,1 mol

Ta có: Vậy axit H₃PO₂ có 1 nguyên tử hiđro linh động.

Xét axit H₃PO₃: H₃PO₃ + xKOH " K_xH_3-xPO₃ + xH₂O

0,1 mol 0,1 mol

Ta có: . Vậy axit H₃PO₃ có 2 nguyên tử hiđro linh động.

H₃PO₂

H₃PO₃

Câu 9: (trích từ đề tuyển sinh chuyên sư phạm Hà Nội 2017)

Cho hỗn hợp X gồm Cu, Ag, Fe, Al tác dụng với oxi dư, đun nóng được chất rắn Y. Cho Y vào dung dịch HCl dư, khuấy kĩ, sau đó lấy dung dịch thu được cho tác dụng với dung dung dịch NaOH loãng, dư. Lọc lấy kết tủa tạo thành, đem nung trong không khí đến khối lượng không đổi, thu được chất rắn Z. Biết các phản ứng xảy ra hoàn toàn. Viết các phương trình phản ứng và cho biết chất rắn Z chứa những chất nào?

Hướng dẫn giải

1) Tác dụng với oxi dư:

2Cu + O₂ 2CuO

3Fe + 2O₂ Fe₃O₄

4Al + 3O₂ 2Al₂O₃

Y gồm: CuO, Fe₃O₄, Al₂O₃ và Ag.

Tác dụng với HCl dư:

CuO + 2HCl ® CuCl₂ + H₂O

Fe₃O₄ + 8HCl ® FeCl₂ + 2FeCl₃ + 4H₂O

Al₂O₃ + 6HCl ® 2AlCl₃ + 3H₂O

Dung dịch thu được tác dụng với NaOH dư:

NaOH + HCl ® NaCl + H₂O

CuCl₂ + 2NaOH ® Cu(OH)₂ + 2NaCl

FeCl₂ + 2NaOH ® Fe(OH)₂ + 2NaCl

FeCl₃ + 3NaOH ® Fe(OH)₃ + 3NaCl

AlCl₃ + 3NaOH ® Al(OH)₃ + 3NaCl

Vì NaOH dư nên Al(OH)₃ bị hòa tan hết theo phản ứng sau:

NaOH + Al(OH)₃ ® NaAlO₂ + 2H₂O

Nung kết tủa trong không khí đến khối lượng không đổi:

4Fe(OH)₂ + O₂ 2Fe₂O₃ + 4H₂O

2Fe(OH)₃ Fe₂O₃ + 3H₂O

Cu(OH)₂ CuO + H₂O

Þ Z gồm CuO và Fe₂O₃

Câu 10: (trích từ đề chọn HSG Yên Bái 2022)

Có 3 chất (A), (B) và (C). Đốt cháy 1 mol chất (A) tạo ra 1 mol khí (B) và 2 mol khí (C). Khí (C) được sinh ra khi đun nóng S với H₂SO₄ đặc. Khí (B) là một oxit axit có khối lượng oxi gấp 2,67 lần khối lượng của nguyên tố tạo oxit. Xác định các chất (A), (B), (C) và viết các phương trình phản ứng khí cho mỗi khí (B), (C) lội qua dung dịch Na₂CO₃?

Hướng dẫn giải

Khí (C) được sinh ra khi đun nóng S với H₂SO₄ đặc => C là SO₂

S + H₂SO₄ đặc → SO₂ + 2H₂O

Khí (B) là một oxit axit có khối lượng oxi gấp 2,67 lần khối lượng của nguyên tố tạo oxit

=> Đặt CTHH B là M₂O_n (n là hóa trị của M)=> 16n=2,67.2.M => M=3n => n=4, M= 12 => B là CO₂

Đốt cháy 1 mol chất (A) tạo ra 1 mol khí CO₂(B) và 2 mol khí SO₂ (C)

=> Trong 1 mol A có 1 mol C, 2 mol S => CTHH A là CS₂

* Khí CO₂, SO₂ lội qua dung dịch Na₂CO₃ xảy ra phản ứn:

CO₂+ Na₂CO₃ + H₂O → 2NaHCO₃

2SO₂+ Na₂CO₃ + H₂O → 2NaHSO₃ + CO₂

SO₂+ Na₂CO₃ → Na₂SO₃ + CO₂

Câu 11: (trích từ đề HSG Phú Thọ 2022)

Cho hỗn hợp X gồm Mg, Fe₂O₃và Al₂O₃ tác dụng với dung dịch CuSO₄ dư, sau phản ứng thu được dung dịch Y và chất rắn Z. Cho toàn bộ Z tác dụng với dung dịch HCl dư, sau phản ứng thu được dung dịch A và phần không tan B. Hoà tan B trong dung dịch H₂SO₄ (đặc, nóng, dư) thu được khí C. Hấp thụ khí C vào dung dịch Ba(OH)₂ thu được kết tủa D và dung dịch F. Cho dung dịch KOH dư vào dung dịch F lại thấy xuất hiện kết tủa D. Cho từ từ dung dịch KOH đến dư vào dung dịch A, được kết tủa G. Viết các phương trình hoá học xảy ra. Biết các phản ứng xảy ra hoàn toàn.

Hướng dẫn giải

Cho X tác dụng với dung dịch CuSO₄ (dư)

- Dung dịch Y gồm MgSO₄ và CuSO₄ dư.

- Chất rắn Z gồm Cu, Fe₂O₃ và Al₂O₃.

- Cho Z tác dụng với dung dịch HCl dư:

Al₂O₃ + 6HCl 2AlCl₃ + 3H₂O;

Fe₂O₃ + 6HCl 2FeCl₃ + 3 H₂O

Cu + 2FeCl₃ 2FeCl₂ + CuCl₂

- Do HCl dư nên Al₂O₃, Fe₂O₃ tan hết, chất rắn B là Cu dư.

- B + H₂SO₄ đặc, nóng, dư khí B là SO₂

Cu + 2H₂SO₄ CuSO₄ + SO₂+ 2 H₂O

- Sục SO₂ vào dd Ba(OH)₂:

Ba(OH)₂ + SO₂ BaSO₃ + H₂O

BaSO₃ + SO₂ + H₂O Ba(HSO₃)₂

- Kết tủa D là BaSO₃, dung dịch F chứa Ba(HSO₃)₂

- Dung dịch F + dung dịch KOH dư:

Ba(HSO₃)₂ + 2KOH BaSO₃ + K₂SO₃ + 2H₂O

- Dung dịch A + dung dịch KOH dư:

HCl + KOH KCl + H₂O;

CuCl₂ + 2KOH Cu(OH)₂+ 2KCl

FeCl₂ + 2KOH Fe(OH)₂ + 2KCl

AlCl₃ + 3KOH Al(OH)₃ + 3KCl

Al(OH)₃ +KOH KAlO₂ + 2H₂O

Kết tủa G gồm: Cu(OH)₂, Fe(OH)₂

Câu 12: (trích từ đề HSG Quãng Ngãi 2022 )

Xác định các chất A, B, C, D, E, F và viết các phương trình hóa học để thực hiện các chuyển hóa sau:

AB (khí) CDB EFBD

Cho biết A là hợp chất của sắt với một nguyên tố hóa học khác , phân tử khối của A là 120 đvC và trong phân tử A có 3 nguyên tử.

Xác định các chất A, B, D, E, F, G, X, Y và hoàn thành các phương trình hóa học theo sơ đồ sau: Hướng dẫn giải

1/ A.FeS₂ B. SO₂ C. NaHSO₃ D. Na₂SO₃ E. SO₃ F. H₂SO₄

4FeS₂ + 11O₂ 2Fe₂O₃ + 8SO₂

SO₂ + NaOH ® NaHSO₃

NaHSO₃ + NaOH ® Na₂SO₃ + H₂O

NaHSO₃ + HCl ® NaCl + H₂O + SO₂

2SO₂ + O₂ 2SO₃

SO₃ + H₂O ® H₂SO₄

Cu + H₂SO_{4 đặc} CuSO₄ + H₂O + SO₂

SO₂ + 2NaOH ® Na₂SO₃ + H₂O

2/ X. CO ; Y. CO₂ ; A. Al₄C₃ ; B . Al(OH)₃;

G. AlCl₃ ; D. CH₄ ; E . HCl ; F. CH₃Cl

2Al₂O₃ + 9C Al₄C₃ + 6CO

CO + CuO Cu + CO₂

Al₄C₃ + 12H₂O ® 4Al(OH)₃ + 3CH₄

Al(OH)₃ + 6HCl ® 2AlCl₃ + 3 H₂O

CH₄ + Cl₂ HCl + CH₃Cl

2CH₃Cl + 3O₂ 2HCl + 2CO₂ + 2H₂O

Câu 13: (trích từ đề HSG Quãng Ngãi 2022 )

Chọn một kim loại A, một dung dịch muối B phù hợp với mỗi thí nghiệm có hiện tượng như sau:

a. Dung dịch đổi màu từ vàng sang xanh

b. Tạo ra hai chất khí. Cho dung dịch HCl vào dung dịch thu được thấy giải phóng khí. Dẫn khí này vào nước vôi trong dư thấy nước vôi trong bị vẩy đục.

c. Có bọt khí và kết tủa keo trắng, sau đó kết tủa tan dần đến hết.

d. Có bọt khí và kết tủa màu trắng lẫn kết tủa màu xanh lơ.

Viết các PTHH xảy ra.

dẫn giải

a. A. Cu ; B. FeCl₃

Cu + 2FeCl₃ ® CuCl₂ + 2FeCl₂

b. A. Ba ; B. NH₄HCO₃

Ba + 2H₂O ® Ba(OH)₂ + H₂

Ba(OH)₂+ 2NH₄HCO₃ ® Ba(HCO₃)₂ + 2H₂O + 2NH₃

Ba(HCO₃)₂+ 2HCl® BaCl₂ + 2H₂O + 2CO₂

Ca(OH)₂+ CO₂ ® CaCO₃ + H₂O

c. A. Na ; B. AlCl₃

2Na + 2 H₂O ® 2NaOH + H₂

3NaOH + AlCl₃ ® Al(OH)₃ + 3NaCl

NaOH + Al(OH)₃ ® NaAlO₂ + 2H₂O

d. A. Ba ; B. CuSO₄

Ba + 2H₂O ® Ba(OH)₂ + H₂

Ba(OH)₂+ CuSO₄ ® BaSO₄ + Cu(OH)₂

Câu 14: (trích từ đề HSG Lâm Đồng 2022)

1. Dự đoán hiện tượng và viết phương trình hóa học của tất cả các phản ứng xảy ra trong các trường hợp sau:

a) Trộn hai chất rắn kali hiđroxit và nhôm oxit (có cùng khối lượng) rồi cho hỗn hợp trên vào lượng nước dư.

b) Trộn một ít bột đồng (II) oxit với bột than rồi cho vào đáy ống nghiệm khô (1), đốt nóng đáy ống nghiệm (1) rồi dẫn toàn bộ sản phẩm khi sinh ra vào ống nghiệm (2) đựng dung dịch nước vôi trong dư.

c) Cho một mẩu nhỏ kim loại natri vào ống nghiệm đựng dung dịch sắt (II) sunfat (thí nghiệm được tiến hành trong không khí).

2. Hãy chọn 6 dung dịch muối tương ứng A₁, A₂, A₂, A₃, A₄, A₅, A₆ ứng với 6 gốc axit khác nhau thỏa mãn các điều kiện và hoàn thành phương trình hóa học theo các sơ đồ sau:

a) A₁ + A₂® Có khí bay lên

b) A₁ + A₃ ® có kết tủa

c) A₂ + A₃ ® có kết tủa và có khí bay lên

d) A₄ + A₅ ® có kết tủa

e) A₅ + A₆ ® có kết tủa

Hướng dẫn giải

1 a) Giả sử m_KOH = = 56 g

Þn_KOH = 1 mol;

Al₂O₃ + 2KOH ® 2KAlO₂ + H₂O

Theo phương trình: = 0,5 mol < 0,549 mol.

Vậy hiện tượng quan sát được khi trộn hai chất rắn kali hiđroxit và nhôm oxit (có cùng khối lượng) rồi cho hỗn hợp trên vào lượng nước dư là chất rắn tan một phần, tạo thành dung dịch trong suốt.

b) Hiện tượng: Ống nghiệm (1): chất rắn từ màu đen chuyển dần sang chất rắn màu đỏ.

Ống nghiệm (2): Xuất hiện chất rắn màu trắng. Sau đó chất rắn màu trắng tan dần tạo thành dung dịch trong suốt.

2CuO + C 2Cu + CO₂

CO₂ + Ca(OH)₂ ® CaCO₃ + H₂O

CaCO₃ + CO₂ + H₂O ® Ca(HCO₃)₂

c) Kim loại Na tan ra, tạo thành khí không màu, đồng thời có chất rắn màu trắng xanh bị hóa nâu trong không khí.

2Na + 2H₂O ® 2NaOH + H₂

FeSO₄ + 2NaOH ® Fe(OH)₂ + Na₂SO₄

4Fe(OH)₂+ O₂+ 2H₂O ® 4Fe(OH)₃

2) Có thể chọn các muối

A₁: Na₂SO₃

A₂ : NaHSO₄

A₃: Ba(HCO₃)₂

A₄: Na₂CO₃

A₅ : Ba(NO₃)₂

A₆ : Al₂(SO₄)₃

Na₂SO₃ + 2NaHSO₄ ® 2Na₂SO₄ + SO₂ + H₂O

Na₂SO₃ + Ba(HCO₃)₂ ® 2NaHCO₃ + BaSO₃

2NaHSO₄ + Ba(HCO₃)₂® BaSO₄ + 2CO₂ + 2H₂O + Na₂SO₄

Na₂CO₃ + Ba(NO₃)₂ ® BaCO₃ + 2NaNO₃

3Ba(NO₃)₂+ Al₂(SO₄)₃® 3BaSO₄ + 2Al(NO₃)₃

Câu 15: (trích từ đề HSG Lâm Đồng 2022)

Cho BaO vào dung dịch H₂SO₄ loãng, sau khi phản ứng kết thúc, thu được kết tủa M và dung dịch N. Cho Al dư vào dung dịch N thu được khí P và dung dịch Q. Lấy dung dịch Q cho tác dụng với dung dịch K₂CO₃ thu được kết tủa T. Xác định M, N, P, Q, T và viết các phương trình hoá học của phản ứng xảy ra.

Hướng dẫn giải

BaO + H₂SO₄ ® BaSO₄ + H₂O

Có thể có: BaO + H₂O ® Ba(OH)₂

Sau phản ứng thu được kết tủa M là BaSO₄

Dung dịch N có thể là Ba(OH)₂ hoặc H₂SO₄ dư.

TH₁: Dung dịch N là Ba(OH)₂ dư

2Al + Ba(OH)₂ + 2H₂O ® Ba(AlO₂)₂ + 3H₂

Khí P: H₂

Dung dịch Q: Ba(AlO₂)₂ (do Al dư)

Ba(AlO₂)₂ + K₂CO₃ ® BaCO₃ + 2KAlO₂

Kết tủa T là BaCO₃

TH₂: Dung dịch N là H₂SO₄ dư

2Al + 3H₂SO₄ ® Al₂(SO₄)₃ + 3H₂

Khí P: H₂

Dung dịch Q: Al₂(SO₄)₃ (do Al dư)

Al₂(SO₄)₃+ 3K₂CO₃ + 3H₂O ® 2Al(OH)₃ + 3CO₂ + 3K₂SO₄

Kết tủa T là Al(OH)₃

Câu 16: (trích từ đề HSG Bà Rịa Vũng Tàu 2022)

BaCO₃

(A)

2/ M có số hiệu nguyên tử là 11, A, B, C là các hợp chất vô cơ của kim loại M. Biết:

A + B → C + D

B C + D + E (E là hợp chất của cacbon)

E + A C + D

E + A B

a)Hỏi M, A, B, C, D, E là các chất gì? Viết các phương trình hóa học trên?

b)Cho A, B, C, D tác dụng với dung dịch Ca(OH)₂. Viết các phương trình hóa học có thể xảy ra (nếu có ).

Hướng dẫn giải:

1. BaCO₃ BaO + CO₂

2. BaO + H₂O → Ba(OH)₂

3. Ba(OH)₂ + 2CO₂ → Ba(HCO₃)₂

4. Ba(HCO₃)₂ H₂O + CO₂ + BaCO₃

5. BaCO₃ + CO₂ + H₂O → Ba(HCO₃)₂

6. Ba(HCO₃)₂ + 2HCl → BaCl₂ + 2CO₂↑ + 2H₂O

7. BaCl₂ + 2AgNO₃ → Ba(NO₃)₂ + 2AgCl

8. Ba(NO₃)₂ + Na₂CO₃ → 2NaNO₃ + BaCO₃

2/ M có số hiệu nguyên tử là 11, M là kim loại Na.

A, B, C là các hợp chất vô cơ của kim loại Na, để thỏa mãn điều kiện của đầu bài: A là NaOH; B là NaHCO₃ và C là Na₂CO₃

→D là H₂O, E là CO₂

PTHH: NaOH + NaHCO₃ Na₂CO₃ + H₂O

2NaHCO₃ Na₂CO₃ + H₂O + CO₂

CO₂ + 2NaOH Na₂CO₃ + H₂O

Hoặc: CO₂+ NaOH NaHCO₃

- Cho A, B, C, D, E tác dụng với Ca(OH)₂: Có NaHCO₃, CO₂ và Na₂CO₃ phản ứng.

Các phương trình hóa học có thể xảy ra là

Na₂CO₃ + Ca(OH)₂ CaCO₃+ 2 NaOH

CO₂ + Ca(OH)₂ CaCO₃ + H₂O hoặc

2CO₂+ Ca(OH)₂ Ca( HCO₃)₂

2NaHCO₃ + Ca(OH)₂ CaCO₃+ Na₂CO₃ + 2H₂O hoặc

NaHCO₃ + Ca(OH)₂ CaCO₃+ NaOH + H₂O

Chuyên Đề Quan Hệ Giữa Các Chất Vô Cơ Bồi Dưỡng HSG Hóa 8

Vừa xong

Xem tiếp toàn bộ tài liệu