M + 2AgNO₃ ® M(NO₃)₂ + 2Ag ¯

0,5x x x (mol)

M + Cu(NO₃)₂ ® M(NO₃)₂ + Cu ¯

y y y (mol)

® 0,5x + y = 0,3 (1) ; 108x + 64y = 26,8 (2) ® x = 0,1 ; y = 0,25

c) Bài tập giải chi tiết

Câu 10: Cho 3,07 gam hỗn hợp bột kim loại X gồm Al và Fe vào 150 ml dung dịch hỗn hợp gồm Fe(NO₃)₃ 1,0 M và AgNO₃ 0,5 M, khuấy đều, sau phản ứng thu được m gam kim loại và dung dịch Y (chứa ba muối). Cho từ từ dung dịch NaOH dư, lấy kết tủa nung đến khối lượng không đổi được 16,0 gam một chất rắn khan. Biết các phản ứng xảy ra hoàn toàn.

a) Viết phương trình phản ứng có thể đã xảy ra.

b) Tính m và phần trăm khối lượng của Al và Fe trong X.

(Trích đề thi HSG môn hóa học lớp 9 tỉnh Gia Lai, năm học 2011-2012)

Hướng dẫn giải

Theo đề cho Y chỉ có 3 muối ® các muối trong Y là: Al(NO₃)₃, Fe(NO₃)₂, Fe(NO₃)₃. Vậy các chất AgNO₃, Al, Fe đều hết.

Kim loại sau phản ứng chỉ có Ag.

Các phương trình hóa học có thể xảy ra:

Al+ 3AgNO₃® Al(NO₃)₃ + 3Ag ¯

Al + 3Fe(NO₃)₃® Al(NO₃)₃+ 3Fe(NO₃)₂ (nếu Al dư so với AgNO₃)

Fe + 2AgNO₃ ® Fe(NO₃)₂ + 2Ag ¯ (nếu AgNO₃ dư so với Al)

Fe + 2Fe(NO₃)₃ ® 3Fe(NO₃)₂

Fe(NO₃)₃+3NaOH ® Fe(OH)₃ ¯ + 3NaNO₃

Fe(NO₃)₂ +2NaOH ® Fe(OH)₂ ¯ + 2NaNO₃

Al(NO₃)₃+3NaOH ® Al(OH)₃ + 3NaNO₃

NaOH +Al(OH)₃ ® NaAlO₂ + 2H₂O

2Fe(OH)₃ Fe₂O₃ + 3H₂O

2Fe(OH)₂ + ½ O₂ Fe₂O₃ + 2H₂O

b) m = m_Ag= 108.0,075 = 8,1gam

Theo bảo toàn mol Fe ®

Þ = 0,1.2 – 0,15 = 0,05 (mol) ®

% ; %m_Al= 100% - 91,2% = 8,8%

Câu 11: Cho 23 gam hỗn hợp X gồm Mg và Fe vào dung dịch hỗn hợp gồm AgNO₃ và Cu(NO₃)₂, thu được chất rắn Y (gồm 3 kim loại) và dung dịch Z. Hòa tan hết Y bằng dung dịch H₂SO₄ (đặc, nóng, dư), thu được 15,96 lít khí SO₂ (sản phẩm khử duy nhất của H₂SO₄, ở đktc). Cho dung dịch NaOH dư vào Z, thu được kết tủa T. Nung T trong không khí đến khối lượng không đổi, thu được 21 gam hỗn hợp rắn. Biết các phản ứng xảy ra hoàn toàn. Viết phương trình hóa học của các phản ứng xảy ra và tính phần trăm khối lượng của mỗi chất trong X.

Hướng dẫn giải

- Vì tính kim loại của Mg mạnh hơn Fe nên Mg tham gia phản ứng trước, khi đó chất rắn Y gồm 3 kim loại là Ag, Cu và Fe dư.

- Cho X tác dụng với dung dịch hỗn hợp gồm AgNO₃ và Cu(NO₃)₂:

Mg + 2AgNO₃ Mg(NO₃)₂ + 2Ag (1)

- Nếu Mg dư: Mg + Cu(NO₃)₂ Mg(NO₃)₂ + Cu (2)

-Nếu Mg phản ứng hết: Fe + 2AgNO₃ Fe(NO₃)₂ + 2Ag (3)

Fe + Cu(NO₃)₂ Fe(NO₃)₂ + Cu (4)

- Dung dịch Z gồm Mg(NO₃)₂ và Fe(NO₃)₂.

- Hoà tan hết Y bằng dung dịch H₂SO₄ đặc, nóng, dư:

2Fe + 6H₂SO_{4 đặc} Fe₂(SO₄)₃ + 3SO₂ + 6H₂O (5)

Cu + 2H₂SO_{4 đặc} CuSO₄ + SO₂ + 2H₂O (6)

2Ag + 2H₂SO_{4 đặc} Ag₂SO₄ + SO₂ + 2H₂O (7)

- Cho dung dịch NaOH dư vào Z:

Mg(NO₃)₂ + 2NaOH Mg(OH)₂ + 2NaNO₃ (8)

Fe(NO₃)₂ + 2NaOH Fe(OH)₂ + 2NaNO₃ (9)

Kết tủa T gồm Mg(OH)₂ và Fe(OH)₂.

- Nung T trong không khí đến khối lượng không đổi:

Mg(OH)₂ MgO + H₂O (10)

4Fe(OH)₂ + O₂ 2Fe₂O₃ + 4H₂O (11)

21 gam chất rắn gồm MgO và Fe₂O₃.

- BTNT Mg:

- BTNT Fe:

- Theo các phản ứng từ (1) đến (7):

- Từ (*), (**), (***)

Vậy phần trăm khối lượng của mỗi chất trong X là:

PHẦN C: BÀI TẬP TỪ CÁC ĐỀ THI CHỌN LỌC

Câu 1: (trích từ đề HSG Tỉnh Thanh Hoá 22-23 )

Cho m gam hỗn hợp kim loại Cu, Fe vào 200ml dung dịch chứa hỗn hợp muối Cu(NO₃)₂0,5M, AgNO₃ 1M. Sau một thời gian thu được dung dịch Z và 28 gam hỗn hợp rắn T. Thêm 19,5 gam Zn vào Z, sau khi phản ứng hoàn toàn được 18,5 gam chất rắn G và dung dịch M. Tính m.

Hướng dẫn giải

Ta có:

= 0,2 . 0,5 = 0,1 mol

= 0,2 . 1 = 0,2 mol

n_Zn = = 0,3 mol

* Cu, Fe + dung dịch AgNO₃, Cu(NO₃)₂ có thể xảy ra các phản ứng

Fe + 2AgNO₃ Fe(NO₃)₂ + 2Ag

Cu + 2AgNO₃ Cu(NO₃)₂ + 2Ag

Fe + Cu(NO₃₎₂ Fe(NO₃)₂ + Cu

Fe(NO₃)₂ + AgNO₃ Fe(NO₃)₃ + Ag

Dung dịch Z: Cu(NO₃)₂, Fe(NO₃)₂, Fe(NO₃)₃ hoặc Cu(NO₃)₂, AgNO₃, Fe(NO₃)₃.

* Zn + dung dịch Z có thể xảy ra các phản ứng

Zn + 2AgNO₃ Zn(NO₃)₂ + 2Ag

Zn + 2Fe(NO₃)₃ Zn(NO₃)₂ + 2Fe(NO₃)₂

Zn + Cu(NO₃)₂ Zn(NO₃)₂ + Cu

Zn + Fe(NO₃)₂ Zn(NO₃)₂ + 2Ag

* Nhận thấy

n_Zn > → Zn dư → n_{Zn pư} = = 0,2 mol.

Khối lượng Zn dư (chưa tan vào dung dịch là)

M_{Zn dư} = 19,5 – 0,2 . .65 = 6,5 gam

Bảo toàn kim loại có:

m_{Fe, Cu} + + + m_{Zn dư} = m_T + m_G

→ m + 64 . 0,1 + 108 . 0,2 + 6,5 = 28 + 18,5 → m = 12 gam.

Câu 2: (Đề tuyển sinh lớp 10 chuyên thành phố Hồ Chí Minh năm học 2018 – 2019)

Nhúng một thanh copper vào 200 ml dung dịch AgNO₃ 1M, sau khi phản ứng xảy ra hoàn toàn, thanh copper được lấy ra, đem rửa sạch, sấy khô cẩn thận và biết toàn bộ Ag tạo ra đều bám vào thanh copper. Khối lượng thanh copper tăng hay giảm bao nhiêu gam so với ban đầu?

Hướng dẫn giải

n_AgNO3 = 0,2. 1 = 0,2 (mol)

PTHH: Cu + 2AgNO₃ → Cu(NO₃)₂ + 2Ag↓

Theo PTHH: n_Cu = ½ n_AgNO3 = ½. 0,2 = 0,1 (mol)

=> m_Cu = 0,1.64 = 6,4 (g)

Theo PTHH: n_Ag = n_AgNO3 = 0,2 (mol) => m_Ag = 0,2.108 = 21,6 (g)

Vì Ag sinh ra đều bám hết vào thanh copper => khối lượng thanh copper tăng số gam là :

∆ = m_{Agsinh ra} - m_{Cu pư} = 21,6 – 6.4 = 15,2 (g)

Câu 3: (Trích đề tuyển sinh đại học khối B năm học 2018)

Tiến hành hai thí nghiệm sau:

Thí nghiệm 1: Cho m gam bột Fe (dư) vào V₁ lít dung dịch Cu(NO₃)₂ 1M;

Thí nghiệm 2: Cho m gam bột Fe (dư) vào V₂ lít dung dịch AgNO₃ 0,1M.

Sau khi các phản ứng xảy ra hoàn toàn, khối lượng chất rắn thu được ở hai thí nghiệm đều bằng nhau. Giá trị của V₁ so với V₂ là

A. V₁ = V₂. B. V₁ = 10V₂. C. V₁ = 5V₂. D. V₁ = 2V₂.

Hướng dẫn giải

Phương trình hóa học: Fe + Cu(NO₃)₂ à Fe(NO₃)₂ + Cu (1)

V₁: V₁ : V₁ (mol)

Khối lượng chất rắn sau phản ứng: m_Cu- m_Fe = (64 - 56).V₁

Phương trình hóa học: Fe + 2AgNO₃ à Fe(NO₃)₂ + 2Ag (2)

0,05.V₂: 0,1.V₂ :0,1.V₂ (mol)

Khối lượng chất rắn sau phản ứng: m_Ag- m_Fe = 0,1.V_2.(108 – 56.0,5)

Theo đề bài khối lượng chất rắn thu được là bằng nhau:

Ta có: (64 - 56).V₁ = 0,1.V_2.(108 – 56.0,5) → V₁ = V₂

Câu 4: (Trích đề tuyển sinh chuyên Hoá tỉnh Kiên Giang năm học 2019 - 2020)

Cho m gam kim loại R (hóa trị II) tác dụng với 348 ml dung dịch Cu(NO₃)₂ 0,5M thu được dung dịch A và 12,336 gam chất rắn B. Cho B tác dụng với dung dịch HCl dư thu được 1,12 lít khí hiđro (ở đktc).

1. Xác định kim loại R? Biết các phản ứng xảy ra hoàn toàn.

2. Hòa tan hết 0,78 gam hỗn hợp X gồm R và Al vào dung dịch HNO₃ rất loãng, sau khi kết thúc các phản ứng thu được dung dịch Y và không có khí thoát ra. Cho dung dịch Y tác dụng với lượng dư dung dịch NH₃ thu được 2,14 gam kết tủa Z. Tính thành phần phần trăm theo khối lượng của mỗi kim loại trong hỗn hợp X?

Hướng dẫn giải

Số mol của Cu(NO₃)₂ là: 0,174 mol

Số mol của khí H₂ là: 0,05 mol

R + Cu(NO₃)₂ → R(NO₃)₂ + Cu

0,174 0,174 mol

Khối lượng R dư là: 12,336 – 0,174.64 = 1,2(g)

R dư sẽ tác dụng với HCl

R + 2HCl → RCl₂ + H₂

0,05 0,05 mol

Þ (gam)

Vậy R là magie

Câu 6: (Trích đề HSG Hoá huyện Yên Thành – Tỉnh Nghệ An 2017-2018)

Cho 2,24 gam bột iron vào 200 ml dung dịch chứa hỗn hợp gồm AgNO₃ 0,1M và Cu(NO₃)₂ 0,5M. Sau khi các phản ứng xảy ra hoàn toàn, thu được dung dịch X và m gam chất rắn Y. Tính giá trị của m?

Hướng dẫn giải

Phản ứng của iron và muối bạc xảy ra trước, nếu hết muối bạc iron phản ứng với muối copper.

Số mol AgNO₃ = n_Ag = 0,02 mol; Số mol Cu(NO₃)₂ = n_Cu²⁺= 0,1 mol;

Số mol Fe = 0,04 mol

Phương trình: Fe + 2AgNO₃ à Fe(NO₃)₂ + 2Ag (1)

0,01 : 0,02 :0,02 (mol)

Sau phản ứng Fe còn 0,04 – 0,01 = 0,03 mol, phản ứng tiếp với Cu(NO₃)₂

Fe + Cu(NO₃)₂ à Fe(NO₃)₂ + Cu (2)

0,03 :0,03 :0,03 (mol)

Khối lượng rắn = m_Ag + m_Cu = 0,02.108 + 0,03.64 = 4,08 gam

Câu 7: (Trích đề Vòng 3- HSG Hoá huyện Yên Thành – Tỉnh Nghệ An 2018-2019)

Cho m₁ gam Al vào 100 ml dung dịch gồm Cu(NO₃)₂ 0,3M và AgNO₃0,3M. Sau khi các phản ứng xảy ra hoàn toàn thì thu được m₂ gam chất rắn X. Nếu cho m₂ gam X tác dụng với lượng dư dung dịch HCl thì thu được 0,336 lít khí (ở đktc). Tính giá trị của m₁ và m₂ ?

Hướng dẫn giải

Phản ứng của Al và muối bạc xảy ra trước. Khi cho m₂ gam chất rắn X vào dung dịch HCl_dư tạo ra khí H₂ nên trong X có Al dư, nên cả AgNO₃ và Cu(NO)₃ đã phản ứng hết.

Số mol AgNO₃= 0,03 mol; Số mol Cu(NO₃)₂ = 0,03 mol;

Phương trình: Al + 3AgNO₃ à Al(NO₃)₃ + 3Ag (1)

0,01 :0,03 :0,03 (mol)

Sau phản ứng Fe còn 0,04 – 0,01 = 0,03 mol, phản ứng tiếp với Cu(NO₃)₂

2Al + 3Cu(NO₃)₂ à 2Al(NO₃)₃ + 3Cu (2)

0,02 : 0,03 :0,03 (mol)

Phương trình: 2Al_dư + 2HCl à 2AlCl₃ + 3H₂

0,01 :0,015 (mol)

Giá trị m₁ = m_Al = (0,01+0,02+0,01 ).27 = 1,08 gam

Giá trị m₂ = m_Ag + m_Cu + m_Aldư = 0,03.108 + 0,03.64 + 0,01.27 = 5,43 gam

Câu 8:

Kim loại nào sau đây có khả năng tự tạo ra màng oxygent bảo vệ khi để ngoài không khí ẩm ?

A. Al.

B. Fe.

C. Ca.

D. Na.

Hướng dẫn giải

Đáp án A

Câu 9:

Một sợi dây phơi quần áo gồm một đoạn dây copper nối với một đoạn dây thép. Hiện tượng nào sau đây xảy ra ở chỗ nối hai đoạn dây khi để lâu ngày?

A. Iron bị ăn mòn.

B. Iron và copper đều bị ăn mòn.

C. Copper bị ăn mòn.

D. Iron và copper đều không bị ăn mòn.

Hướng dẫn giải

Đáp án A

Câu 10

Đinh iron bị ăn mòn nhanh nhất trong trường hợp nào sau đây?

A. Ngâm trong dung dịch HCl.

B. Ngâm trong dung dịch HgSO₄.

C. Ngâm trong dung dịch H₂SO₄ loãng .

D. Ngâm trong dung dịch H₂SO₄ loãng có nhỏ thêm vài giọt dung dịch CuSO₄.

Hướng dẫn giải

Đáp án D

Câu 11:

Iron tây là iron tráng Tin. Nếu lớp Tin bị xước sâu tới lớp iron thì kim loại bị ăn mòn trước là :

A. Tin.

B. Iron .

C. Cả hai đều bị ăn mòn như nhau.

D. không kim loại nào bị ăn mòn.

Hướng dẫn giải

Đáp án B

Câu 12:

Sau một ngày hoạt động, người ta phải làm vệ sinh bề mặt kim loại của các Tin bị máy móc, dụng cụ lao động. Việc làm này có mục đích chính là gì ?

A. Để kim loại sáng bóng đẹp mắt.

B. Để không gây ô nhiễm môi trường.

C. Để không làm bẩn quần áo khi làm việc.

D. Để kim loại đỡ bị ăn mòn.

Hướng dẫn giải

Câu 14:

Một số hoá chất được để trên ngăn tủ có khung bằng kim loại. Sau một thời gian, người ta thầy khung kim loại bị gỉ. Hoá chất nào dưới đây có khả năng gây ra hiện tượng trên?

A. Ancol etylic.

B. Dây nhôm.

C. Dầu hoả.

D. Axit clohidric.

Hướng dẫn giải

Đáp án D

Câu 15:

Sự phá huỷ kim loại hay hợp kim do kim loại tác dụng trực tiếp với các chất oxygen hoá trong môi trường được gọi là :

A. sự khử kim loại.

B. sự tác dụng của kim loại với nước.

C. sự ăn mòn hóa học.

D. sự ăn mòn điện hoá học.

Hướng dẫn giải

Đáp án C

Câu 16:

Khi cho vài giọt dung dịch CuCl₂ vào dung dịch HCl đã nhúng sẵn một thanh Al. Hãy cho biết hiện tượng nào sẽ xảy ra sau đó :

A. Khí H₂ ngừng thoát ra.

B. Khí H₂ thoát ra chậm dần.

C. Khí H₂ thoát ra nhanh dần.

D. Khí H₂ thoát ra với tốc độ không đổi.

Hướng dẫn giải

Đáp án C

Câu 17:

Để bảo vệ thép, người ta tiến hành tráng lên bề mặt thép một lớp mỏng Tin. Hãy cho biết phương pháp chống ăn mòn kim loại trên thuộc vào phương pháp nào sau đây?

A. điện hóa

B. tạo hợp kim không gỉ.

C. bảo vệ bề mặt

D. dùng chất kìm hãm.

Hướng dẫn giải

Đáp án C

Câu 18:

Chất nào sau đây trong khí quyển KHÔNG gây ra sự ăn mòn kim loại ?

A. O₂

B. CO₂

C. H₂O

D. N₂

Hướng dẫn giải

Đáp án A

Câu 19:

Đốt thanh hợp kim Fe -C trong khí oxygen, hãy cho biết quá trình ăn mòn nào đã xảy ra?

A. Điện hóa

B. hóa học

C. Cả 2 loại

D. Không xảy ra.

Hướng dẫn giải

Đáp án B

Câu 20:

Cho thanh kim loại Mg nhúng vào 100 ml dung dịch muối sunfat của kim loại R nồng độ 1M, sau khối lượng phản ứng hoàn toàn thấy khối lượng thanh kim loại R tăng 4 gam. Hãy xác định công thức của muối sunfat ?

A. CuSO₄

B. Fe₂(SO₄)₃

C. FeSO₄

D. cả A, B đều đúng.

Hướng dẫn giải

Đáp án D

Chuyên Đề Ăn Mòn Hoá Học Và Ăn Mòn Điện Hoá Bồi Dưỡng HSG Hóa 9

1 giây trước

Xem tiếp toàn bộ tài liệu