(2) Đạo đức xã hội tạo nên niềm tin giữa người với người trong cộng đồng xã hội, mọi người tự nguyện tôn trọng như một sự ràng buộc thiêng liêng. Do đó, nó làm cho chi phí xã hội được giảm đi, và sự vận hành trong kinh tế được thông thoáng và nhanh chóng. Điển hình nhất là trong kinh doanh, chữ “tín” là nguồn vốn mà mọi doanh nhân đều cần phải có, và ngay cả ở cấp nhà nước thì chữ “tín” càng có giá trị lớn hơn, nếu thiếu chữ “tín” thì mọi luật lệ quốc gia đều trở thành trò chơi rượt đuổi, đánh đố nhau mà thôi.

(3) Đạo đức truyền thống không được kế thừa và phát huy thì nền giáo dục chỉ còn lại cái máy vô hồn, nó chỉ cung cấp công cụ khả năng cho con người kiếm sống bằng mọi phương tiện mà không đào tạo nên con người văn minh sống có trách nhiệm với mọi người, kể cả cha mẹ anh em, quốc gia dân tộc. Như vậy, ý nghĩa của cuộc sống sẽ mất đi, sự giả dối, tham lam, tàn ác sẽ sinh ra, mầm nguy hại sẽ xuất hiện ở mọi nơi mà con người đó hiện diện. Dù cho pháp luật có đầy đủ đến đâu thì xã hội đó cũng chỉ là những xã hội đen tối u mê, được trang bị những ánh đèn màu chói lọi, như những mê cung. Đánh đố con người mà thôi. (Luật lệ làm sáng tỏ cái đạo đức con người, và buộc kẻ đạo đức phải tôn trọng. Luật lệ không thay được đạo đức).

(Trích Lời giải cho bài toán phát huy vốn xã hội – Phan Chánh Dưỡng, Dẫn theo, ngày 16/5/2006)

Thực hiện các yêu cầu sau:

Câu 1. (0,5 điểm) Xác định hai thao tác lập luận được sử dụng trong văn bản.

Câu 2. (0,5 điểm) Chỉ ra nguồn gốc tinh hoa của đạo đức truyền thống được nhắc tới trong văn bản.

Câu 3. (1,0 điểm) Anh/ chị hiểu như thế nào về ý kiến: Luật lệ làm sáng tỏ cái đạo đức con người, và buộc kẻ đạo đức phải tôn trọng. Luật lệ không thay được đạo đức?

Câu 4. (1,0 điểm) Nhận xét về sự kết hợp giữa lí lẽ và dẫn chứng trong đoạn (2) của văn bản.

Câu 5. (1,0 điểm) Anh/chị có đồng tình với quan điểm của tác giả: Đạo đức truyền thống không được kế thừa và phát huy thì nền giáo dục chỉ còn lại cái máy vô hồn.? Lí giải vì sao?

II. VIẾT (6,0 điểm)

Câu 1 (2,0 điểm)

Anh/chị hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ về cách để phát huy tinh hoa văn hóa dân tộc.

Câu 2 (4,0 điểm)

Hãy viết bài văn nghị luận so sánh, đánh giá hai đoạn thơ sau:

Hôm qua thu mới về

Với một cành hoa gẫy.

Sương nặng gieo đầu tre,

Lạnh tràn theo gió đẩy.

(Trích Thu – Huy cận, 1940, )

Không gian xao xuyến chuyển sang mùa.

Tên mình ai gọi sau vòm lá,

Lối cũ em về nay đã thu.

(Trích Hoa cỏ may – Xuân Quỳnh, 1989, )

Chú thích:

Xuân Quỳnh (1942 - 1988), tên thật là Nguyễn Thị Xuân Quỳnh, quê ở Hà Đông (nay thuộc Hà Nội). Xuất thân trong một gia đình công chức. Xuân Quỳnh là một trong số những nhà thơ tiêu biểu nhất của thế hệ các nhà thơ trẻ thời kì chống Mỹ. Thơ Xuân Quỳnh giàu cảm xúc với những cung bậc khác nhau, là tiếng lòng của một tâm hồn phụ nữ nhiều trắc ẩn, vừa hồn nhiên, vừa chân thành, đằm thắm và luôn da diết trong khát vọng về hạnh phúc đời thường. “Hoa cỏ may” là một trong những bài thơ tiêu biểu nhất trong chặng đường sáng tác của Xuân Quỳnh. Bài thơ được viết bằng những cảm xúc chân thành, chất phác và rất thật, đó là lý do khiến thơ Xuân Quỳnh mãi mãi in sâu trong tâm trí người đọc.

Huy Cận (1919 - 2005), tên thật là Cù Huy Cận, quê tỉnh Hà Tĩnh. Huy Cận là nhà thơ lớn, một đại biểu xuất sắc của phong trào Thơ Mới với hồn thơ ảo não. Sáng tác của Huy Cận trước Cách mạng tháng tám mang nét sầu não, buồn thương. Còn sau Cách mạng tháng tám thơ Huy Cận đã lột xác hoàn toàn, trở nên mới mẻ và tràn đầy sức sống. Bài thơ “Thu” của Huy Cận vừa có cái đặc trưng của mùa thu, vừa có cái nhìn khác lạ qua con mắt của người thi sĩ. Trong bức tranh thu của tác giả vẫn ngập trần sức sống nhưng bị chi phối bởi cảnh buồn, nỗi cô đơn. Vì vậy, cũng tạo nên những sắc thái không thể trộn lẫn trong mùa thu của ông.

-----------HẾT----------

Thí sinh không được sử dụng tài liệu. Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm

ĐÁP ÁN VÀ HƯỚNG DẪN CHẤM

Phần	Câu	Nội dung	Điểm
I		ĐỌC HIỂU	4,0
	1	Xác định hai thao tác lập luận được sử dụng trong văn bản: chứng minh, bình luận *Hướng dẫn chấm:* - Học sinh trả lời chính xác như Đáp án: 0,5 điểm. - Học sinh trả lời khác Đáp án: Không cho điểm	0,5
	2	Nguồn gốc tinh hoa của đạo đức truyền thống được nhắc tới trong văn bản: đạo hiếu với cha mẹ, thương yêu đùm bọc anh em, bạn bè, tôn sư trọng đạo, lá lành đùm lá rách,… *Hướng dẫn chấm:* - Học sinh trả lời chính xác như Đáp án: 0,5 điểm. - Học sinh chỉ ra được 1 ý như Đáp án: 0,25 điểm.	0,5
	3	Ý kiến: Luật lệ làm sáng tỏ cái đạo đức con người, và buộc kẻ đạo đức phải tôn trọng. Luật lệ không thay được đạo đức. Được hiểu là: - Đạo đức là gốc rễ trong tâm hồn của mỗi người. Tất cả mọi luật lệ đặt ra đều phải dựa vào các chuẩn mực đạo đức chung và yêu cầu mọi người phải tuân thủ. Những người đi ngược lại với luật lệ là không tuân thủ các chuẩn mực đạo đức. - Luật lệ là cái cụ thể hóa những chuẩn mực đạo đức, không phải tất cả những chuẩn mực đạo đức đều được cụ thể hóa thành luật lệ mà nó thuộc về suy nghĩ, lương tri con người nên luật lệ không thể thay thế đạo đức. *Hướng dẫn chấm:* - Học sinh trả lời chính xác như Đáp án hoặc có cách diễn đạt tương đương: 1,0 điểm. - Học sinh trả lời được 1 ý như Đáp án: 0,5 điểm.	1,0
	4	Sự kết hợp giữa lí lẽ và dẫn chứng trong đoạn *(2)* của văn bản là: - Lí lẽ: Do đó, nó làm cho chi phí xã hội được giảm đi, và sự vận hành trong kinh tế được thông thoáng và nhanh chóng. Dẫn chứng: Điển hình nhất là trong kinh doanh, chữ “tín” là nguồn vốn mà mọi doanh nhân đều cần phải có, và ngay cả ở cấp nhà nước thì chữ “tín” càng có giá trị lớn hơn, nếu thiếu chữ “tín” thì mọi luật lệ quốc gia đều trở thành trò chơi rượt đuổi, đánh đố nhau mà thôi. - Lí lẽ và dẫn chứng kết hợp chặt chẽ với nhau, lí lẽ sắc sảo, dẫn chứng thực tế, vừa giúp người viết củng cố lập luận, vừa tạo được sự thuyết phục cho người đọc. - Nhấn mạnh tầm quan trọng của đạo đức xã hội đối với con người. *Hướng dẫn chấm:* - Học sinh trả lời chính xác như đáp án: 1,0 điểm - Học sinh trả lời được 2 ý đầu hoặc 1 ý cuối như đáp án: 0,5 điểm	1,0
	5	- Học sinh có thể bày tỏ quan điểm: Đồng tình/ Không đồng tình/ Đồng tình một phần. - Trình bày thuyết phục. *Hướng dẫn chấm:* - Học sinh bày tỏ được quan điểm của mình: 0,25 điểm - Học sinh trình bày, lí giải thuyết phục: 0,75 điểm	1,0
II		Viết	6,0
	1	Viết đoạn văn về cách để phát huy tinh hoa văn hóa dân tộc	2,0
		a. Xác định được yêu cầu về hình thức, dung lượng của đoạn văn Bảo đảm yêu cầu về hình thức và dung lượng (khoảng 200 chữ) của đoạn văn. Học sinh có thể trình bày đoạn văn theo cách diễn dịch, quy nạp, phối hợp, móc xích hoặc song hành.	0,25
		b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: Cách để phát huy tinh hoa văn hóa dân tộc	0,25
		c. Viết đoạn văn đảm bảo các yêu cầu tộc, là những đặc trưng văn hoá cốt lõi của một quốc gia. Tinh hoa văn hóa dân tộc được tạo nên bởi những giá trị văn hoá, truyền thống, phong tục tập quán, tôn giáo và ngôn ngữ của một dân tộc. - Để phát huy tinh hoa văn hóa dân tộc Việt Nam, chúng ta có thể: + Tìm hiểu và nghiên cứu về các giá trị văn hóa dân tộc, từ đó hiểu và trân trọng những giá trị đó. + Giữ gìn và bảo tồn phong tục, tập quán, truyền thống của dân tộc, không để chúng mất đi dần theo thời gian. + Thường xuyên tổ chức, tham gia các hoạt động văn hóa, nghệ thuật, triển lãm… để giới thiệu và phát huy những tác phẩm nghệ thuật của dân tộc. + Tạo cơ hội cho người dân tham gia các hoat động văn hóa, nghệ thuật, tôn vinh những người giỏi và đam mê văn hóa dân tộc. + Đưa giá trị văn hóa dân tộc vào giáo dục, truyền thông để giúp cho người dân hiểu rõ và yêu thương những giá trị đó…	1,0
		d. Diễn đạt Bảo đảm chuẩn chính tả, dùng từ, ngữ pháp tiếng Việt, liên kết câu trong đoạn văn.	0,25
		e. Sáng tạo Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận, có cách diễn đạt mới mẻ.	0,25
	2	Viết bài văn nghị luận so sánh, đánh giá hai đoạn thơ “Thu” của Huy Cận và “Hoa cỏ may” của Xuân Quỳnh.	4,0
		a. Đảm bảo cấu trúc bài nghị luận Mở bài nêu được vấn đề, Thân bài triển khai được vấn đề, Kết bài khái quát được vấn đề.	0,25
		b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận So sánh, đánh giá hai đoạn thơ “Thu” của Huy Cận và “Hoa cỏ may” của Xuân Quỳnh.	0,5
		c. Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm Thí sinh có thể triển khai theo nhiều cách, nhưng cần vận dụng tốt các thao tác lập luận, kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng; đảm bảo các yêu cầu sau: * Mở bài - Giới thiệu khái quát về hai đoạn thơ cần so sánh (tên tác phẩm, tác giả, xuất xứ, hoàn cảnh sáng tác…) - Nêu khái quát nội dung, vấn đề cần so sánh, đánh giá. * Thân bài *- Phân tích, so sánh điểm tương đồng của hai đoạn thơ:* + Về đề tài: Mùa thu + Về biện pháp nghệ thuật: Nhân hóa, ẩn dụ … *- Phân tích so sánh điểm khác biệt của hai đoạn thơ:* + Về chủ đề: Huy Cận: Chủ đề của đoạn thơ xoay quanh sự cảm nhận sâu sắc về mùa thu, mang đến cảm giác lạnh lẽo, buồn bã và trống vắng. Qua việc miêu tả những thay đổi nhỏ nhặt của thiên nhiên, Huy Cận thể hiện cái nhìn triết lý về cuộc đời và thời gian, đặc biệt là sự tàn phai của sự sống trước sự chuyển mình của mùa thu. Xuân Quỳnh: Trong khi đó, Xuân Quỳnh lại tập trung vào cảm xúc của con người trước sự đổi thay của mùa thu, với chủ đề chính là hoài niệm về quá khứ, tình yêu và thời gian đã trôi qua. Mùa thu gợi lại những ký ức về tình yêu cũ, khơi dậy trong lòng nhân vật trữ tình sự tiếc nuối và nhớ nhung. + Về tử ngữ, hình ảnh: Huy Cận: Ngôn ngữ thơ Huy Cận giản dị, tinh tế, tập trung vào việc miêu tả cảnh vật thiên nhiên. Hình ảnh “cành hoa gẫy”, “sương nặng gieo đầu tre”, “gió lạnh” đều gợi lên sự tĩnh lặng, cô đơn và tàn phai của mùa thu. Mỗi hình ảnh đều có tính biểu tượng, thể hiện sự suy tư, chiêm nghiệm về quy luật tự nhiên và cuộc sống. Xuân Quỳnh: Từ ngữ và hình ảnh trong thơ Xuân Quỳnh giàu cảm xúc và mang tính hoài niệm sâu sắc. Hình ảnh “cát vàng, sông đầy, cây ngẩn ngơ” vừa cụ thể vừa trừu tượng, gợi nên một mùa thu đầy xao xuyến, chứa đựng nỗi nhớ và sự tiếc nuối. Đặc biệt, chi tiết “Tên mình ai gọi sau vòm lá” tạo nên một không gian vừa thực vừa mơ hồ, như tiếng vọng từ quá khứ. + Về biện pháp tu từ: Huy Cận: Huy Cận sử dụng các biện pháp nghệ thuật như nhân hóa và ẩn dụ để gợi lên sự sống động trong cảnh vật. Hình ảnh “sương nặng gieo đầu tre”, “gió lạnh tràn” là những biểu hiện của sự tác động qua lại giữa thiên nhiên và con người, thể hiện sự mênh mông và cô quạnh của thiên nhiên vào thu. Xuân Quỳnh: Biện pháp nghệ thuật chính trong thơ Xuân Quỳnh là ẩn dụ và nhân hóa. Thiên nhiên như “cây ngẩn ngơ” hay “không gian xao xuyến” mang những cảm xúc nhân hóa, trở thành biểu tượng cho tâm trạng bối rối, xao động của con người trước sự thay đổi của mùa thu và sự trở về của ký ức. + Về thể thơ và nhịp thơ: Huy Cận: Đoạn thơ của Huy Cận được viết theo thể thơ năm chữ, với nhịp thơ chậm rãi, đều đặn. Nhịp 2/3 tạo cảm giác nhẹ nhàng, tựa như nhịp đập chậm rãi của thiên nhiên đang chuyển mình trong sự tĩnh lặng của mùa thu. Xuân Quỳnh: Đoạn thơ của Xuân Quỳnh thuộc thể thơ bảy chữ, nhịp thơ linh hoạt và giàu cảm xúc. Nhịp thơ chủ yếu 4/3, giúp tạo ra sự liên tục, trôi chảy của cảm xúc, đồng thời phản ánh sự lay động, bâng khuâng trong lòng người khi đối diện với mùa thu và quá khứ. + Về gieo vần: Xuân Quỳnh: Xuân Quỳnh sử dụng gieo vần linh hoạt, tự do. Làm nhịp thơ trở nên uyển chuyển và tạo hiệu ứng âm thanh mềm mại, phù hợp với tâm trạng xao xuyến, tiếc nuối trong thơ. … *- Đánh giá* + Cả Huy Cận và Xuân Quỳnh đều viết về mùa thu nhưng mỗi nhà thơ có cách tiếp cận và thể hiện riêng. Huy Cận tập trung vào vẻ đẹp tĩnh lặng, suy tư của thiên nhiên, qua đó thể hiện triết lý về sự tàn phai của sự sống. Trong khi đó, Xuân Quỳnh khai thác cảm xúc hoài niệm, nhớ nhung về tình yêu đã qua, dùng mùa thu làm nền cho những dòng cảm xúc sâu lắng và nữ tính. + Phong cách của mỗi nhà thơ cũng góp phần tạo nên nét riêng biệt: Huy Cận trầm mặc, sâu lắng; Xuân Quỳnh sôi nổi, nồng nàn và chân thành. * Kết bài - Khẳng định lại những giá trị chung và nét độc đáo ở mỗi đoạn thơ. - Nêu cảm nghĩ về phong cách sáng tác của mỗi tác giả. Lưu ý: Học sinh có thể bày tỏ suy nghĩ, quan điểm riêng nhưng phải phù hợp với chuẩn mực đạo đức và pháp luật.	2,5
		d. Diễn đạt Bảo đảm chuẩn chính tả, dùng từ, ngữ pháp tiếng Việt, liên kết câu trong đoạn văn.	0,25
		e. Sáng tạo Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách diễn đạt mới mẻ.	0,5
Tổng điểm			10,0

PHÁT TRIỂN TỪ ĐỀ MINH HỌA

ĐỀ 22

ĐỀ ÔN THI TỐT NGHIỆP THPT 2025

MÔN: NGỮ VĂN

Thời gian: 90 phút

I. ĐOC HIÊU (4 điểm)

Đọc đoạn trích sau:

“Chúng ta luôn được khuyên rằng nên sống bao dung, vị tha với mọi người. Vậy thực chất, lối sống này có thể đem lại cho bạn những điều gì?

Ai cũng mong muốn sống vui vẻ và có những mối quan hệ bền chặt. Khoan dung, độ lượng chính là một trong những yếu tố được cho là đóng vai trò quan trọng trong việc tạo lập cũng duy trì cuộc sống như vậy. Sự bao dung giúp chúng ta tìm được sự nhẹ nhàng, bình yên trong tâm hồn, còn lối sống khoan dung giúp ta nhận được sự yêu mến, nể phục từ mọi người xung quanh.

Ông bà ta có câu “Một điều nhịn, chín điều lành”. Nếu bạn biết sống vị tha, bỏ qua những thiếu sót của người khác hay chấp nhận những quan điểm, ý kiến khác biệt từ mọi người, bạn không chỉ nhận được sự tôn trọng mà còn cảm thấy cuộc sống thêm phần ý nghĩa.

Như vậy, sự bao dung hay độ lượng không chỉ đem đến giá trị mang tính cộng đồng khi khiến mối quan hệ giữa người với người được cải thiện, siết chặt mà đối với cá nhân, nó cũng mở ra cuộc sống an yên, vui vẻ.”

(“Vì sao cần sống bao dung độ lượng với mọi người trên đời”, Theo www.quehuong , thứ 6 ngày 10/2/2023, trang 1)

Thực hiện những yêu cầu:

Câu 1. (0.5 điểm) Chỉ ra hai thao tác lập luận được sử dụng trong đoạn trích trên.

Câu 2. (0.5 điểm) Câu văn “Như vậy, sự bao dung hay độ lượng không chỉ đem đến giá trị mang tính cộng đồng khi khiến mối quan hệ giữa người với người được cải thiện, siết chặt mà đối với cá nhân, nó cũng mở ra cuộc sống an yên, vui vẻ.” đã đề cập đến những phạm vi tác dụng nào của bao dung độ lượng ?

Câu 3. (1.0 điểm) Anh/chị hãy chỉ ra mục đích của việc trích dẫn câu tục ngữ “Một điều nhịn, chín điều lành” trong đoạn trích trên?

Câu 4. (1.0 điểm) Nêu nội dung chính của đoạn trích trên.

Câu 5. (1.0 điểm) Anh/ chị có đồng tình với quan điểm của tác giả khi cho rằng “Một điều nhịn, chín điều lành”? Lí giải vì sao?

II. LÀM VĂN (6,0 điểm)

Câu 1 (2,0 điểm)

Anh/chị hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ): Làm thế nào để sống bao dung?

Câu 2. (4,0 điểm)

So sánh điểm tương đồng và khác biệt một số nét về nội dung và nghệ thuật của hai đoạn thơ sau :

“Mẹ bảo em: Dạo này ngoan thế!

– Không mẹ ơi! Con đã ngoan đâu

Áo mẹ mưa bạc màu

Đầu mẹ nắng cháy tóc

Mẹ ngày đêm khó nhọc

Con chưa ngoan, chưa ngoan!

(Trần Đăng Khoa, “Khi mẹ vắng nhà”- Trích “Góc sân và khoảng trời”, NXB Văn hoá dân tộc, 1999.)

“Mẹ!

Có nghĩa là duy nhất

Một bầu trời

Một mặt đất

Một vầng trăng

Mẹ không sống đủ trăm năm

Nhưng đã cho con dư dả nụ cười và tiếng hát”

( Trích “ Ngày xưa có mẹ” - Thanh Nguyên - Nguồn Thi viện )

**Chú thích :

Bài thơ “Khi mẹ vắng nhà” của Trần Đăng Khoa được sáng tác năm 1967 in trong tập thơ “ Góc sân và khoảng trời”.

Bài thơ “Ngày xưa có mẹ” của tác giả Thanh Nguyên được sáng tác vào năm 1981, sau này được các nhạc sĩ Võ Tá Hân và Nguyễn Ngọc Tiến phổ nhạc thành bài hát cùng tên. Có thể nói đây là một trong những thi phẩm ý nghĩa nhất viết về chủ đề người mẹ.

-----------HẾT----------

Thí sinh không được sử dụng tài liệu. Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm

ĐÁP ÁN VÀ HƯỚNG DẪN CHẤM

Phần	Câu/Ý		Nội dung		Điểm
			ĐỌCHIỂU		4.0
		Câu 1		Hai thao tác lập luận sử dụng trong đoạn trích: Phân tích và bình luận *Hướng dẫn chấm:* - Học sinh trả lời chính xác như Đáp án: 0,75 điểm. - Học sinh không trả lời như Đáp án: Không cho điểm	0.5
	2		Câu văn “Như vậy, sự bao dung hay độ lượng không chỉ đem đến giá trị mang tính cộng đồng khi khiến mối quan hệ giữa người với người được cải thiện, siết chặt mà đối với cá nhân, nó cũng mở ra cuộc sống an yên, vui vẻ.” đã đề cập đến những phạm vi tác dụng của bao dung độ lượng:cộng đồng;cá nhân *Hướng dẫn chấm:* - Học sinh trả lời chính xác như Đáp án: 0,75 điểm. - Học sinh không trả lời như Đáp án: Không cho điểm		0.5
	3		-Cơ sở lập luận trở nên thuyết phục hơn. -Làm cho đoạn văn sinh động, hấp dẫn -Nhấn mạnh lợi ích của việc nhường nhịn; bao dung với người khác. Qua đó hướng đến quan điểm hãy rèn luyện lòng bao dung để cuộc sống trở nên tốt hơn. *Hướng dẫn chấm:* - Học sinh trả lời chính xác như Đáp án: 1.0 điểm. - Học sinh không trả lời như Đáp án: Không cho điểm		1.0
	4		Nội dung chính của đoạn trích trên: Bàn luận về vai trò của lòng khoan dung *Hướng dẫn chấm:* - Học sinh trả lời chính xác như Đáp án hoặc tương đương: 1.0 điểm.		1.0
	5		- HS bày tỏ quan điểm - Lí giải hợp lí *Hướng dẫn chấm:* - Học sinh nêu được quan điểm: 0,25 điểm - Học sinh lí giải thuyết phục: 0,75 điểm.		1.0
II			LÀM VĂN		6.0
	1		Anh/chị hãy viết 01 đoạn văn (khoảng 200 chữ): Làm thế nào để sống bao dung?		2.0
			a. Đảm bảo yêu cầu về hình thức đoạn văn Thí sinh có thể trình bày đoạn văn theo một cách hoặc kết hợp các cách: diễn dịch, quy nạp, tổng-phân-hợp, song hành hoặc móc xích, đảm bảo yêu cầu về cấu trúc đoạn văn.		0.25
			b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: cách làm để sống bao dung		0.25
			c. Triển khai vấn đề nghị luận: Thí sinh lựa chọn các thao tác lập luận phù hợp để triển khai vấn đề nghị luận theo nhiều cách nhưng phải làm rõ Cách thức để vượt ra ngoài vùng an toàn, đảm bảo hợp lí, thuyết phục phù hợp với chuẩn mực, đạo đức và pháp luật. Có thể triển khai theo hướng sau: -Học cách đồng cảm, hạ cái tôi của bản thân chúng ta hãy thử nhìn nhận sự vật, sự việc dựa trên góc nhìn của người khác để có thể hiểu được suy nghĩ của họ. -Cởi mở với những người xung quanh, duy trì những mối quan hệ gần gũi, thân tình trong cuộc sống. -Đối xử với mọi người một cách chân thành, không tính toán, vụ lợi, dùng sự vị tha, rộng lượng của mình để đối đáp với mọi người xung quanh. -Tôn trọng người khác, tôn trọng ý kiến của người khác. -Tìm cách để họ nhận ra lỗi lầm và sửa chữa lỗi cho họ; cho họ cơ hội giải thích và sửa chữa lỗi lầm. -Chấp nhận những điểm yếu của bản thân, cố gắng hoàn thiện, phát triển bản thân để mình ngày một tốt hơn. Đừng đặt quá nhiều áp lực dành cho mình khi mình không thể làm được một điều gì đó theo kế hoạch. -Nuôi dưỡng tâm hồn để chúng ta có thể mở lòng, yêu thương mọi người xung quanh. *Hướng dẫn chấm:* - Lập luận chặt chẽ, thuyết phục: lí lẽ xác đáng; dẫn chứng tiêu biểu, phù hợp; kết hợp nhuần nhuyễn giữ lí lẽ và dẫn chứng (0,75 điểm). - Lập luận chưa thật chặt chẽ, thuyết phục: lí lẽ xác đáng nhưng không có dẫn chứng hoặc dẫn chứng không tiêu biểu (0,5 điểm). - Lập luận không chặt chẽ, thiếu thuyết phục: lí lẽ không xác đáng, không liên quan mật thiết đến vấn đề nghị luận, không có dẫn chứng hoặc dẫn chứng không phù hợp (0,25 điểm). Học sinh có thể trình bày quan điểm riêng nhưng phải phù hợp với chuẩn mực đạo đức và pháp luật.		1.0
			d. Diễn đạt Đảm bảo chuẩn chính tả, từ ngữ, ngữ pháp Tiếng Việt.		0,25
			đ. Sáng tạo Có cách diễn đạt sáng tạo, thể hiện suy nghĩ sâu sắc, mới mẻ về vấn đề nghị luận.		0,25
	2		So sánh điểm tương đồng và khác biệt một số nét về nội dung và nghệ thuật của hai đoạn thơ.		4.0
				a. *Đảm bảo cấu trúc bài nghị luận về một đoạn trích văn xuôi* Mở bài giới thiệu được khái quát vấn đề nghị luận, thân bài thực hiện được các yêu cầu của đề bài, kết bài khẳng định được vấn đề.	0.25
				*b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận* Điểm tương đồng và khác biệt một số nét về nội dung và nghệ thuật của hai đoạn thơ *Hướng dẫn chấm:* - Học sinh xác định đúng vấn đề cần nghị luận: 0,5 điểm. - Học sinh xác định chưa đầy đủ vấn đề nghị luận: 0,25 điểm.	0.5
				*c. Triển khai được vấn đề nghị luận:* Thí sinh có thể triển khai theo nhiều cách, vận dụng kết hợp các thao tác lập luận, phối hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng, đảm bảo các yêu cầu sau:
				Giới thiệu: 2 tác giả - 2 tác phẩm, 2 đoạn trích. . Vị trí đoạn trích. Điểm tương đồng một số nét về nội dung và nghệ thuật: - Cùng viết về đề tài Tình cảm gia đình ( hoặc Tình mẫu tử; Người mẹ …) - Cùng chủ đề tình yêu, ngợi ca về hi sinh của mẹ cho con và gia đình. - Cảm hứng chủ đạo hai đoạn thơ chính là tình yêu sâu sắc đối với mẹ. Bên cạnh đó hai đoạn thơ đều thể hiện tình cảm dạt dào dành cho đấng sinh thành. - Về một số khía cạnh nội dung và nhân vật + Hai đoạn thơ gặp nhau ở việc khắc họa vẻ đẹp của người mẹ trong gia đình. + Hình ảnh người mẹ hiện lên với bao phẩm chất đáng quý : giàu lòng yêu thương; đức hi sinh … + Bên cạnh đó hình ảnh người con cũng thể hiện những cảm xúc đối với mẹ. Là đứa con hiểu chuyện; biết thấu hiểu được những vất vả; gian khổ, hi sinh của mẹ. - Hai đoạn thơ đều xây dựng chủ thể trữ tình trực tiếp : Con. Thể hiện những suy ngẫm, bày tỏ thấm thía xúc cảm với người mẹ. tạo những hiệu ứng cảm xúc về mẹ. - Về từ ngữ, hình ảnh, biện pháp tu từ Sử dụng từ ngữ; hình ảnh mộc mạc; giản dị và gần gũi để khắc họa được chân thực hình ảnh của người mẹ trong gia đình. Đặc biệt hình ảnh mang tính đa nghĩa; biểu tượng: áo bạc màu; bầu trời; mặt đất…Những biện pháp tu từ đã tạo góp phần thể hiện chủ đề của hai đoạn thơ. * Điểm khác biệt một số nét về nội dung và nghệ thuật : - Vẻ đẹp tâm hồn của người mẹ trong đoạn thơ thứ nhất được khắc họa thông qua những khía cạnh ngoại hình; trang phục : áo mẹ bạc; nắng cháy tóc - Sự hiểu chuyện của nhân vật người con đoạn thơ thứ nhất không chỉ được thể hiện ở việc biết thấu hiểu cho những vất vả của mẹ mà người con còn là một đứa trẻ ngoan ngoãn, biết giúp đỡ công việc nhà; nghe lời, hiếu thảo với mẹ trong hiện tại. - Trong đoạn thơ thứ hai chủ yếu đưa ra góc nhìn; suy luận sâu sắc về công lao to lớn của người mẹ, vẻ đẹp tựa như những hình ảnh thiên kì vĩ, bao la, mênh mông .. Đặc biệt là cảm xúc hoài niệm; nhớ nhung của tác giả về hình ảnh người mẹ trong quá khứ. - Về từ ngữ; hình ảnh và biện pháp tu từ : + Đoạn thơ đầu xuất hiện hình ảnh áo mẹ bạc màu tượng trưng cho cuộc đời lam lũ; vất vả của mẹ. Bao nhiêu vất vả là bấy nhiêu hi sinh. Bút pháp ngoa dụ “ nắng cháy tóc” cũng tạo dấu ấn riêng về hình ảnh người mẹ của Trần Đăng Khoa. + Đoạn thơ thứ hai sử dụng cách diễn đạt tạo nhiều dấu ấn nghệ thuật. Câu đặc biệt; Câu suy luận ( Có nghĩa là duy nhất) cho thấy góc nhìn suy luận về vai trò và vị trí người mẹ trong trái tim. Hình ảnh ẩn dụ và hình thức điệp ( Một bầu trời; Một mặt đất; Một vầng trăng) tạo sự vĩ đại nhất về người mẹ… * Lí giải , ý nghĩa, đánh giá: - Lí giải sự tương đồng và khác biệt : Cùng viết về người mẹ; cùng bộc lộ tình yêu sâu sắc đối với đấng sinh thành điều này không khó hiểu. Bởi lẽ, cả hai nhà thơ đều là người con sinh ra và lớn lên từ vả của người mẹ. Mẹ là điều thiêng liêng, là nơi bất cứ ai tìm về trong đó có Trần Đăng Khoa và Thanh Nguyên. Sự khác biệt về cách cảm nhận về mẹ và hình thức thể hiện có lẽ đến từ những cảm nhận; trải nghiệm và phong cách riêng của mỗi nhà thơ. - Ý nghĩa: Việc so sánh hai đoạn thơ của hai tác giả để ta thấy được những đóng góp của hai nhà thơ về đề tài tình cảm gia đình ( người mẹ) cũng như thấy được những dấu ấn phong cách của hai nghệ sĩ. *Hướng dẫn chấm:* - Phân tích đầy đủ, sâu sắc: 2,5 điểm. - Phân tích chưa đầy đủ hoặc chưa sâu sắc: 1,75 điểm - 2,25 điểm. - Phân tích chung chung, chưa rõ các biểu hiện của tâm trạng: 0,75 điểm - 1,25 điểm. - Phân tích chung chung, không rõ các biểu hiện: 0,25 điểm - 0,5 điểm.	2.5

				d. *Diễn* *đạt* Đảm bảo quy tắc chính tả, dùng từ, đặt câu	0,25
				đ. *Sáng tạo* Thể hiện suy nghĩ sâu sắc; có ý tưởng riêng phù hợp với vấn đề nghị luận; có cách lập luận, diễn đạt mới mẻ, sâu sắc.	0.5
				TỔNG ĐIỂM	10.0

PHÁT TRIỂN TỪ ĐỀ MINH HỌA

ĐỀ 23

ĐỀ ÔN THI TỐT NGHIỆP THPT 2025

MÔN: NGỮ VĂN

Thời gian: 90 phút

I. ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)

Đọc văn bản sau:

HƠI ẤM Ổ RƠM

Tôi gõ cửa ngôi nhà tranh nhỏ bé ven đồng chiêm Bà mẹ đón tôi trong gió đêm:

– Nhà mẹ hẹp nhưng còn mê ⁽¹⁾ chỗ ngủ Mẹ chỉ phàn nàn chiếu chăn chả đủ

Rồi mẹ ôm rơm lót ổ tôi nằm.

Rơm vàng bọc tôi như kén bọc tằm

Tôi thao thức trong hương mật ong của ruộng Trong hơi ấm nhiều hơn chăn đệm

Của những cọng rơm xơ xác, gầy gò.

Hạt gạo nuôi hết thảy chúng ta no Riêng cái ấm nồng nàn như lửa Cái mộc mạc lên hương của lúa Đâu dễ chia cho tất cả mọi người.

Bình Lục – một đêm lỡ đường

Ghi chú:

⁽¹⁾ Mê: nhiều

(Nguyễn Duy, Cát trắng, NXB Quân đội nhân dân, 1973)

Trả lời câu hỏi/ Thực hiện các yêu cầu:

Câu 1. (0,5 điểm) Xác định thể thơ của bài thơ trên.

Câu 2. (0,5 điểm) Nhân vật trữ tình trong bài thơ là ai?

Câu 3. (1,0 điểm) Phân tích hiệu quả nghệ thuật của biện pháp tu từ so sánh được sử dụng trong câu thơ sau: Rơm vàng bọc tôi như kén bọc tằm.

Câu 4. (1,0 điểm) Nhận xét tình cảm của nhân vật trữ tình trong bài thơ.

Câu 5. (1,0 điểm) Bài học sâu sắc nhất anh/chị nhận được qua bài thơ trên là gì?

II. PHẦN VIẾT (6,0 điểm)

Câu 1 (2,0 điểm)

Anh/Chị hãy viết một đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) trình bày cảm nhận của mình về nội dung bốn câu thơ sau trong bài thơ Hơi ấm ổ rơm của Nguyễn Duy:

Hạt gạo nuôi hết thảy chúng ta no Riêng cái ấm nồng nàn như lửa Cái mộc mạc lên hương của lúa Đâu dễ chia cho tất cả mọi người.

Câu 2 (4,0 điểm)

Anh/Chị hãy viết một bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) bàn về sự nỗ lực theo đuổi mục tiêu của tuổi trẻ.

----------------HẾT --------------

Thí sinh không được sử dụng tài liệu. Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm.

ĐỀ THAM KHẢO TỐT NGHIỆP THPT NĂM 2025 ĐÁP ÁN, THANG ĐIỂM

Bài thi: NGỮ VĂN

(Đáp án, thang điểm gồm 03 trang)

Phần	Câu	Nội dung	Điểm
I		ĐỌC HIỂU	4,0
	1	Thể thơ: Tự do.	0,5
	2	Nhân vật trữ tình trong bài thơ: nhân vật “tôi” – người lính (nhà thơ).	0,5
	3	- Hiệu quả: + Giúp câu thơ giàu hình ảnh, sinh động, hấp dẫn, tăng sức gợi hình, gợi cảm. + Nhấn mạnh những cảm nhận của nhân vật tôi về người mẹ: ấm áp, an toàn, được chở che, bao bọc. Qua đó thể hiện lòng biết ơn, trân trọng của nhân vật tôi trước tấm lòng yêu thương của người mẹ.	1,0
	4	- Tình cảm của nhân vật trữ tình trong bài thơ là tình cảm biết ơn, trân trọng với người mẹ nhân dân đã cưu mang, chở che, bao bọc cho những người lính, dù đó không phải là con đẻ của mình. - Đó là những tình cảm giản dị, mộc mạc, có ý nghĩa hình thành nhân cách và giáo dục lối sống đẹp cho thế hệ trẻ.	1,0
	5	Thí sinh rút ra bài học phù hợp từ văn bản trên theo cảm nhận cá nhân, miễn là phù hợp chuẩn mực; có lý giải thuyết phục. Sau đây là một vài gợi ý: *Gợi* ý: Bài học: Phải biết ghi nhớ công lao của những người đã giúp đỡ mình trong cuộc sống. Vì: - Những người giúp đỡ mình trong lúc khó khăn là những người thực sự tử tế, nhân hậu, quan tâm đến mình. - Khi ghi nhớ công ơn đó, bản thân mình sẽ sống tốt hơn, có động lực để vươn lên. - Nếu không biết ghi nhớ công ơn của những người đã giúp đỡ mình, ta sẽ trở thành kẻ vô ơn, sống ích kỉ, cuộc sống trở nên vô nghĩa. -…	1,0
II		VIẾT	6,0
	1	Viết một đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) trình bày cảm nhận của mình về nội dung bốn câu thơ sau trong bài Hơi ấm ổ rơm của Nguyễn Duy: Hạt gạo nuôi hết thảy chúng ta no Riêng cái ấm nồng nàn như lửa Cái mộc mạc lên hương của lúa Đâu dễ chia cho tất cả mọi người.	2,0
		a. Đảm bảo yêu cầu về hình thức đoạn văn Thí sinh có thể trình bày đoạn văn theo cách diễn dịch, quy nạp, tổng - phân - hợp, móc xích hoặc song hành.	0,25
		b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận Cảm nhận nội dung bốn câu thơ cuối bài *Hơi ấm* ổ *rơm* – Nguyễn Duy.	0,25
		c. Triển khai vấn đề nghị luận Thí sinh có thể lựa chọn các thao tác lập luận phù hợp để triển khai vấn đề nghị luận theo nhiều cách nhưng phải làm rõ nội dung bốn câu thơ cuối bài Hơi ấm	1,0
		ổ rơm – Nguyễn Duy. Có thể triển khai theo hướng: - Mở đoạn: dẫn dắt, giới thiệu khổ thơ. - Thân đoạn: Nội dung: Khắc ghi niềm xúc động mãnh liệt của nhân vật trữ tình về “hơi ấm ổ rơm”: Ổ rơm trở thành biểu tượng của lòng yêu thương giản dị, mộc mạc, chân thành. Nhân vật trữ tình không chỉ cảm nhận được tình cảm đó mà còn ghi nhớ trong lòng như một thứ tình cảm nồng ấm, thiêng liêng. Đoạn thơ kết thúc là một câu thơ chất chứa lòng biết ơn sâu nặng của tác giả. - Kết đoạn: khẳng định lại giá trị của khổ thơ.	d. Chính tả, ngữ pháp Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng Việt.	0,25
		e. Sáng tạo Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách diễn đạt mới mẻ.	0,25
		2	Viết một bài văn nghị luận bàn về sự nỗ lực theo đuổi mục tiêu của tuổi trẻ.	4,0
	a. Đảm bảo cấu trúc bài nghị luận Mở bài nêu được vấn đề, Thân bài triển khai được vấn đề, Kết bài khái quát được vấn đề.		0,25
	b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận Sự nỗ lực theo đuổi mục tiêu của tuổi trẻ.		0,5
	c. Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm Thí sinh có thể triển khai theo nhiều cách, nhưng cần vận dụng tốt các thao tác lập luận, kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng; đảm bảo các yêu cầu sau:
	* Giới thiệu vấn đề cần nghị luận Sự nỗ lực theo đuổi mục tiêu của tuổi trẻ.		2.5
	* Triển khai vấn đề cần nghị luận: Giải thích: Nỗ lực là sự cố gắng phấn đấu không ngừng để đạt được mục tiêu đề ra. Trình bày các khía cạnh của vấn đề: - Nỗ lực của giới trẻ thể hiện ở tinh thần sẵn sàng đối mặt với khó khăn, thử thách, không đầu hàng, phó mặc, buông xuôi, luôn kiên định, mạnh mẽ trong việc theo đuổi mục tiêu,… - Nỗ lực theo đuổi mục tiêu có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với người trẻ: + Giúp cho cuộc sống của họ trở nên có ý nghĩa hơn; thành công, hạnh phúc. + Mang lại sức mạnh, tiếp thêm động lực để họ vượt qua mọi thách thức, khó khăn + Lan tỏa những năng lực tích cực tới cộng đồng, góp phần xây dựng và phát triển đất nước,… - Lấy dẫn chứng để chứng minh. Mở rộng vấn đề: - Nỗ lực không phải lúc nào cũng thành công vì thành công còn cần đến nhiều yếu tố khác như may mắn, chọn đúng mục tiêu,… Tuy nhiên, dù trong bất cứ hoàn cảnh nào, sự nỗ lực theo đuổi mục tiêu cũng vô cùng quan trọng và cần thiết. - Phê phán những người trẻ không nỗ lực để theo đuổi mục tiêu. Bài học: Rút ra bài học nhận thức và hành động cho bản thân: mỗi người trẻ cần xác định rõ mục tiêu, kiên trì từng ngày và tin tưởng vào chính bản thân, nỗ lực		2.5
			phấn đấu, tiếp tục kiên định dấn bước trên con đường mình đã chọn,…
* Khẳng định quan điểm cá nhân đã trình bày và liên hệ bản thân.
d. Chính tả, ngữ pháp Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng Việt.			0,25
e. Sáng tạo Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách diễn đạt mới mẻ.			0,5
Tổng điểm			10,0

..........................Hết............................

PHÁT TRIỂN TỪ ĐỀ MINH HỌA

ĐỀ 24

ĐỀ ÔN THI TỐT NGHIỆP THPT 2025

MÔN: NGỮ VĂN

Thời gian: 90 phút

I. ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)

Đọc văn bản sau:

Cùng một cơn mưa, người tiêu cực sẽ bực mình vì phải trùm áo mưa, người lạc quan thì nghĩ đến cây cối xanh tươi, không khí sẽ được trong lành. Và một khi chúng ta không thể thay đổi được hiện tượng xảy ra, tốt nhất là nhìn nó bằng ánh mắt tích cực. Cái thiện có thể sẽ thua cái ác trong một thời điểm nhưng chung cuộc sẽ chiến thắng. Cứ sau một sự cố, con người lại tìm nguyên nhân và khắc phục nó. Sau lũ lụt, phù sa sẽ làm màu mỡ hơn cho cánh đồng, sâu bọ sẽ bị quét sạch ra biển, dư lượng hóa chất trong đất đai sẽ bị rửa sạch. Lỗi lầm của người khác, thay vì giữ trong lòng và tức giận, thôi bỏ qua, mình sẽ thấy thoải mái hơn rất nhiều. Nói một cách khác, nếu bạn được sống 100 năm, xem như là một bộ phim có 100 tập, thì hãy tạo ra ít nhất 2/3 tập có tiếng cười thay vì tập nào cũng rơi vào bi kịch chán chường, đau khổ, chia lìa, mất mát. Trong từ Hán Việt, nguy cơ bao gồm nguy và cơ. Đối với người có tư duy tích cực, “nguy” (problem) sẽ được họ biến thành “cơ” (opportunity). Người tích cực và lạc quan sẽ có gương mặt sáng bừng, nụ cười thường trực trên môi, sống và cháy hết mình, học tập và làm việc hết mình dù ngày mai trời có sập.

(Trích “Tư duy tích cực”, Theo Tony Buổi sáng, trên đường băng, NXB Trẻ, 2016, tr.22-23)

Trả lời câu hỏi/ Thực hiện các yêu cầu:

Câu 1. (0,5 điểm). Vấn đề trọng tâm được đề cập đến trong văn bản là gì?

Câu 2. (0,5 điểm). Theo văn bản, cứ sau một sự cố, con người chúng ta sẽ làm những gì?

Câu 3. (1,0 điểm). Việc tác giả sử dụng những lí lẽ trong văn bản đã tạo nên hiệu quả nghệ thuật gì?

Câu 4. (1,0 điểm). Anh/Chị hiểu như thế nào về nội dung câu văn sau: “Người tích cực và lạc quan sẽ có gương mặt sáng bừng, nụ cười thường trực trên môi, sống và cháy hết mình, học tập và làm việc hết mình dù ngày mai trời có sập.”?

Câu 5. (1,0 điểm) Theo anh/chị, câu nói sau có ý nghĩa như thế nào đối với người trẻ hiện nay: “Đối với người có tư duy tích cực, “nguy” (problem) sẽ được họ biến thành “cơ” (opportunity)”?

II. PHẦN VIẾT (6,0 điểm)

Câu 1 (2,0 điểm).

Từ văn bản ở phần đọc – hiểu, anh/chị hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) trả lời câu hỏi: người trẻ hiện nay cần làm gì để có thể nuôi dưỡng tinh thần lạc quan trong cuộc sống?

Câu 2 (4,0 điểm).

Anh/Chị hãy viết bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) phân tích, đánh giá nét đặc sắc chủ đề của truyện ngắn sau:

GIAO THỪA – Nguyễn Ngọc Tư

(Lược đoạn đầu: Đậm là người phụ nữ hai mươi chín tuổi. Vì trót bồng bột mà có con rồi phải bỏ nhà ra đi. Đến khi ba mất, má Đậm mới rước con về. Những ngày giáp Tết, cô bán dưa hấu ở chợ thị xã. Bên trái là vạt bông của ông Chín từ miệt Sa Đéc xuống. Chỉ mình Đậm bán dưa một mình, may có Quí, một anh chàng chạy xe lam gần nhà, ít hơn Đậm bốn tuổi, tới giúp).

Thời gian bị người ta chở kĩu kịt đi. Khiếp, mới đó đã hai mươi chín Tết. Bánh mứt, dưa hành, quần mới, áo mới như nước tràn lên phố. Đây là thời điểm rộn rịp nhất, phơi phới nhất trong năm. (…) Những khóm vàng hoa của ông Chín nở sớm từ hai bốn, hai lăm đã ngả màu vàng sậm. Bốn giờ sáng, ông đi qua bên kia đường gánh nước về tưới, than, "Thời tiết năm nay kỳ cục quá". Ông vấn điếu thuốc, phà khói, bảo: "Con biết không, nghề bán bông Tết cũng như bán lồng đèn Trung thu, qua rằm tháng Tám, có cho người ta cũng không thèm lấy. Buôn bán kiểu vậy như con gái có thì, qua rồi, khó lắm...”. Ông nói tới đây,

thấy Đậm ngẩng đầu ngó sao muộn, ông thôi không nói nữa. Đậm nhớ con gái quá. Nghe Quí đem đồ về lại đem tin ra bảo, “Bộ đồ bé Lý mặc vừa lắm, nó đòi ra với Đậm, buôn bán như vầy cực quá, chở nó ra tội nghiệp...”. Rồi Quí bảo mớ bông mồng gà Đậm gieo sao mà khéo quá, bông đỏ bông vàng trổ ngay Tết.

Đó là lúc chờ sáng, còn rỗi rãi xẻ dưa mời nhau, chứ ngày hai chín là một ngày tất bật, nói theo dân đá banh là thắng với thua. Người mua xúm xa xúm xít. Mới một buổi đã lử lả. Đậm một mình phải coi trước coi sau. Tưởng dưa hấu đắp đập ngăn sông mà đã vợi đi quá nửa. Nhưng chắc phải đợi cho tới giao thừa. Người ta chờ tới đó sẽ rẻ nữa. Chạy xong mấy chuyến xe buổi sáng, Quí lại giúp. Từ bến xe lam lại đằng chợ chừng một trăm mét. Quí kêu, "Có ai mua nhiều, Đậm hứa đi, tôi chở tới nhà cho". Đậm thấy vui, phần thì bớt lo dưa ế, phần thấy nao nao trong lòng. Cái không khí đẹp thế này, ấm thế này, không vui sao được. Quí hỏi, "Nhà Đậm có gói bánh tét không?". Đậm hỏi lại, "Có, mà chi?". "Tôi cho, má tôi gói nhiều lắm". Quí mặc áo đứt mất tiêu cái nút trên, lồ lộ ra mảng ngực ram ráp nắng. Trong Đậm nhiều khi dậy lên một cái gì rưng rức khó tả, chỉ mong nép đầu vào đó để quên nhọc nhằn, để quên nỗi cô độc lùi lũi trong đời.

(Lược một đoạn: Ông Chín dọn hàng về Sa Đéc, chào Đậm và động viên Quí mạnh dạn bày tỏ với Đậm. Đậm quét dọn chỗ của mình rồi cùng Quí ra về).

Quí cho xe chạy thật chậm, nghe gió thổi qua lỗ tai lạnh quánh.(…) Quí nhìn Đậm, ánh nhìn rất lạ. Anh không biết vì một nỗi gì mà tới bây giờ anh chưa nói lời thương với người ta. Anh không ngại đứa con, anh không ngại chuyện lỡ lầm xưa cũ, tuổi tác cũng không thèm nghĩ đến. Cô luống cuống khi thấy chiếc xe chạy chậm dần:

- à... ờ... Tết này nữa, Quí bao nhiều tuổi rồi hả

Quí im lặng, dừng xe hẳn. Lúc này anh thấy cần nắm lấy bàn tay lạnh tái của Đậm, rất cần. Khi ấy giao thừa đã đi qua lâu, lâu lắm rồi nhưng rõ ràng vẫn chưa hết Tết. Mai là mùng một.

(Trích trong tập truyện ngắn Giao thừa, Nguyễn Ngọc Tư, NXB Trẻ, TPHCM, năm 2019, tr.91-99)

*Chú thích: Nguyễn Ngọc Tư: sinh năm 1976, quê ở Cà Mau, là nữ nhà văn trẻ của Hội nhà văn Việt Nam. Chị thường viết về những điều bình dị, gần gũi xung quanh cuộc sống của mình. Giọng văn chị đậm chất Nam Bộ(…). Cái chất miền quê sông nước ngấm vào các tác phẩm, thấm đẫm cái tình của làng, của đất, của những con người chân chất hồn hậu nhưng ít nhiều gặp những bất hạnh, có giá trị nhân văn cao, khiến người đọc phải suy ngẫm về nhiều điều có giá trị của cuộc sống.

----------------HẾT --------------

Thí sinh không được sử dụng tài liệu. Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm.

ĐỀ THAM KHẢO TỐT NGHIỆP THPT NĂM 2025 ĐÁP ÁN, THANG ĐIỂM

Bài thi: NGỮ VĂN

(Đáp án, thang điểm gồm 03 trang)

Phần	Câu	Nội dung	Điểm
I		ĐỌC HIỂU	4,0
	1	Vấn đề trọng tâm được đề cập đến trong văn bản là: Giá trị của thái độ sống lạc quan,	0,5
		tích cực/ Vai trò của việc nhìn nhận mọi thứ theo hướng tích cực/ Giá trị của tư duy
		tích cực.
	2	Theo văn bản, cứ sau một sự cố, con người lại tìm nguyên nhân và khắc phục nó.	0,5
	3	Sau đây là gợi ý:	1,0
		Việc tác giả sử dụng những lí lẽ trong văn bản đã tạo nên hiệu quả nghệ thuật:
		-Tạo sức hấp dẫn, thuyết phục trong việc làm rõ nội dung về việc nhìn nhận mọi thứ
		theo hướng tích cực.
		-Đồng thời chỉ rõ những biểu hiện trong việc nhìn nhận sự việc tích cực (và cả tiêu
		cực), tầm quan trọng của việc nhìn nhận sự việc bằng tư duy tích cực, thái độ lạc
		quan.
	4	Sau đây là gợi ý	1,0
		Câu văn: “Người tích cực và lạc quan sẽ có gương mặt sáng bừng, nụ cười thường
		trực trên môi, sống và cháy hết mình, học tập và làm việc hết mình dù ngày mai trời
		có sập.” được hiểu là người tích cực và lạc quan luôn mang theo những giá trị đẹp
		đẽ: tự tin, vui vẻ, mạnh dạn nỗ lực dấn thân, dám đem hết nhiệt huyết để tạo ra cho
		bản thân một cuộc sống rực rỡ, tươi đẹp và đầy ý nghĩa mỗi ngày.
		Từ đó, câu nói cũng là lời động viên mỗi người nên học lối sống lạc quan, luôn suy
		nghĩ và hướng về những điều tích cực.
	5	- HS có thể chia sẻ suy nghĩ theo cảm nhận cá nhân, miễn là phù hợp chuẩn mực; có	1,0
		lý giải thuyết phục.
		Sau đây là một vài gợi ý:
		Câu nói “Đối với người có tư duy tích cực, “nguy” (problem) sẽ được họ biến thành
		“cơ” (opportunity)” có ý nghĩa quan trọng, là bài học mang tính dẫn đường, định
		hướng cho người trẻ hiện nay:
		Vì câu nói đó khẳng định với những người tích cực, họ sẽ luôn tìm thấy cơ hội tốt
		trong những tình huống khó khăn. Nghĩa là trong khi đối mặt với những thử thách,
		kể cả nguy cơ thất bại, con người vẫn tin có những cơ hội mới, họ nỗ lực phát hiện
		và tận dụng được nó nhằm để tìm ra những hướng đi mới hoặc cải thiện, nâng cao
		cuộc sống.
		Câu nói khuyên chúng ta không nản lòng trước thử thách, mạnh dạn theo đuổi mục
		tiêu, tận dụng cơ hội tạo ra kì tích bằng thái độ sống tích cực.
II		VIẾT	6,0
	1	Từ văn bản ở phần đọc – hiểu, anh/chị hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) trả lời câu hỏi: người trẻ hiện nay cần làm gì để có thể nuôi dưỡng tinh thần lạc quan	*2,0*
		trong cuộc sống?
		a. Xác định được yêu cầu về hình thức, dung lượng (khoảng 200 chữ) của đoạn văn Thí sinh có thể trình bày đoạn văn theo cách diễn dịch, quy nạp, tổng-phân- hợp, móc xích hoặc song hành.	0,25
		b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận Điều người trẻ hiện nay cần làm để có thể nuôi dưỡng tinh thần lạc quan trong cuộc sống.	0,25
		c. Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm Thí sinh có thể triển khai vấn đề nghị luận theo nhiều cách, nhưng cần vận dụng tốt các thao tác lập luận, kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng; đảm bảo làm rõ được những việc người trẻ cần làm để có thể nuôi dưỡng tinh thần lạc quan trong cuộc sống. Thí sinh có thể trình bày theo hướng sau: Chúng ta có thể hình thành nuôi dưỡng và tôi luyện tinh thần lạc quan bằng nhiều cách: + Tích cực học tập phát triển bản thân trên các phương diện: tri thức, kĩ năng, phẩm chất… và đặt ra mục tiêu sống ý nghĩa cho bản thân. + Học theo những tấm gương sáng của tinh thần lạc quan trong cuộc sống để truyền động lực cho bản thân. + Mạnh dạn tham gia các hoạt động xã hội có ý nghĩa, hoạt động trải nghiệm… để rèn lòng tự tin, thái độ sống tích cực, xây dựng những mối quan hệ xã hội tốt đẹp…với mọi người. (…)	1,0
		d. Chính tả, ngữ pháp Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng Việt. *Lưu* ý: Không cho điểm nếu bài làm có quá nhiều lỗi chính tả, ngữ pháp.	0,25
		e. Sáng tạo Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận, có cách diễn đạt mới mẻ.	0,25
	2	Viết bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) phân tích, đánh giá chủ đề của truyện ngắn “Giao thừa” của Nguyễn Ngọc Tư.	*4,0*
		a. Đảm bảo cấu trúc bài nghị luận Mở bài nêu được vấn đề, Thân bài triển khai được vấn đề, Kết bài khái quát được vấn đề.	0,25
		b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận Chủ đề truyện ngắn “Giao thừa” của Nguyễn Ngọc Tư.	0,5
		c. Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm Thí sinh có thể triển khai theo nhiều cách nhưng cần đảm bảo các yêu cầu sau: Xác định được các ý chính của bài viết. Sắp xếp được các ý hợp lý theo bố cục ba phần của bài văn nghị luận. Lựa chọn được các thao tác lập luận, phương thức biểu đạt phù hợp triển khai vấn đề của bài viết và tăng sức thuyết phục, sức hấp dẫn cho bài viết. Kết hợp được lí lẽ và dẫn chứng để tạo tính chặt chẽ, logic của mỗi luận điểm.	2,5
		* Giới thiệu khái quát về tác giả Nguyễn Ngọc Tư, truyện ngắn “Giao thừa”.
		*Khai triển các ý: Chủ đề của tác phẩm “Giao thừa” của Nguyễn Ngọc Tư.
		* Chủ đề của tác phẩm “Giao thừa” của Nguyễn Ngọc Tư. - Phân tích cốt truyện theo nhân vật cô Đậm, nhân vật chính, một cô gái làm nghề buôn bán dưa hấu trong những ngày cuối năm, cũng là cảnh ngộ của những con người không may lầm lỡ, gian nan trên hành trình làm lại cuộc đời và kiếm tìm hạnh phúc. - Nhận xét chung về hình thức nghệ thuật trong việc thể hiện chủ đề: xây dựng cốt truyện, cách đặt nhan đề, điểm nhìn, sự hòa quyện giữa lời người kể và lời nhân vật, miêu tả tâm lí nhân vật, ngôn ngữ… - Đánh giá chủ đề tác phẩm: Tác phẩm đã để lại những dấu ấn sâu sắc về lòng nhân ái, giá trị của niềm tin và hy vọng, tình thương trong cuộc sống.
		* Đánh giá chung về truyện ngắn “Giao thừa”.
		d. Chính tả, ngữ pháp Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng Việt.	0,25
		e. Sáng tạo Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách diễn đạt mới mẻ. Học sinh biết vận dụng lí luận văn học trong quá trình phân tích, đánh giá; biết so sánh với các tác phẩm khác, với thực tiễn đời sống để làm nổi bật vấn đề nghị luận; văn viết giàu hình ảnh, cảm xúc.	0,5
Tổng điểm			10,0

Hết

PHÁT TRIỂN TỪ ĐỀ MINH HỌA

ĐỀ 25

ĐỀ ÔN THI TỐT NGHIỆP THPT 2025

MÔN: NGỮ VĂN

Thời gian: 90 phút

I. PHẦN ĐỌC HIỂU (4.0 điểm)

Đọc đoạn trích:

8.10.68

Nắng đầu thu tươi vàng óng ả tràn ngập cả khu rừng. Nắng đầu thu với những cơn gió se môi và se cả lòng người. Lại nhớ... nhớ mênh mông sâu thẳm như lòng đại dương đang ôm tròn thân hình dải đất Việt Nam. Nhớ từ một nguời bạn hiền lành, kín đáo có ngôi nhà nhỏ cuối phố Đội Cấn, nhớ đến đứa em tinh nghịch có mái tóc mềm kẹp bổng lên cao, nhớ một đứa em trai miền Nam vừa gửi thư tạm biệt trước lúc lên đường đi học, nhớ một đứa em thân thiết có đôi mắt long lanh dưới hàng mi dài và nhớ sao một người thân yêu đã vĩnh viễn nằm yên nghỉ trên bờ biển quê hương.

Đất nước ơi! Bao giờ cho nhớ thương nguôi bớt, bao giờ cho đất nước thanh bình? Mình biết ngày thắng lợi không xa nữa nhưng sao vẫn thấy hạnh phúc xa vời quá. Liệu có được thấy ngày hạnh phúc ấy nữa không? “Người cộng sản rất yêu cuộc sống nhưng khi cần vẫn có thể nhẹ nhàng mà chết được”. Chết mà vẫn yêu sao cuộc sống, cuộc sống mà người ta đã đổi bằng mồ hôi nước mắt và máu xương suốt hai mươi ba năm nay.

(Trích Nhật kí Đặng Thùy Trâm, Đặng Thùy Trâm, NXB Hội Nhà văn, Hà Nội, 2005, tr.85 - 86)

Thực hiện các yêu cầu sau:

Câu 1 (0.5 điểm). Xác định chủ thể trần thuật trong đoạn trích.

Câu 2 (0.5 điểm). Chỉ ra yếu tố miêu tả trong đoạn trích.

Câu 3 (1.0 điểm). Xác định và nêu tác dụng của biện pháp tu từ được sử dụng trong đoạn: “Nhớ từ một nguời bạn hiền lành, kín đáo có ngôi nhà nhỏ cuối phố Đội Cấn, nhớ đến đứa em tinh nghịch có mái tóc mềm kẹp bổng lên cao, nhớ một đứa em trai miền Nam vừa gửi thư tạm biệt trước lúc lên đường đi học, nhớ một đứa em thân thiết có đôi mắt long lanh dưới hàng mi dài và nhớ sao một người thân yêu đã vĩnh viễn nằm yên nghỉ trên bờ biển quê hương”.

Câu 4 (1.0 điểm). Anh / chị hiểu thế nào về câu nói: “Người cộng sản rất yêu cuộc sống nhưng khi cần vẫn có thể nhẹ nhàng mà chết được.”?

Câu 5 (1.0 điểm). Thông điệp nào trong đoạn trích có ý nghĩa sâu sắc với anh/chị? Lí giải.

II. PHẦN VIẾT (6.0 điểm)

Câu 1. (2.0 điểm)

Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) làm rõ một số điểm nổi bật trong nghệ thuật kể chuyện của tác giả Hoàng Ngọc Hà trong đoạn trích sau:

Về đến ngã ba lối rẽ về làng, tôi bảo lái xe dừng lại, xuống xe ngóng về phía làng, chẳng thấy cây đa đâu nữa. Trời ơi, cây đa của tôi! Sao chẳng nghe ai nhắc đến nó bị triệt hạ từ bao giờ? Cây đa đã mừng toả bóng đón lũ học trò nhễ nhại mồ hôi sau một chặng đi bộ bảy cây số từ trường về, chúng tôi đã sà đến gốc cây, mỗi đứa tìm một chỗ ngả lưng ngồi lim dim mắt ngóng về phía làng, khoan khoái ngồi trong bóng râm mát rượi nhìn ra cánh đồng trải dài dưới ánh nắng chói chang, ánh sáng lọt qua khe mắt nhấp nháy bảy sắc, và vòm cây bổng như xanh hơn, toả hương thanh khiết, lá rì rào nhè nhẹ, lũ chúng tôi thiếp đi trong giấc ngủ mơ hồ.

Cây đa ấy còn là nơi thỉnh thoảng tôi làm như vô tình gặp Xoan. Tôi biết em thường đi cất te bắt tép. Chỉ buổi trưa nước ruộng nóng lên tép mới nổi nhiều. Các cô bé ngồi trên bờ ruộng cần mẫn thả những cái te, rắc thính rồi chờ đợi, lát sau nhấc lên vài con tép mắc trên mặt te, mỗi lần chỉ vài ba con tép bé xíu, vậy mà phơi nắng suốt từ trưa tận chiều cũng được non một bát tép.

(Trích Làng quê xanh thắm, Hoàng Ngọc Hà⁽¹⁾, in trong Truyện ngắn của các nhà văn nữ Việt Nam,

NXB Giáo dục, 2003, tr.294) Chú thích:

Hoàng Ngọc Hà là nhà thơ, nhà báo có nhiều đóng góp cho nền văn học Việt Nam. Ông sinh năm 1950 tại Quảng Trị, hiện sống ở Thành phố Hồ Chí Minh. Hoàng Ngọc Hà viết nhiều thể loại nhưng thành công nhất vẫn là truyện ngắn và bút ký.

Câu 2. (4.0 điểm)

Viết bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) bàn về vấn đề: Tuổi trẻ và sự nỗ lực hết mình. Hết

(Học sinh không được sử dụng tài liệu. Giám thị không giải thích gì thêm)

HƯỚNG DẪN VÀ THANG ĐIỂM CHẤM BÀI NGỮ VĂN

Phần

Câu

Nội dung

Điểm

ĐỌC HIỂU

4.0

Chủ thể trần thuật: Liệt sĩ, bác sĩ Đặng Thùy Trâm/ Đặng Thùy Trâm. Hướng dẫn chấm:

+ HS trả lời như đáp án: 0.5 điểm

+ HS trả lời sai hoặc không trả lời: không cho điểm.

0.5

Yếu tố miêu tả trong đoạn trích:

+ Nắng đầu thu tươi vàng óng ả tràn ngập cả khu rừng

+ Đứa em tinh nghịch có mái tóc mềm kẹp bổng lên cao + Đứa em thân thiết có đôi mắt long lanh dưới hàng mi dài

(...)

Hướng dẫn chấm:

+ HS trả lời 2 yếu tố trở lên như đáp án: 0.5 điểm

+ HS trả lời 1 yếu tố như đáp án: 0.25 điểm

+ HS trả lời sai hoặc không trả lời: không cho điểm.

0.5

- Biện pháp tu từ:

+ Điệp từ: nhớ...

+ Liệt kê: người bạn hiền lành, kín đáo; đứa em gái tinh nghịch; đứa em trai miền

Nam trước khi đi học; đứa em thân thiết với đôi mắt long lanh; người thân yêu đã vĩnh viễn yên nghỉ. - Tác dụng:

+ giúp diễn đạt sinh động, hấp dẫn; tạo nhịp điệu, tạo sự liên kết giữa các câu; giúp hình dung cụ thể nỗi nhớ của chủ thể trần thuật.

+ làm nổi bật nỗi nhớ thương da diết, sự gắn bó sâu nặng của chủ thể trần thuật với những người bạn, người đồng đội thân yêu. Hướng dẫn chấm:

+ Điệp (gọi tên và chỉ ra từ ngữ): 0.25điểm

+ Liệt kê (gọi tên và chỉ ra từ ngữ): 0.25điểm

+ Nêu tác dụng về mặt hình thức (0.25đ), tác dụng về mặt nội dung (0.25đ) + HS trả lời sai hoặc không trả lời: không cho điểm.

1.0

Nội dung/Ý nghĩa câu nói: “Người cộng sản rất yêu cuộc sống nhưng khi cần vẫn có thể nhẹ nhàng mà chết được”.

- Người cộng sản có tình yêu tha thiết đối với cuộc sống; tinh thần dũng cảm, sẵn sàng hy sinh vì lý tưởng cao đẹp; họ đón nhận cái chết một cách nhẹ nhàng, đầy tự hào.

- Câu nói gợi mở bài học sâu sắc về giá trị sống: sống có lý tưởng, cống hiến hết mình cho cộng đồng. Hướng dẫn chấm:

+ Học sinh trả lời như đáp án: 1.0 điểm

+ Học sinh trả lời ý 1 như đáp án: 0.75 điểm

+ Học sinh trả lời ý 2 như đáp án: 0.25 điểm

+ Học sinh trả lời sai hoặc không trả lời: không cho điểm.

(Lưu ý: Học sinh có thể diễn đạt bằng nhiều cách khác nhau miễn là phù hợp).

1.0

- Thông điệp: HS có thể nêu những thông điệp khác nhau miễn là phù hợp với nội dung văn bản.

1.0

		Gợi ý: + Tuổi trẻ cần có lí tưởng sống cao đẹp. + Tinh thần cống hiến (...) - Lí giải. Hướng dẫn chấm: + Học sinh nêu thông điệp phù hợp: 0.5 điểm. + Học sinh có lí giải phù hợp về thông điệp: 0.5 điểm.
II	VIẾT		6.0
	1	Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) làm rõ một số điểm nổi bật trong nghệ thuật kể chuyện trong đoạn trích Làng quê xanh thắm của tác giả Hoàng Ngọc Hà.	2.0
		a. Xác định được yêu cầu về hình thức, dung lượng của đoạn văn: Xác định đúng yêu cầu về hình thức và dung lượng đoạn văn (khoảng 200 chữ).	0.25
		b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: một số điểm nổi bật về nghệ thuật kể chuyện.	0.25
		c. Đề xuất được hệ thống ý phù hợp làm rõ vấn đề cần nghị luận * Xác định được các ý phù hợp để làm rõ vấn đề nghị luận, sau đây là một số gợi ý: - Mở đoạn: Giới thiệu được tên tác phẩm, tác giả và nội dung cần nghị luận về đoạn trích. - Thân đoạn: Tập trung vào một số điểm nổi bật trong nghệ thuật kể chuyện của tác giả. + Đoạn trích chủ yếu tập trung kể về chuyến thăm lại quê nhà sau ba mươi năm xa quê của nhân vật “tôi”. + Chọn ngôi kể thứ nhất cho người kể chuyện, nhà văn đã để nhân vật “tôi” có cơ hội tự bộc lộ những suy nghĩ, cảm nhận, tâm trạng của mình một cách chân thật, tự nhiên. Người đọc có thể nhận ra rất nhiều trạng thái cảm xúc qua lời anh kể: bàng hoàng, tiếc nuối, hẫng hụt, xót xa khi cây đa – một hình ảnh vốn gắn bó thân thiết với ngôi làng, với tuổi thơ trong sáng, êm đềm và bao kỉ niệm của tuổi thơ đã bị triệt hạ từ bao giờ mà anh không hề nghe nói đến. + Giọng kể nhẹ nhàng mà da diết buồn, khi thảng thốt trước những mất mát, đổi thay, lúc lại miên man lặng chìm trong những hồi ức trong trẻo, xa xăm,... + Ngôn ngữ kể chuyện giản dị tự nhiên, giàu cảm xúc, giàu hình ảnh, giàu sức gợi với rất nhiều từ láy: nhễ nhại, lim dim, khoan khoái, chói chang, nhấp nháy, rì rào, nhè nhẹ..... nhiều hình ảnh của làng quê: cây đa, cánh đồng, lũ trẻ cất te cất tép,... khiến kí ức ùa về, sống dậy như những thước phim quay chậm làm cho tôi càng thêm nôn nao tiếc nuối và buồn da diết,.... - Kết đoạn: Khẳng định lại vấn đề. - Sắp xếp được hệ thống ý hợp lí theo đặc điểm bố cục của đoạn văn. Hướng dẫn chấm: + HS phân tích được từ 3 đặc điểm trở lên phù hợp: 1.0 điểm. + HS phân tích được 2 đặc điểm phù hợp: 0.5 điểm. + HS phân tích được 1 đặc điểm phù hợp: 0.25 điểm.	1.0
		d. Viết đoạn văn đảm bảo các yêu cầu sau: - Lựa chọn được các thao tác lập luận, phương thức biểu đạt phù hợp để triển khai vấn đề cần nghị luận: một số điểm nổi bật trong nghệ thuật kể chuyện của tác giả - Trình bày rõ quan điểm và hệ thống các ý. - Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp Tiếng Việt, liên kết câu trong đoạn văn.	0.25
		e. Sáng tạo Bài viết có giọng điệu riêng; cách diễn đạt sáng tạo, văn phong trôi chảy.	0.25

	2	Viết bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) bàn về vấn đề: Tuổi trẻ và sự nỗ lực hết mình.	4.0
		a. Xác định được yêu cầu về hình thức, dung lượng của bài văn: Xác định đúng yêu cầu về hình thức và dung lượng bài văn (khoảng 600 chữ).	0.5
		b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: Tuổi trẻ và sự nỗ lực hết mình.	0.5
		c. Đề xuất được hệ thống ý phù hợp để làm rõ vấn đề nghị luận: * Xác định được các ý phù hợp để làm rõ vấn đề nghị luận, sau đây là một số gợi ý: 1. Mở bài: Dẫn dắt và giới thiệu vấn đề: Tuổi trẻ và sự nỗ lực hết mình, khẳng định tuổi trẻ cần biết sống nỗ lực. 2. Thân bài - Giải thích: “nỗ lực hết mình” là sự cố gắng hết sức, kiên trì tới cùng để vượt qua khó khăn, thử thách và hoàn thành mục tiêu bản thân đặt ra. + Tuổi trẻ và sự nỗ lực hết mình: Tuổi trẻ là giai đoạn đẹp nhất của đời người, khi con người có sức khỏe, nhiệt huyết và khả năng sáng tạo. Sự nỗ lực hết mình giúp tuổi trẻ phát huy hết tiềm năng để tạo dựng nền tảng cho tương lai. - Biểu hiện của sự nỗ lực hết mình: + Người trẻ không ngừng học hỏi và cải thiện bản thân. + Kiên trì vượt qua khó khăn và thất bại. + Luôn có mục tiêu rõ ràng và làm việc không ngừng nghỉ để đạt được mục tiêu đó. (...) - Phân tích và chứng minh tầm quan trọng của sự nỗ lực hết mình: + Đối với cá nhân: Giúp tuổi trẻ chinh phục được những mục tiêu, khẳng định giá trị bản thân, và là nền tảng cho sự thành công... + Đối với xã hội: sự nỗ lực hết mình của tuổi trẻ giúp truyền cảm hứng, lan tỏa thái độ sống tích cực; góp phần thúc đẩy sự phát triển của xã hội... + Dẫn chứng: Hs lấy dẫn chứng phù hợp - Phản đề: + Một bộ phận người trẻ thụ động, ỷ lại, dựa dẫm vào người khác. + Một bộ phận lại đặt mục tiêu quá cao, không phù hợp với năng lực, hoàn cảnh và ép bản thân phải nỗ lực không ngừng. Điều đó dễ khiến con người rơi vào tình trạng căng thẳng và mệt mỏi... - Đề xuất giải pháp: + Không ngừng trau dồi, tích lũy kiến thức, kĩ năng, kinh nghiệm sống cho bản thân. Điều đó giúp củng cố niềm tin, cố gắng nỗ lực để tạo dựng tương lai. + Xác định mục tiêu cụ thể, rõ ràng, có thể đo lường được. Điều đó giúp con người có động lực để cố gắng, bứt phá mọi giới hạn. (...) - Bài học: Nỗ lực hết mình không chỉ là yếu tố cần thiết để đạt được thành công mà còn là động lực thúc đẩy người trẻ vươn lên và khẳng định giá trị bản thân. Đây là yếu tố mà bất kỳ ai, đặc biệt là tuổi trẻ, đều cần ghi nhớ và thực hiện trong hành trình trưởng thành, xây dựng tương lai. 3. Kết bài - Khẳng định lại ý nghĩa của sự nỗ lực hết mình của tuổi trẻ: Nỗ lực hết mình là yếu tố đóng vai trò quan trọng trong sự trưởng thành của tuổi trẻ. Đó là chìa khóa mở ra cánh cửa thành công. Hướng dẫn chấm: - HS trình bày vấn đề đầy đủ, sâu sắc. Lập luận chặt chẽ, thuyết phục: lí lẽ xác đáng; dẫn chứng tiêu biểu, phù hợp. (3.25 - 4.0 điểm). - HS trình bày vấn đề đầy đủ nhưng chưa sâu sắc. Lập luận chưa thật chặt chẽ, thuyết phục: lí lẽ xác đáng, nhưng không có dẫn chứng hoặc dẫn chứng không tiêu biểu (2.0 - 3.0 điểm).	1.5
		- HS trình bày vấn đề chung chung, sơ sài. Lập luận không chặt chẽ, thiếu thuyết phục: lí lẽ không xác đáng, không liên quan mật thiết đến vấn đề nghị luận, không có dẫn chứng hoặc dẫn chứng không phù hợp (0.25 - 1.75 điểm). - Học sinh không viết bài: không cho điểm. Lưu ý: Học sinh có thể bày tỏ suy nghĩ, quan điểm riêng nhưng phải phù hợp với chuẩn mực đạo đức và pháp luật.
		d. Viết bài văn đảm bảo các yêu cầu sau: - Lựa chọn được các thao tác lập luận, phương thức biểu đạt phù hợp để triển khai vấn đề nghị luận. - Trình bày rõ quan điểm và hệ thống các ý. Hướng dẫn chấm: - Đáp ứng được 2 yêu cầu: 0.5 điểm - Đáp ứng được 1 yêu cầu: 0.25 điểm.	0.5
		e. Diễn đạt: Đảm bảo chuẩn chính tả, dùng từ, ngữ pháp tiếng Việt, liên kết câu trong đoạn văn, bài văn. Hướng dẫn chấm: Không cho điểm nếu bài làm mắc quá nhiều lỗi chính tả, ngữ pháp	0.5
		f. Sáng tạo: Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách diễn đạt mới mẻ. Hướng dẫn chấm: - Đáp ứng được 2 yêu cầu: 0.5 điểm. - Đáp ứng được 1 yêu cầu: 0.25 điểm.	0.5
TỔNG			10.0

PHÁT TRIỂN TỪ ĐỀ MINH HỌA

ĐỀ 26

ĐỀ ÔN THI TỐT NGHIỆP THPT 2025

MÔN: NGỮ VĂN

Thời gian: 90 phút

I. PHẦN ĐỌC HIỂU (4.0 điểm) Đọc văn bản sau:

Nụ cười là phương thuốc quý giá nhất. Từ lâu các nhà nghiên cứu đã chứng minh được rằng khi chúng ta cười, bộ não sẽ tiết ra chất endorphins có tác dụng làm giảm cơn đau, tăng cường sự lanh lợi, hoạt bát, đồng thời mang đến cho chúng ta cảm giác phấn khởi và vui vẻ.

Cuộc sống ngày nay của chúng ta phải đối mặt với rất nhiều thử thách, từ khó khăn kinh tế cho đến xung đột sắc tộc, khủng bố; từ ô nhiễm môi trường đến dịch bệnh. Vì thế, chúng ta rất cần tiếng cười để tâm hồn được thanh thản, tinh thần được thư thái và giảm bớt áp lực từ những toan tính đời thường.

Bạn có thể vượt qua những khúc quanh của cuộc đời mình dễ dàng hơn bằng cách mỉm cười với chúng. Không những thế, bạn hãy mỉm cười với chính mình và với mọi người. Khi bạn biết mang nụ cười đến những người chung quanh, có nghĩa là bạn đã mang niềm tin đến cuộc sống của họ. Nhờ đó, chúng ta đều cảm thấy được chia sẻ, được động viên và khích lệ.

(Theo Lắng nghe điều bình thường, Nhiều tác giả, NXB Trẻ, 2004) Thực hiện các yêu cầu:

Câu 1 (0.5 điểm). Nêu hai thao tác lập luận trong văn bản trên.

Câu 2 (0.5 điểm). Chỉ ra các luận điểm chính trong văn bản.

Câu 3 (1.0 điểm). Anh/chị hiểu thế nào về quan điểm của tác giả qua câu văn: Khi bạn biết mang nụ cười đến những người chung quanh có nghĩa là bạn đã mang niềm tin đến cuộc sống của họ?

Câu 4 (1.0 điểm). Chỉ ra và nêu hiệu quả của việc sử dụng các câu khẳng định trong văn bản trên.

Câu 5 (1.0 điểm). Anh/chị có đồng tình với quan niệm của tác giả được thể hiện qua câu văn: Cuộc sống ngày nay của chúng ta phải đối mặt với rất nhiều thử thách (...). Vì thế chúng ta rất cần tiếng cười để tâm hồn được thanh thản tinh thần được thư thái và giảm bớt áp lực từ những toan tính đời thường? Vì sao? II. PHẦN VIẾT (6.0 điểm)

Câu 1. (2.0 điểm)

Viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) về tuổi trẻ và việc ứng xử tích cực khi đối mặt với khó khăn trong cuộc sống.

Câu 2. (4.0 điểm)

So sánh hình ảnh người mẹ trong hai bài thơ sau:

LỜI RU CỦA MẸ

(Xuân Quỳnh)

Lời ru ẩn nơi nào

Giữa mênh mang trời đất

Khi con vừa ra đời

Lời ru về mẹ hát

Lúc con nằm ấm áp

Lời ru là tấm chăn

Trong giấc ngủ êm đềm

Lời ru thành giấc mộng

Khi con vừa tỉnh giấc

Thì lời ru đi chơi Và khi con đến lớp

Lời ru ở cổng trường

Lời ru thành ngọn cỏ

Đón bước bàn chân con

Mai rồi con lớn khôn

Trên đường xa nắng gắt

MÙA THU VÀ MẸ (Lương Đình Khoa)

Mẹ gom lại từng trái chín trong vườn Rồi rong ruổi trên nẻo đường lặng lẽ Ôi, những trái na, hồng, ổi, thị.... Có ngọt ngào năm tháng mẹ chắt chiu.

Con nghe mùa thu vọng về những thương yêu

Giọt mồ hôi rơi trong chiều của mẹ Nắng mong manh đậu bên thật khẽ Đôi vai gầy nghiêng nghiêng!

Heo may thổi xao xác trong đêm Không gian lặng im...

Lời ru là bóng mát

Lúc con lên núi thẳm Lời ru cũng gập ghềnh

Khi con ra biển rộng

Lời ru xuống ruộng khoai

Ra bờ ao rau muống

Lời ru thành mênh mông

(Dẫn theo https://)

Con chẳng thể chợp mắt

Mẹ trở mình trong tiếng ho thao thức Sương vô tình đậu trên mắt rưng rưng!

(Dẫn theo https://)

---------- Hết ----------

(Học sinh không được sử dụng tài liệu. Giám thị không giải thích gì thêm)

Chú thích: - Xuân Quỳnh là nhà thơ nữ được nhiều bạn trẻ yêu thích. Bà mồ côi cha mẹ từ sớm và ở cùng với bà nội. Thơ Xuân Quỳnh thường viết về những tình cảm gần gũi, bình dị trong đời sống gia đình và cuộc sống thường ngày. Bài thơ “Lời ru của mẹ” là bài thơ nằm trong mạch nguồn những bài thơ viết về tình cảm gần gũi, yêu thương ấy.

- Lương Đình Khoa, một nhà thơ hiện đại với phong cách sáng tác đậm chất trữ tình, đã để lại dấu ấn sâu sắc trong lòng độc giả qua những bài thơ gần gũi và đầy cảm xúc. Trong số đó, "Mùa thu và mẹ" là một tác phẩm tiêu biểu, kết hợp giữa hình ảnh mùa thu và tình mẫu tử, thể hiện tình yêu thương sâu sắc mà tác giả dành cho mẹ. Bài thơ không chỉ là một bức tranh thơ mộng về mùa thu mà còn là lời tri ân đầy xúc động đối với người mẹ kính yêu

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

HƯỚNG DẪN VÀ THANG ĐIỂM CHẤM BÀI NGỮ VĂN

Phần	Câu	Nội dung	Điểm
I	ĐỌC HIỂU
	1	Hai thao tác lập luận trong văn bản là: phân tích và chứng minh. *Hướng dẫn chấm:* - Học sinh trả lời như đáp án: 0.5 điểm - Học sinh trả lời sai hoặc không trả lời: không cho điểm	0.5
	2	Các luận điểm chính trong văn bản: - Nụ cười là phương thuốc quý giá nhất, giúp giảm đau, tăng sự lanh lợi, hoạt bát, và mang lại niềm vui. - Trong cuộc sống đầy thử thách hiện nay, tiếng cười rất cần thiết để giúp tâm hồn thanh thản, tinh thần thư thái và giảm bớt áp lực. *Hướng dẫn chấm:* - Trả lời 1 ý đúng như đáp án: 0.25 điểm - Trả lời 2 ý đúng như đáp án: 0.5 điểm	0.5
	3	Câu văn này thể hiện quan điểm của tác giả rằng nụ cười không chỉ là biểu hiện của niềm vui cá nhân mà còn có sức mạnh lan tỏa niềm tin và sự lạc quan đến những người xung quanh. Khi chúng ta cười với người khác, chúng ta truyền tải một thông điệp tích cực, mang lại hy vọng và niềm tin vào cuộc sống cho họ. Điều này góp phần xây dựng một môi trường sống và làm việc tích cực, giúp mọi người cảm thấy được chia sẻ và động viên. *Hướng dẫn chấm:* - Học sinh trình bày được quan điểm: 0.5 điểm - Học sinh giải thích được lí do: 0.5 điểm (HS có cách diễn đạt tương đương vẫn cho điểm tối đa)	1.0
	4	- Một số câu văn mang ý khẳng định: + Nụ cười là phương thuốc quý giá nhất. + Chúng ta rất cần tiếng cười để tâm hồn được thanh thản, tinh thần được thư thái và giảm bớt áp lực từ những toan tính đời thường.	1.0

		- Hiệu quả của việc sử dụng câu khẳng định: + Về nội dung: Việc sử dụng câu khẳng định giúp tác giả nhấn mạnh quan điểm, làm cho thông điệp được truyền tải rõ ràng và dễ dàng thuyết phục người đọc. Câu khẳng định "Nụ cười là phương thuốc quý giá nhất" khẳng định một chân lý phổ biến, tạo ra ấn tượng mạnh mẽ và mở đầu cho các lý lẽ tiếp theo. Câu khẳng định thứ hai nhấn mạnh tầm quan trọng của tiếng cười trong cuộc sống hiện đại, giúp người đọc nhận ra giá trị của nụ cười trong việc giải tỏa căng thẳng và duy trì trạng thái tinh thần tích cực. + Về nghệ thuật: Cả hai câu khẳng định đều góp phần làm nổi bật nội dung chính của văn bản và tăng tính thuyết phục. *Hướng dẫn chấm*: - Học sinh nêu được ít nhất 2 luận điểm: 0.5 điểm - Học sinh nêu được hiệu quả về nội dung và nghệ thuật: 0.5 điểm
	5	Học sinh có thể đồng tình, không đồng tình hoặc đồng tình một phần. Có sự lí giải phù hợp. + Nếu đồng tình: Tôi đồng tình với quan niệm của tác giả. Trong bối cảnh cuộc sống hiện đại với nhiều áp lực từ công việc, xã hội, và các mối quan hệ, tiếng cười có vai trò quan trọng trong việc giải tỏa căng thẳng và giúp con người tìm thấy sự cân bằng về mặt tinh thần. Tiếng cười không chỉ mang lại niềm vui, mà còn có tác dụng chữa lành, giúp chúng ta đối mặt với khó khăn một cách nhẹ nhàng hơn. + Nếu Không đồng tình: Tiếng cười không phải là giải pháp duy nhất và tuyệt đối cho tất cả các vấn đề trong cuộc sống. Mỗi cá nhân có thể cần phải tìm thêm các phương pháp khác như thiền, thể thao, hoặc giải trí để đạt được trạng thái tinh thần thư thái. + Nếu đồng tình một phần: kết hợp cả hai cách trả lời trên. *Hướng dẫn chấm: - Học sinh bày tỏ ý kiến: 0.25 điểm - Học sinh lí giải thuyết phục: 0.75 điểm (HS có cách thểdiễn đạt theo nhiều cách khác nhau miễn là phù hợp*)	1.0
II	VIẾT		6.0
	1	Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) về *tuổi trẻ và việc ứng xử tích cực khi đối mặt với khó khăn trong cuộc sống.*	2.0
		a. Xác định được yêu cầu về hình thức, dung lượng của đoạn văn: Xác định đúng yêu cầu về hình thức và dung lượng (khoảng 200 chữ) của đoạn văn. Thí sinh có thể trình bày đoạn văn theo cách diễn dịch, quy nạp, tổng – phân – hợp, móc xích hoặc song hành	0.25
		b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: ý nghĩa của việc ứng xử tích cực khi đối mặt với khó khăn trong cuộc sống.	0.25
		c. Đề xuất được hệ thống ý phù hợp để làm rõ vấn đề nghị luận: * Xác định được các ý phù hợp để làm rõ vấn đề nghị luận, sau đây là một số gợi ý: - Giới thiệu vấn đề nghị luận và nêu khái quát quan điểm của cá nhân về vấn đề: ý nghĩa của việc ứng xử tích cực khi đối mặt với khó khăn trong cuộc sống: - Thể hiện quan điểm của người viết về ý nghĩa của việc ứng xử tích cực khi đối mặt với khó khăn trong cuộc sống. Có thể theo một số gợi ý sau: + *Mở đoạn: giới thiệu vấn đề nghị luận, bày tỏ quan điểm cá nhân. + Thân đoạn:* kết hợp giữa lí lẽ dẫn chứng; sử dụng kết hợp các thao tác lập luận để làm sáng tỏ vấn đề nghị luận: • Giải thích: Ứng xử tích cực khi đối mặt với khó khăn là cách phản ứng và xử lý tình huống một cách lạc quan, chủ động và hiệu quả. • Ý nghĩa: Ứng xử tích cực khi đối mặt với khó khăn không chỉ giúp tuổi trẻ giải quyết vấn đề một cách hiệu quả mà còn giúp phát triển nhân cách và khả năng tư duy: khi gặp khó khăn, người có thái độ tích cực không coi đó là trở ngại, mà là cơ hội để học hỏi và trưởng thành; không chùn bước, không đổ lỗi cho hoàn cảnh, mà luôn tìm cách vượt qua bằng niềm tin và ý chí kiên cường; giúp tuổi trẻ không chỉ đạt được mục tiêu mà còn tạo nên những giá trị tích cực cho bản thân và xã hội, …. + *Kết đoạn*: khẳng định vai trò, ý nghĩa của vấn đề nghị luận: ứng xử tích cực đối với tuổi trẻ là chìa khóa mở ra những cánh cửa cơ hội, là sức mạnh vô hình giúp ta vượt qua mọi nghịch cảnh để vươn tới những thành công rực rỡ.	1.0

		* Sắp xếp được hệ thống ý hợp lí theo đặc điểm bố cục của đoạn văn.
		d. Diễn đạt: Đảm bảo chuẩn chính tả, dùng từ, ngữ pháp tiếng Việt, liên kết câu trong đoạn văn.	0.25
		e. Sáng tạo: Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách diễn đạt mới mẻ	0.25
	2	Viết bài văn nghị luận (600 chữ) so sánh hai bài thơ *Lời ru của mẹ* (Xuân Quỳnh) và Mùa thu và mẹ (Lương Đình Khoa).	4.0
		a. Xác định được yêu cầu của kiểu bài Xác định được yêu cầu của kiểu bài: nghị luận văn học	0.25
		b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: So sánh hai bài thơ *Lời ru của mẹ* (Xuân Quỳnh) và Mùa thu và mẹ (Lương Đình Khoa).	c. Đề xuất được hệ thống ý phù hợp để làm rõ vấn đề cần nghị luận: - Xác định được các ý phù hợp để làm rõ vấn đề nghị luận, sau đây là một số gợi ý: 1. Mở bài: Dẫn dắt và giới thiệu vấn đề nghị luận: hai tác phẩm Lời ru của mẹ của nữ sĩ Xuân Quỳnh và Mẹ và mùa thu của Lương Đình Khoa là những vần thơ hay viết về “người phụ nữ đẹp nhất” trong cuộc đời mỗi người, mang nhiều giá trị. 2. Thân bài: * Khái quát về nét chung của hai tác phẩm: hoàn cảnh ra đời, đề tài, chủ đề, vị trí của tác phẩm trong đời sống văn học…) * Những điểm tương đồng, gặp gỡ giữa hai tác phẩm thơ - Hai thi sĩ đều lấy cảm hứng và nhân vật trữ tình trung tâm là người mẹ - một người thân thuộc, một người thiêng liêng, một người đã trở thành cảm hứng của biết bao tác phẩm văn học. + “Lời ru của mẹ” của nữ sĩ Xuân Quỳnh nằm trong mạch nguồn cảm xúc chung ấy, song đã để lại một dấu ấn khó quên trong lòng bạn đọc suốt mấy chục năm qua nhờ vào cảm xúc tự nhiên, chân thành bằng một tứ thơ thật độc đáo. + Lương Đình Khoa đã khéo léo vẽ nên những hình ảnh đặc trưng của mùa thu như lá vàng rơi, gió heo may, trời xanh trong. Người mẹ trong bài thơ hiện lên qua những kỷ niệm của tác giả về tuổi thơ, về những lần mẹ chăm sóc, yêu thương. Những công việc thường nhật của mẹ được tái hiện. - Bên cạnh đó, sự giao cảm của cả hai nhà thơ là họ đều chọn thể thơ hiện đại (5 chữ và thơ tự do), nhịp ngắt thơ linh hoạt, ngôn ngữ, hình ảnh giản dị, sử dụng có hiệu quả những biện pháp tu từ tiêu biểu như so sánh,… * Những điểm khác biệt giữa hai tác phẩm thơ - Về nội dung: Hình ảnh trung tâm đồng hành trong suốt mạch nguồn cảm xúc của người mẹ đó là lời ru và mùa thu. + Nhà thơ Xuân Quỳnh đã chọn hình ảnh lời ru thật giản dị và đơn sơ như chính con người và phong cách thơ của bà. + Lương Đình Khoa lại chọn một hình ảnh đặc trưng của vùng đồng Bắc Bộ đó là hình ảnh mùa thu để cùng người mẹ lớn lên trong suốt hành trình trưởng thành của con - Bên cạnh sự khác nhau về nội dung, những tác phẩm trên còn có sự khác nhau về nghệ thuật. - Về hình thức: + Bài thơ “Lời ru của mẹ” là một bài thơ dài, không chia khổ như những lời ru của mẹ vẫn cứ miệt mài, kéo dài và theo người con mãi cả một đời, mạch cảm xúc của bài thơ cứ thế mà chảy trôi như một dòng sữa mát lành tưới tắm bao tâm hồn, để họ lớn lên và trưởng thành. + Nhưng bài thơ “Mùa thu và mẹ” lại chia làm ba khổ thơ gắn liền với những hành động và công việc của mẹ; mỗi khổ thơ như một bức ảnh tác giả chụp vội nhưng sâu sắc về công việc hàng ngày của mẹ để thấy được mỗi khoảnh khắc đều thiêng liêng và vô giá. + Bài thơ “Lời ru của mẹ” được viết theo thể thơ 5 chữ nhẹ nhàng, dịu êm phù hợp với tính cách của Xuân Quỳnh “Nhà thơ của phụ nữ và những trái tim yêu”.			+ Bài thơ “Mùa thu của mẹ” lại là những vần thơ tự do linh hoạt, dài ngắn như chính cảm xúc của một người con trai nhưng giàu lòng trắc ẩn: khi thì mạnh mẽ, khi thì cảm thấy nhỏ bé đến nghẹn lời trước sự hy sinh, vất vả và tần tảo của người mẹ. * Lí giải nguyên nhân của sự tương đồng và khác biệt: - Đề tài người mẹ là một đề tài mà rộng lớn, cảm xúc dạt dào để các nhà thơ tìm về. - Tuy gặp nhau ở “giao điểm trái tim người mẹ” nhưng mỗi nhà thơ lại rẽ ra “một con đường riêng” có lẽ vì người mẹ ở trong mỗi nhà thơ lại là một ấn tượng sâu sắc khác nhau. + Nếu Xuân Quỳnh là một đứa trẻ mồ côi cha mẹ từ nhỏ, sống cùng với bà nội, hơn ai hết bà “thèm thuồng” hơi ấm của tình mẹ. Có lẽ khi ấy trong nhận thức của Xuân Quỳnh, tình mẹ qua những lời ru của những người xung quanh. Viết “Lời ru của mẹ” là một “món quà” mà bất cứ đứa trẻ nào khi sinh ra cũng có nhưng lại rất “đắt giá” vì nó lại quá “xa xỉ” với những người như bà. + Còn với Lương Đình Khoa có lẽ có phần may mắn hơn khi được sống trong tình yêu thương của mẹ nên ấn tượng về mẹ trong ông lại là những sự chăm sóc, chi chút và vất vả mà mẹ dành cho ông. Viết những vần thơ này như một lời nhắc nhờ Lương Đình Khoa về một quá khứ đẹp đẽ bên mẹ và ông muốn “đóng khung” những bức tranh ấy theo mình suốt cuộc đời. * Đánh giá về giá trị và đóng góp của mỗi bài thơ. Dù có tương đồng và những điểm khác biệt nhưng cả hai bài thơ đều sâu lắng, góp vào vườn hoa chung của Văn học Việt Nam những áng thơ hay về mẹ. Sự tương đồng ấy như một lần nữa nhắc nhớ về công lao của người mẹ, như một lần nữa tri ân đấng sinh thành của mỗi người. Và cách mỗi nhà thơ khai thác về mẹ ở một vẻ đẹp khác nhau cũng là cách để họ tạo “vân chữ riêng” trên thi đàn văn học. Mỗi công dân có một loại vân tay Mỗi nhà thơ có một loại vân chữ 3. Kết bài: “Mỗi câu thơ là một lần lặn vào trang giấy Lặng vào đời rồi lại ngoi lên.” (Chế Lan Viên) Mỗi tác phẩm ra đời đều là một thành quả nghệ thuật chứa đầy tâm huyết của nhà văn. Hai thi phẩm hay về mẹ của Xuân Quỳnh và Lương Đình Khoa chính là thành quả của những con người được sống trong tình yêu thương, những con người luôn khao khát được yêu thương và yêu thương tất thảy… Chính những khát khao ấy đã khiến cho chúng ta cảm nhận và trân trọng hơn người mẹ của mình, bởi lẽ: "Ta đi trọn kiếp con người Cũng không đi hết những lời mẹ ru". (Ngồi buồn nhớ mẹ ta xưa, Nguyễn Duy).
				d. Viết đoạn văn đảm bảo các yêu cầu sau - Lựa chọn các thao tác lập luận, phương thức biểu đạt phù hợp để triển khai vấn đề nghị luận. - Lập luận chặt chẽ, thuyết phục: lí lẽ xác đáng, bằng chứng tiêu biểu, phù hợp; kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và bằng chứng. với chuẩn mực đạo đức và pháp luật.	0.5
		đ. Diễn đạt Đảm bảo chuẩn chính tả, dùng từ, ngữ pháp tiếng Việt, liên kết câu trong đoạn văn.	0.25
		e. Sáng tạo Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận, có cách diễn đạt mới mẻ	0.25
TỔNG			10

Bộ 30 Đề Ôn Thi Tốt Nghiệp THPT 2025 Môn Ngữ Văn Bám Sát Minh Họa

2 giây trước

Xem tiếp toàn bộ tài liệu