- Giáo viên chấm phải nắm được nội dung trình bày trong bài làm của học sinh để có sự đánh giá khách quan, hợp lí, tránh đếm ý cho điểm. Cần vận dụng linh hoạt hướng dẫn chấm, sử dụng nhiều mức điểm một cách phù hợp; đặc biệt khuyến khích những bài viết có cảm xúc, có sự sáng tạo và phát triển được năng lực của học sinh.

- Học sinh có nhiều cách triển khai ý khác nhau, miễn là bài viết đáp ứng được hệ thống ý cơ bản của đề, diễn đạt tốt vẫn cho điểm tối đa.

- Điểm bài thi lẻ đến 0,25 điểm.

B. YÊU CẦU CỤ THỂ

Phần	Câu	Nội dung	Điểm
I		ĐỌC – HIỂU	4.0
	1	- Nhân vật trữ tình của bài thơ: người con (tác giả) 0,25 - Đối tượng trữ tình của bài thơ: người mẹ 0,25	0,5
	2	- Thán từ: ơi 0,25 - Chức năng: dùng để gọi đáp 0,25	0.5
	3	- Biện pháp tu từ: Nhân hóa/so sánh (cây gạo *già nua* với dáng mẹ đứng chờ) 0.5 - Tác dụng: 0.5 + Câu thơ/lời thơ thêm sinh động, mới mẻ, gợi hình, gợi cảm/có hồn… tăng hiệu quả diễn đạt. + Hình ảnh cây gạo mang ý nghĩa biểu tượng của quê hương, của người mẹ luôn yêu thương, bao dung; lặng lẽ, âm thầm hi sinh và mong ngóng con trở về … + Qua đó, tác giả thể hiện tình yêu, sự gắn bó, trân trọng và biết ơn sâu sắc đối với đối với mẹ, với quê hương. (HS có thể diễn đạt bằng các từ ngữ tương tương;GV cho điểm linh hoạt, tôn trọng ý kiến của HS nhưng phải phù hợp)	1,0
	4	- Tình cảm của nhân vật trữ tình - người con dành cho mẹ: nhớ thương, ân hận, xót xa, biết ơn… 0.5 - Nhận xét: Tình cảm chân thành, sâu đậm, xuất phát từ tận đáy lòng, sau những thời gian đi xa trở về … 0.5	1,0
	5	- Thái độ và hành động cần có đối với cha mẹ: + Tôn trọng và yêu thương và biết ơn cha mẹ của mình + Giúp đỡ và chăm sóc cha mẹ; + Thấu hiểu, tâm tư, tình cảm của cha mẹ + Nỗ lực trong học tập, vâng lời cha mẹ …. *(Từ 3 ý trở lên cho điểm tối đa, thiếu mỗi ý trừ 0,25 điểm)*	1,0
II		VIẾT	6.0
	1	Viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) phân tích bốn khổ thơ cuối bài thơ “Lối mòn xưa” trong phần Đọc – hiểu.	2.0
		a. Đảm bảo cấu trúc đoạn văn phân tích một đoạn thơ: - Mở đoạn giới thiệu tác giả, tác phẩm, đoạn thơ và nội dung chủ đề; thân đoạn phân tích đặc sắc nghệ thuật của đoạn thơ để làm rõ được nội dung chủ đề; kết đoạn khái quát, tổng hợp lại. - Đoạn văn đảm bảo dung lượng khoảng 200 chữ	0,25
		b. Xác định đúng yêu cầu phân tích: tình cảm của người con dành cho mẹ qua mười hai câu thơ cuối bài.
		c. Phân tích, làm rõ được: Nội dung chủ đề: *tình cảm của người con dành cho mẹ* - Hoàn cảnh bộc lộ cảm xúc: con trở về sau những ngày mải mê với phù vân, chợt nhận ra lời mẹ nói. Nhưng mẹ đã không còn sau bao ngày lặng lẽ trông ngóng con… - Tình cảm, cảm xúc của người con: + Nhớ thương mẹ (dáng hình, lời nói)… + Xót xa, day dứt, ân hận …, thầm gọi “mẹ ơi” mà không lời đáp…. - Đặc sắc nghệ thuật: từ láy, so sánh, ẩn dụ, câu cảm thán, thành phần gọi đáp…. Yêu cầu: + HS phải biết khai thác các tín hiệu nghệ thuật để làm nổi bật được nội dung chủ đề.* + Đoạn văn mới chỉ phân tích được mặt nội dung cho điểm tối đa 1,5 điểm	1
		d. Chính tả, ngữ pháp: Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng Việt	0.25
		e. Sáng tạo: Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về đoạn thơ, có cách diễn đạt sáng tạo, mới mẻ.	0.25
	2	“Phải chăng khi mất đi những điều bình dị trong cuộc sống, con người mới nhận ra được giá trị thiêng liêng của những điều đó?”. Viết bài nghị luận trình bày suy nghĩ về ý kiến trên.	4.0
		a. Đảm bảo cấu trúc bài nghị luận Mở bài nêu được vấn đề, thân bài triển khai được vấn đề, kết bài khái quát được vấn đề.	0.25
		b. Xác định được vấn đề nghị luận: Giá trị của những điều bình dị trong cuộc sống	0,25
		c. Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm tốt các thao tác lập luận, kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và bằng chứng, bảo đảm các yêu cầu sau: * Giới thiệu vấn đề nghị luận và nêu khái quát quan điểm của cá nhân về vấn đề. * Triển khai vấn đề nghị luận: - Giải thích vấn đề nghị luận. - Thể hiện quan điểm của người viết, có thể là: + Đồng tình với ý kiến. + Không đồng tình với ý kiến. + Vừa đồng tình vừa không đồng tình. - Nêu ra được những lí lẽ, bằng chứng hợp lí, tiêu biểu, xác thực làm sáng tỏ quan điểm của cá nhân về ý kiến. - Đưa ra ý kiến trái chiều và phản biện vấn đề. - Khẳng định lại quan điểm cá nhân đã trình bày và rút ra bài học cho bản thân. Một số gợi ý: * Giải thích: “những điều bình dị trong cuộc sống”: là những điều gần gũi, ấm áp, nhỏ bé, đời thường, giản dị, thân thuộc xung quanh cuộc sống của con người. * Giá trị thiêng liêng của những điều giản dị: - Giúp ta trân trọng cuộc sống hiện tại - Kết nối với bản thân và những người xung quanh - Tìm thấy ý nghĩa trong cuộc sống, giảm căng thẳng và áp lực… (Học sinh lấy các dẫn chứng phù hợp minh họa) * Vì sao con người để lỡ mất những điều bình dị trong cuộc sống? - Vì áp lực cuộc sống, vì chạy theo những ảo vọng xa vời…. - Vì không nhận ra được giá trị thực sự của những điều bình dị mà coi đó như một sự tất yếu, có sẵn, bất biến * Vì sao con người sẽ ân hận khi bỏ lỡ những điều bình dị mà có giá trị thiêng liêng trong cuộc sống? - Vì thời gian, cơ hội một đi không trở lại - Vì làm tổn thương những người thân yêu thực sự quan tâm yêu thương chúng ta * Ý kiến trái chiều, phản biện, mở rộng vấn đề: - Một số cá nhân chạy theo những ảo tưởng, ảo vọng mà lãng quên giá trị bình dị của cuộc sống, phê phán những biểu hiện trên… - Phân biệt giữa khát vọng và ảo vọng…. * Bài học nhận thức và hành động: - Trân trọng thời gian, trân trọng những phút giây bên gia đình, người thân, bạn bè… - Trân trọng những điều bình dị, giản dị trong cuộc sống nhưng không có nghĩa là coi nhẹ những điều lớn lao, rực rỡ, vĩ đại, cần sống có khát vọng, ước mơ, hoài bão… - Sống chân thành, đi vào những giá trị cốt lõi, chân thực của cuộc sống - Liên hệ bản thân: những giá trị hạnh phúc giản dị thiêng liêng của em là gì? Em sẽ làm gì để vun đắp, giữ gìn và bảo vệ những giá trị ấy (niềm vui, sự quan tâm yêu thương, chăm sóc của các thành viên trong gia đình…)	3,0
		d. Chính tả, ngữ pháp: Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng Việt.	0.25
		e. Sáng tạo: Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận, có cách diễn đạt mới mẻ.	0.25
		TỔNG ĐIỂM TOÀN BÀI:	10,0 điểm

ĐỀ 15

ĐỀ THI THỬ TUYỂN SINH 10 NĂM HỌC 2026-2027

MÔN: NGỮ VĂN

PHẦN I. ĐỌC - HIỂU (4,0 điểm)

Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi:

vì không bắt được con cò nào thì có hai mẹ con nhà Cò Bợ sà xuống. Cò Bợ con đã lao về phía con cá mồi trong bẫy.)

(…) Chiếc cần tre bật nhẹ cùng tiếng reo của tôi và bé Vin:

- Sập bẫy rồi!

Tôi nắm tay bé Vin chạy thục mạng về phía con vật đang vỗ cánh bành bạch. Cả đàn cò trắng bay vùng lên, kêu náo loạn. Cò Bợ mẹ bay thấp hơn, đau đớn gào to: “Cứu con tôi với! …”. Trong khi đó Cò Bợ con bị sợi cước thít vào cổ giẫy giụa tuyệt vọng. Thấy chúng tôi, nó vùng bay lên và ngay lập tức lại rơi bịch xuống, toàn thân bê bết bùn. Nhìn cảnh đó, bé Vin bỗng tái mặt, đầu gối díu vào nhau. Tôi đành vào tháo bẫy một mình. Tiếng con cò mẹ càng gào thảm thiết. Cò Bợ con chừng đã mệt, hai cánh áp xuống đất, mắt lóe lên như hai giọt nước, sợ run cầm cập. Đến lượt chân tôi khuỵu xuống. Tôi thấy rõ tiếng van xin của Bợ con: “Tôi van cậu! Cậu cũng là trẻ con, cũng có lúc dại dột. Tôi xin cậu”. Chắc nó đang nghĩ đến mẹ nó. Đêm nay mẹ nó sẽ khóc hết nước mắt. Rồi chỉ vài hôm nữa thế nào cũng thấy xác một con Cò Bợ mẹ chết ủ rũ vì mất con. Tôi không kịp nghĩ gì cả, ngồi thụp xuống, gỡ nút thòng lọng rồi ôm con vật tung bổng lên trời. Thoạt đầu Bợ con loạng quạng bay như diều đứt dây. Lát sau nó lấy lại được tư thế và hai mẹ con nó dìu nhau bay về phía làng.

Cả tôi và bé Vin đều ngửa cổ nhìn theo cho đến khi đàn cò chỉ còn lại như những chấm đen in lên hoàng hôn đỏ rực.

Bé Vin, mặt vẫn tái mét, im lặng bước theo tôi. Bỗng nó ngồi thụp xuống, khóc òa lên. Tôi phải dỗ nó:

- Vin giận anh à?

Nó nói trong tiếng nức nở:

- Con cò…sẽ gẫy cổ mất…Thế nào mẹ nó cũng đánh nó vì tội dại dột…Hấc! Hấc…

Tôi phải cam đoan với bé Vin con cò chỉ hơi đau, nó mới chịu nín. Nó bám tay áo tôi, vừa đi vừa quệt nước mắt.

Từ hôm sau, cứ chiều đến chúng tôi tìm một bãi cỏ nằm chờ từng đàn chim trở về. Thỉnh thoảng bé Vin lại đứng ngẩn người, lo lắng nhìn hút theo một con chim lạc bầy, vừa chấp chới bay vừa kêu thảm thiết.

(Trích truyện ngắn “Bẫy cò”, Tạ Duy Anh, Báo Văn học & Tuổi trẻ, số tháng 5 (382+383) năm 2017, NXB Giáo dục Việt Nam - Bộ Giáo dục & Đào tạo, trang 87, 88, 89)

* Chú thích: Tạ Duy Anh sinh năm 1959, quê Hà Nội, là cây bút trẻ trong thời kì đổi mới. Hiện ông là biên tập viên tại Nhà xuất bản Hội Nhà văn. Tạ Duy Anh trở thành hội viên Hội nhà văn Việt Nam từ năm 1993.

Câu 1 (0,5 điểm): Xác định phương thức biểu đạt chính và ngôi kể trong đoạn trích trên.

Câu 2 (0,5 điểm): Trong đoạn trích trên, em hãy chỉ ra những câu văn sử dụng cách dẫn trực tiếp. Dấu hiệu để nhận biết.

Câu 3 (1,0 điểm): Phân tích cấu tạo ngữ pháp và cho biết kiểu câu (xét theo cấu tạo) của câu văn sau:

Lát sau nó lấy lại được tư thế và hai mẹ con nó dìu nhau bay về phía làng.

Câu 4 (1,0 điểm): Nêu nhận xét của em về nhân vật “tôi” qua câu văn: “Tôi không kịp nghĩ gì cả, ngồi thụp xuống, gỡ nút thòng lọng rồi ôm con vật tung bổng lên trời.”

Câu 5 (1,0 điểm): Từ nội dung đoạn trích, em hãy đề xuất cách ứng xử phù hợp với thiên nhiên.

PHẦN II. VIẾT (6,0 điểm)

Câu 1 (2,0 điểm):

Viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ của em về tình cha dành cho con qua đoạn thơ sau:

Đường con đi dài rộng biết bao nhiêu.

Năm tháng nụ xanh giữ cây vươn thẳng,

Trời xanh đó nhưng chẳng bao giờ lặng,

Chỉ có con mới nâng nổi chính mình

Chẳng có gì tự đến - Hãy đinh ninh.

(Trích “Không có gì tự đến đâu con” của Nguyễn Đăng Tấn)

* Chú thích:

- Nguyễn Đăng Tấn là một nhà báo, một nhà thơ với phong cách thơ bình dị nhưng giàu chất triết lí, thể hiện những suy ngẫm, trăn trở về tình yêu thương, về lẽ sống của con người.

- Bài thơ “Không có gì tự đến đâu con” được viết năm 1995 tặng con trai đầu lòng yêu quý có tên Nguyễn Đăng Tiến khi ấy đang học lớp 3. Thi phẩm rút từ tập thơ “Lời ru vầng trăng”, NXB Hội Nhà văn ấn hành năm 2000.

Câu 2 (4,0 điểm):

Viết bài văn nghị luận đề xuất giải pháp giúp học sinh vượt qua căng thẳng, áp lực trong học tập.

ĐÁP ÁN

* Hướng dẫn chung:

- Hướng dẫn chấm được xây dựng theo hướng đánh giá năng lực. Giám khảo nắm bắt được nội dung trình bày trong bài làm của thí sinh để đánh giá một cách tổng quát. Cần linh hoạt khi vận dụng hướng dẫn chấm. Phát hiện và trân trọng những bài làm thể hiện tính sáng tạo, tư duy độc lập. Nếu học sinh làm bài theo cách riêng

(không có trong đáp án) nhưng đáp ứng yêu cầu cơ bản và có sức thuyết phục vẫn được chấp nhận.

- Tổng điểm toàn bài là 10 điểm, chiết đến 0,25 điểm.

* Hướng dẫn cụ thể:

Phần	Câu	Nội dung	Điểm
I		ĐỌC HIỂU	4,0
	1	- PTBĐ chính: tự sự - Ngôi kể: Ngôi thứ nhất	0,25 0,25
	2	- Những câu văn sử dụng cách dẫn trực tiếp: “Cứu con tôi với! …” “Tôi van cậu! Cậu cũng là trẻ con, cũng có lúc dại dột. Tôi xin cậu” - Dấu hiệu nhận biết: là nhắc lại nguyên văn lời nói của nhân vật; lời dẫn trực tiếp được đặt trong dấu ngoặc kép và nằm sau dấu hai chấm.	0,25 0,25
	3	- Phân tích cấu tạo ngữ pháp: Lát sau: Trạng ngữ nó: Chủ ngữ 1 lấy lại được tư thế: Vị ngữ 1 hai mẹ con nó: Chủ ngữ 2 dìu nhau bay về phía làng: Vị ngữ 2 - Kiểu câu: Câu ghép	0,5 0,5
	4	Nhân vật “tôi” được miêu tả với những hành động tháo bẫy cứu Cò Bợ con“Tôi không kịp nghĩ gì cả, ngồi thụp xuống, gỡ nút thòng lọng rồi ôm con vật tung bổng lên trời.” - Nhân vật “tôi” giàu lòng nhân ái và tình yêu thương động vật: Việc “không kịp nghĩ gì cả” là hành động xuất phát từ bản năng tự nhiên của lòng trắc ẩn, sẵn sàng hành động ngay không cần đắn đo hay suy tính. Hành động “gỡ nút thòng lọng” thể hiện rõ sự đồng cảm sâu sắc với nỗi đau của con vật, sẵn sàng giải thoát cho sinh linh yếu ớt đó. - Nhân vật “tôi” có tính cách dứt khoát và quyết đoán: Việc ngồi xuống nhanh chóng và tháo gỡ nút thòng lọng cho thấy nhân vật “tôi” quyết đoán, không ngại ngần trước những tình huống khẩn cấp. Điều này thể hiện rõ tinh thần sẵn sàng hành động vì điều thiện. - Nhân vật “tôi” có trái tim lương thiện, trân trọng sự sống: Hành động “ôm con vật tung bổng lên trời” biểu đạt niềm vui hân hoan khi cứu sống được sinh linh nhỏ bé. Đây là hình ảnh đẹp, thể hiện trái tim lương thiện, lòng yêu đời của nhân vật “tôi”, coi sự sống là điều thiêng liêng, đáng trân trọng. -> Nhân vật “tôi” được khắc họa là người giàu lòng trắc ẩn, nhạy cảm, có trái tim nhân hậu, giàu lòng yêu thương và trân trọng sự sống. Qua câu văn, ta cảm nhận được giá trị của tình yêu thương và lòng nhân ái, những phẩm chất cần thiết trong cuộc sống. (Mỗi ý đúng được 0,25 điểm. Nếu học sinh chỉ nêu nhận xét về nhân vật “tôi” mà không phân tích, lí giải chỉ cho tối đa 0,75 điểm. HS diễn đạt theo cách khác nhưng hướng tới các đặc điểm trên của nhân vật tôi thì vẫn cho điểm tối đa)	1,0
	5	- Học sinh đề xuất cách ứng xử phù hợp với thiên nhiên: HS có thể trình bày theo nhiều cách khác nhau, dưới đây là một số gợi ý: - Tôn trọng và yêu quý thiên nhiên: Không săn bắt, làm hại hay gây tổn thương động vật và thực vật. - Bảo vệ môi trường sống của muôn loài: Tham gia và ủng hộ các hoạt động bảo vệ môi trường, trồng cây xanh, hạn chế xả rác và các chất thải độc hại gây ô nhiễm thiên nhiên. - Sống hài hòa với thiên nhiên: Thay vì chiếm đoạt, khai thác quá mức tài nguyên thiên nhiên, con người cần tìm cách chung sống hòa bình với thiên nhiên, sử dụng tài nguyên một cách bền vững. - Tuyên truyền, giáo dục ý thức bảo vệ môi trường: Tuyên truyền, giáo dục cho thế hệ trẻ về tầm quan trọng của việc bảo vệ thiên nhiên, hình thành thói quen sống xanh và có trách nhiệm với môi trường. (Đề xuất mỗi cách ứng xử phù hợp được 0,25 điểm, từ 4 cách ứng xử phù hợp trở lên được 1,0 điểm. HS đề xuất cách ứng xử khác mà phù hợp thì vẫn cho điểm tối đa)	1,0
II		VIẾT	6,0
	1	Viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ của em về tình cha con trong đoạn thơ.	2,0
		a. Đảm bảo cấu trúc đoạn văn: Học sinh có thể trình bày đoạn văn theo cách diễn dịch, quy nạp, tổng – phân – hợp, móc xích hoặc song song.	0,25
		b. Xác định đúng yêu cầu: nghị luận về một khía cạnh trong đoạn thơ.	0,25
		c. Triển khai nội dung đoạn văn sau: Mở đoạn (0,25 điểm) - Giới thiệu về tác giả và tên bài thơ. - Giới thiệu vấn đề nghị luận: Tình cha dành cho con thể hiện qua đoạn thơ “Đường con đi ….Hãy đinh ninh…” . Ấn tượng ban đầu. Thân đoạn (1,0 điểm): Suy nghĩ về tình cha con qua đoạn thơ. * Ý 1: Khái quát: Với giọng thơ trìu mến, đoạn thơ là tiếng nói tràn đầy yêu thương của người cha với con trai. * Ý 2: Trình bày luận điểm *Tình cha thể hiện qua sự thấu hiểu, lo lắng* cho hành trình dài rộng, đầy thử thách phía trước của con “Đường con đi dài rộng biết bao nhiêu”. Đường đời bao la, không dễ dàng, cha luôn quan tâm và mong con tự bước đi vững vàng. *Tình cha thể hiện qua lời dạy con cần phải kiên trì, bền bỉ* như cây non lớn lên trong khó khăn để trưởng thành “Năm tháng nụ xanh giữ cây vươn thẳng”. Hình ảnh ẩn dụ “cây vươn thẳng” là biểu tượng cho sự kiên cường, mạnh mẽ, không ngừng phát triển. *Tình cha thể hiện qua lời dạy con cần nhận thức về thử thách và tinh thần tự lực cánh sinh:* “Trời xanh đó nhưng chẳng bao giờ lặng”. Dù bầu trời luôn xanh, cuộc sống không phải lúc nào cũng yên bình, luôn có sóng gió và thử thách chờ đợi. Cha dạy con biết tự lập: cha không thể đi thay con, con cần dựa vào chính mình để vượt qua khó khăn. Người cha muốn con hiểu rằng sự thành công và hạnh phúc nằm trong tay chính mỗi người: “Chỉ có con mới nâng nổi chính mình”. Cha nhắc nhở con rằng không gì tự nhiên mà có “Chẳng có gì tự đến – Hãy đinh ninh”. Dòng thơ kết thúc gồm hai câu thơ ngắn, dạng câu đặc biệt, người cha muốn con hãy khắc cốt ghi tâm về ý chí kiên trì, cố gắng, nỗ lực không ngừng để tạo ra thành quả, để đạt thành công trong đời. *Tình cha con càng thiêng liêng bởi được khắc họa qua nghệ thuật đặc sắc: - Hình ảnh “nụ xanh” và “cây” không chỉ mang ý nghĩa chỉ thiên nhiên mà còn là ẩn dụ biểu trưng cho sự phát triển và trưởng thành của con người. - Nhịp thơ tự nhiên, linh hoạt thể hiện sự nhẹ nhàng nhưng mạnh mẽ, phù hợp với nội dung diễn đạt cảm xúc và suy tư. Ý 3: Đánh *giá: Tình cha con được khắc họa nhẹ nhàng mà vô cùng sâu sắc. Qua đó, tác giả khơi gợi trong mỗi người tình cảm gia đình, và ý chí tự lập, kiên trì luôn vươn lên trong cuộc sống... Kết đoạn:* - Khẳng định tình cha con và ý nghĩa đoạn thơ: + Tình cha con trong đoạn thơ không chỉ là tình cảm gia đình mà còn chứa đựng những bài học quý báu về ý chí, tự lập và lòng kiên trì... + Qua đoạn thơ, ta hiểu rằng tình cha không phô trương, ồn ào mà lặng lẽ nhưng sâu sắc, giúp con mạnh mẽ hơn trên đường đời.	0,25 1,0 0,25
		d. Chính tả, ngữ pháp Đảm bảo chính tả, ngữ pháp tiếng Việt.	0,25
		e. Sáng tạo Thể hiện cảm xúc và suy nghĩ sâu sắc về đối tượng; có cách diễn đạt mới mẻ.	0,25
	2	Viết bài văn nghị luận đề xuất giải pháp giúp học sinh vượt qua căng thẳng, áp lực trong học tập.	4,0
		a. Đảm bảo cấu trúc bài văn nghị luận: Học sinh trình bày bài văn đảm bảo bố cục 3 phần: Mở bài, Thân bài, Kết bài.	0,25
		b. Xác định đúng vấn đề nghị luận: đề xuất giải pháp giúp học sinh vượt qua căng thẳng, áp lực học tập.	0,25
		c. Triển khai vấn đề nghị luận Học sinh có thể triển khai theo nhiều cách, nhưng cần vận dụng tốt các thao tác lập luận, kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng để phân tích, đánh giá vấn đề. Học sinh có thể trình bày theo nhiều cách nhưng đảm bảo các ý sau: I. Mở bài - Giới thiệu và dẫn dắt vấn đề nghị luận: căng thẳng và áp lực học tập là điều không thể tránh khỏi trong hành trình khám phá tri thức của mỗi bạn học sinh. - Đánh giá ban đầu về vấn đề nghị luận. II. Thân bài 1. Giải thích vấn đề Áp lực học tập là tình trạng căng thẳng, lo lắng, mệt mỏi về tinh thần và thể chất do khối lượng kiến thức quá lớn, kỳ vọng cao từ gia đình và xã hội, cũng như sự cạnh tranh gay gắt trong môi trường học đường. 2. Phân tích vấn đề Thực trạng: Việt Nam hiện nay cảm thấy áp lực học tập ở mức độ trung bình đến nặng. Tình trạng này đặc biệt nghiêm trọng ở các thành phố lớn và các trường chuyên, lớp chọn. Nhiều học sinh phải đối mặt với lịch học dày đặc, bài tập về nhà quá nhiều, và kỳ vọng quá cao từ phía phụ huynh… Nguyên nhân: · Chương trình học quá tải: Chương trình học hiện nay còn nặng về lý thuyết, thiếu tính thực tiễn và sự liên kết với cuộc sống. Điều này khiến học sinh cảm thấy nhàm chán, mệt mỏi và khó tiếp thu kiến thức. · Kỳ vọng quá cao từ gia đình và xã hội: Nhiều phụ huynh đặt kỳ vọng quá lớn vào con cái, muốn con mình phải đạt thành tích cao trong học tập để có một tương lai tốt đẹp. Áp lực từ xã hội cũng không nhỏ, khi thành tích học tập thường được coi là thước đo giá trị của một con người. · Sự cạnh tranh gay gắt: Trong môi trường học đường, sự cạnh tranh giữa các học sinh ngày càng khốc liệt. Điều này khiến nhiều em cảm thấy tự ti, lo lắng và sợ thất bại…. Hậu quả: Nếu không được giải quyết kịp thời, áp lực học tập có thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng: · Suy giảm sức khỏe: Căng thẳng kéo dài có thể dẫn đến các vấn đề về sức khỏe như mất ngủ, đau đầu, rối loạn tiêu hóa, thậm chí là suy nhược thần kinh. · Giảm hiệu quả học tập: Áp lực quá lớn khiến học sinh mất tập trung, khó tiếp thu kiến thức, dẫn đến kết quả học tập sa sút. · Các vấn đề về tâm lý: Áp lực học tập có thể gây ra các vấn đề tâm lý như lo âu, trầm cảm, thậm chí là suy nghĩ tiêu cực và hành vi tự hại… Ý kiến trái chiều: Một số người cho rằng áp lực học tập là điều cần thiết để thúc đẩy học sinh cố gắng và đạt được thành tích cao. Tuy nhiên, quan điểm này cần được xem xét lại. Áp lực quá lớn có thể phản tác dụng, khiến học sinh mất đi niềm vui và sự hứng khởi trong học tập. 3. Giải pháp giải quyết vấn đề * Giải pháp từ phía học sinh: · Người thực hiện: Chính bản thân học sinh. · Cách thực hiện: · Xây dựng kế hoạch học tập hiệu quả: Chia nhỏ khối lượng kiến thức, đặt mục tiêu cụ thể và thực tế, ưu tiên những môn học quan trọng hoặc khó khăn hơn. · ngơi, giải trí và các hoạt động khác. · Tìm hiểu phương pháp học tập phù hợp: Áp dụng các kỹ thuật ghi nhớ, tổng hợp kiến thức, luyện tập thường xuyên. · Tạo thói quen học tập tích cực: Học nhóm, trao đổi với bạn bè, thầy cô. · Chăm sóc sức khỏe thể chất và tinh thần: Ăn uống đủ chất, ngủ đủ giấc, tập thể dục thường xuyên, tham gia các hoạt động giải trí, thư giãn. · Công cụ/phương pháp hỗ trợ: Sổ tay kế hoạch, ứng dụng quản lý thời gian, sách tham khảo, tài liệu học tập trực tuyến, các khóa học kỹ năng mềm. · Lí giải/phân tích: Việc chủ động và có ý thức trong học tập giúp học sinh tự tin hơn, giảm bớt lo lắng và áp lực. Khi có phương pháp học tập phù hợp và biết cách chăm sóc bản thân, học sinh sẽ có sức khỏe tốt, tinh thần thoải mái, từ đó đạt được kết quả học tập tốt hơn. · Bằng chứng: Theo một nghiên cứu của Đại học Stanford, học sinh có kỹ năng quản lý thời gian tốt có kết quả học tập cao hơn 20% so với những học sinh khác. * Giải pháp từ phía gia đình: · Người thực hiện: Cha mẹ, người thân trong gia đình. · Cách thực hiện: · Tạo không gian học tập thoải mái: Cung cấp đầy đủ sách vở, tài liệu, không gian yên tĩnh. · Động viên, khích lệ: Khen ngợi những thành tích của con, giúp con vượt qua những khó khăn. · Lắng nghe, chia sẻ: Tạo điều kiện để con chia sẻ những lo lắng, áp lực trong học tập. · Không tạo áp lực quá lớn: Không so sánh con với người khác, đặt mục tiêu quá cao. · Hỗ trợ con tham gia các hoạt động ngoại khóa: Giúp con phát triển toàn diện, giảm căng thẳng. · Công cụ/phương pháp hỗ trợ: Sách nuôi dạy con, các khóa học kỹ năng làm cha mẹ, tư vấn tâm lý. · Lí giải/phân tích: Sự quan tâm, động viên và hỗ trợ từ gia đình là nguồn động lực lớn giúp học sinh vượt qua khó khăn. Khi có sự thấu hiểu và chia sẻ từ gia đình, học sinh sẽ cảm thấy an tâm, tự tin hơn và có thêm động lực để cố gắng. · Bằng chứng: Theo một nghiên cứu của Đại học Harvard, học sinh có sự hỗ trợ từ gia đình có khả năng chống chọi với căng thẳng tốt hơn và đạt kết quả học tập cao hơn. · Người thực hiện: Ban giám hiệu, giáo viên, nhân viên nhà trường. · Cách thực hiện: · Xây dựng môi trường học tập tích cực: Tạo không khí học tập thoải mái, thân thiện, khuyến khích sự sáng tạo, hợp tác. · Đổi mới phương pháp dạy và học: Áp dụng các phương pháp dạy học tích cực, lấy học sinh làm trung tâm, tăng cường hoạt động trải nghiệm, thực hành. · Tổ chức các hoạt động ngoại khóa: Giúp học sinh thư giãn, giải trí, phát triển các kỹ năng mềm. · Cung cấp dịch vụ tư vấn tâm lý: Hỗ trợ học sinh giải quyết các vấn đề tâm lý, căng thẳng, áp lực. · Công cụ/phương pháp hỗ trợ: Chương trình đào tạo giáo viên, tài liệu dạy học, các khóa học kỹ năng sư phạm, phòng tư vấn tâm lý học đường. · Lí giải/phân tích: Môi trường học tập tích cực và phương pháp dạy học hiện đại giúp học sinh hứng thú hơn với việc học, giảm bớt căng thẳng và áp lực. Dịch vụ tư vấn tâm lý giúp học sinh giải quyết các vấn đề khó khăn, nâng cao sức khỏe tinh thần. · Bằng chứng: Theo một nghiên cứu của OECD, học sinh ở các trường có môi trường học tập tích cực có kết quả học tập cao hơn và ít gặp các vấn đề về sức khỏe tinh thần hơn… 4. Liên hệ bản thân Bản thân tôi cũng từng trải qua những giai đoạn áp lực học tập. Tuy nhiên, nhờ sự động viên của gia đình và thầy cô, cũng như việc tự điều chỉnh và tìm ra phương pháp học tập phù hợp, tôi đã vượt qua được khó khăn và đạt được những thành tích nhất định. (Lưu ý: Học sinh đưa ra các giải pháp khác nhưng hợp lí, GV vẫn cho đủ điểm. Nếu học sinh chỉ đưa đưa ra bài học nhận thức và hành động trong 1 đoạn GV cho không quá 0,75 điểm ý này. ) III. Kết bài - Khẳng định lại vấn đề cần nghị luận: vượt qua căng thẳng và áp lực học tập.. Điều quan trọng là ta học được gì từ việc biết vượt qua căng thẳng và áp lực học tập.. - Bài học cho bản thân. (HS viết khác đáp án nhưng đảm bảo các ý vẫn cho điểm tối đa)	0,25 0,25 1,25 1,0
		d. Chính tả, ngữ pháp Đảm bảo chính tả, ngữ pháp tiếng Việt.	0,25
		e. Sáng tạo Thể hiện cảm xúc và suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách diễn đạt mới mẻ.	0,25

ĐỀ 16

ĐỀ THI THỬ TUYỂN SINH 10 NĂM HỌC 2026-2027

MÔN: NGỮ VĂN

I. PHẦN ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)

Đọc văn bản thơ:

LỐI MÒN XƯA

Hồi ấy.

Cứ mỗi lần theo mẹ buổi chợ chiều

Mẹ thường chỉ cây gạo quê già cỗi

Quay lại nhìn con rồi mẹ nói

Sau này

Mẹ hóa thành cây gạo đứng trông con…

Con khóc

Ôm tay mẹ dỗi hờn

Con không muốn mẹ hóa thành cây gạo….

Năm tháng trôi qua

Bao mùa cây thay áo

Mẹ già nua, gánh hàng sáo cũng thưa dần

Con lớn lên rồi

Mê mải những phù vân

Chẳng kịp nhận ra

Ngày đến gần - xa mẹ…

Nay con trở về

Cổng làng xưa lặng lẽ

Cây gạo già nua như dáng mẹ đứng chờ

Chợt nhớ ra

Lời mẹ nói ngày xưa

Nước mắt con rơi

Giữa mùa cây trút lá

Thầm gọi “Mẹ ơi!”

Sao nghẹn ngào trong dạ

Mẹ ở đâu, sao trắng cả khuông chiều?

Con đã về

Mẹ có đợi con đâu

Để lối mòn xưa bạc màu chim cuốc gọi…

(Kiên Duyên)

Thực hiện các yêu cầu:

Câu 1. (0,5 điểm) Xác định nhân vật trữ tình, đối tượng trữ tình của văn bản thơ trên.

Câu 2. (0.5 điểm) Chỉ ra và gọi tên thành phần biệt lập được sử dụng trong văn bản thơ trên.

Câu 3. (1,0 điểm) Phân tích tác dụng của một biện pháp tu từ được sử dụng trong câu thơ:

“Cây gạo già nua như dáng mẹ đứng chờ”.

Câu 4. (1,0 điểm) Em nhận xét gì về tình cảm của nhân vật trữ tình trong bài thơ?

Câu 5. (1,0 điểm) Đọc bài thơ, em thấy mình cần có thái độ và hành động như thế nào trước tình cảm của cha mẹ dành cho mình?

PHẦN II. TỰ LUẬN (6,0 điểm)

Câu 1 (2,0 điểm). Viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) phân tích 13 dòng thơ cuối văn bản thơ “Lối mòn xưa” trong phần đọc hiểu.

Câu 2.(4,0 điểm)

Benjamin Franklin từng nói: “Nghị lực và bền bỉ có thể chinh phục mọi thứ.”

Hãy viết một bài văn nghị luận nêu suy nghĩ của em về vấn đề: “Tuổi trẻ và nghị lực sống.”

HƯỚNG DẪN CHẤM

Gồm 03 trang

*Phần*	*Câu*			*Nội dung*	*Điểm*
I				*ĐỌC HIỂU*	*4.0*
	1			- Nhân vật trữ tình của bài thơ: người con (tác giả) - Đối tượng trữ tình của bài thơ: người mẹ	0,25 0,25
	2			- Thành phần biệt lập: ơi -> Thành phần gọi đáp	0,25 0,25
	3			*- Biện pháp tu từ*: Nhân hóa/ so sánh (cây gạo *già nua* với dáng mẹ đứng chờ) *- Tác dụng:* + Khiến câu thơ/lời thơ thêm sinh động, gợi hình, gợi cảm/có hồn,… tăng hiệu quả diễn đạt. + Hình ảnh cây gạo mang ý nghĩa biểu tượng của quê hương, của người mẹ luôn yêu thương, bao dung; lặng lẽ, âm thầm hi sinh và mong ngóng con trở về … + Qua đó, tác giả thể hiện tình yêu, sự gắn bó, trân trọng và biết ơn sâu sắc đối với đối với mẹ, với quê hương. (HS có thể diễn đạt bằng các từ ngữ tương tương;GV cho điểm linh hoạt, tôn trọng ý kiến của HS nhưng phải phù hợp)	0,25 0,25 0,25 0,25
	4			Tình cảm của nhân vật trữ tình - người con dành cho mẹ: nhớ thương, ân hận, xót xa, biết ơn…	1,0
	5			- Thái độ và hành động cần có đối với cha mẹ: + Tôn trọng và yêu thương và biết ơn cha mẹ của mình; + G*iúp đỡ và chăm sóc cha mẹ;* + Thấu hiểu, tâm tư, tình cảm của cha mẹ; + Nỗ lực *trong* *học* *tập, vâng lời cha mẹ;* …. (HS nêu được 4 ý khác mà hợp lí thì cũng được điểm tối đa; mỗi ý 0,25 điểm)	1,0
*Phần II*				*VIẾT*	*6,0*
	1			Viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) phân tích mười ba dòng thơ cuối bài thơ “Lối mòn xưa” trong phần đọc hiểu.	2đ
				a. Đảm bảo cấu trúc đoạn văn phân tích một đoạn thơ: - Mở đoạn giới thiệu tác giả, tác phẩm, đoạn thơ và nội dung chủ đề; thân đoạn phân tích đặc sắc nghệ thuật của đoạn thơ để làm rõ được nội dung chủ đề; kết đoạn khái quát, tổng hợp lại. - Đoạn văn đảm bảo dung lượng	0,25
				b. Xác định đúng yêu cầu phân tích: *tình cảm của người con dành cho mẹ* qua mười hai câu thơ cuối bài.	0,25
				c. Phân tích, làm rõ được: Nội dung chủ đề: *tình cảm của người con dành cho mẹ* - Hoàn cảnh bộc lộ cảm xúc: con trở về sau những ngày mải mê với phù vân, chợt nhận ra lời mẹ nói. Nhưng mẹ đã không còn sau bao ngày lặng lẽ trông ngóng con,... - Tình cảm, cảm xúc của người con: + Nhớ thương mẹ (dáng hình, lời nói)… + Xót xa, day dứt, ân hận …, thầm gọi “mẹ ơi” mà không lời đáp…. - Đặc sắc nghệ thuật: từ láy, so sánh, ẩn dụ, câu cảm thán, thành phần gọi đáp…. *Yêu cầu: HS phải biết khai thác các tín hiệu nghệ thuật để làm nổi bật được nội dung chủ đề.	1,0
				d. Chính tả, ngữ pháp Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng Việt	0,25
				e. Sáng tạo: Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về đoạn thơ, có cách diễn đạt sáng tạo, mới mẻ.	0,25
		2	Benjamin Franklin từng nói: “*Nghị lực và bền bỉ có thể chinh phục mọi thứ.”* Hãy viết một bài văn nghị luận nêu suy nghĩ của em về vấn đề: “Tuổi trẻ và nghị lực sống.”		4,0
			*a. Đảm bảo cấu trúc của một bài nghị luận xã hội:* có đầy đủ Mở bài, Thân bài, Kết bài. Mở bài giới thiệu được vấn đề nghị luận. Thân bài triển khai làm sáng tỏ các luận điểm. Kết bài khái quát được nội dung nghị luận		0,25
			*b. Xác định đúng vấn đề nghị luận* *- Tuổi trẻ và nghị lực sống*
			*c. Triển khai vấn đề nghị luận* Học sinh có thể triển khai theo nhiều cách, nhưng cần vận dụng tốt cách các thao tác lập luận, kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng; đảm bảo các nội dung sau:
			Mở bài: Giới thiệu vấn đề nghị luân, đánh giá. Thân bài: * Giải thích: - Tuổi trẻ: là quãng thời gian đẹp nhất của đời người, tràn đầy nhiệt huyết, giàu ước mơ, khát vọng,... - nghị lực: là ý chí, bản lĩnh, sự nỗ lực, quyết tâm cao theo đuổi mục tiêu của bản thân -> Khẳng định: Nghị lực, ý chí bền bỉ, tuổi trẻ sẽ tiến về phía trước và đạt được thành công. * Bàn luận: - Tuổi trẻ cần sống có bản lĩnh, nghị lực: + Cuộc sống luôn có những khó khăn, thử thách-> quy luật tất yếu -> cần có ý chí, nghị lực + Các bạn trẻ dễ bị tác động bởi các yếu tố bên ngoài -> cần có nghị lực, bản lĩnh vững vàng trong cuộc sống. - Nghị lực và bền bỉ có vai trò quan trọng: + Giúp các bạn trẻ có thêm động lực để hành động, làm việc và cống hiến + Giúp các bạn trẻ có ý chí kiên cường, quyết tâm sắt đá, lòng dũng cảm để vượt qua mọi nghịch cảnh. + Người có ý chí, nghị lực sẽ rèn luyện được những phẩm chất, lối sống đẹp... sẽ được mọi người yêu mến, quý trọng. + Nghị lực giúp bạn trẻ trưởng thành, đạt được thành công lớn trong cuộc sống. * Dẫn chứng: HS lấy dẫn chứng phân tích làm rõ vấn đề * Ý kiến trái chiều: - Một số bạn trẻ nhụt chí, thấy khó khăn đã nản, bỏ cuộc -> phê phán,... ... * Bài học: + Nhận thức được tầm quan trọng của ý chí, nghị lực giúp con người đạt thành công + Các bạn trẻ rèn nghị lực, ý chí như thế nào? + Liên hệ bản thân KB: Khẳng định vấn đề: mỗi chúng ta cần rèn luyện cho mình ý chí, nghị lực bền bỉ vươn lên để có thể đạt được thành công, nhất là với các bạn trẻ.		0,25 0,5 0,5 0,75 0,5 0,25 0,5 0,25
			*d. Sáng tạo:* cách diễn đạt độc đáo, có suy nghĩ riêng về vấn đề.
			*e. Chính tả, dùng từ, đặt câu:* đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp, ngữ nghĩa tiếng Việt.
*TỔNG ĐIỂM TOÀN BÀI: 10,0 ĐIỂM*

ĐỀ 17

ĐỀ THI THỬ TUYỂN SINH 10 NĂM HỌC 2026-2027

MÔN: NGỮ VĂN

I. ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)

Đọc bài thơ sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới:

TỰU TRƯỜNG

Giờ náo nức của một thời trẻ dại!
Hỡi ngói nâu, hỡi tường trắng, cửa gương!
Những chàng trai mười lăm tuổi vào trường,
Rương nhỏ nhỏ với linh hồn bằng ngọc.

Sắp hạnh phúc như chương trình lớp học,
Buổi chiều đầu họ tìm bạn kết duyên;
Trong sân trường hướng dạo giữa Đào viên;
Quần áo trắng đẹp như lòng mới mẻ.

Chân non dại ngập ngừng từng bước nhẹ;
Tim run run trăm tình cảm rụt rè;
Tuổi mười lăm gấp sách lại, đứng nghe
Lòng mới mở giữa tay đời ấm áp.

Tựu trường đó, lòng tôi vừa bắt gặp
Nỗi xôn xao thầm lặng ở trong rương
Của chàng trai mười lăm tuổi vào trường,
Mắt tin cậy và tóc vừa dưỡng rẻ.

Người bạn nhỏ! Cho lòng tôi theo ghé!
Không nỗi gì có thể vuốt ve hơn

Đêm tựu trường mùi cửa sổ mới sơn,
Tủ mới đánh, và lòng trai thơm ngát.

(Tập thơ Lửa thiêng, NXB Đời nay, Hà Nội, 1940, tác giả Huy Cận)

Câu 1. (0,5 điểm): Ai là người bộc lộ tình cảm, cảm xúc trong bài thơ?

Câu 2. (0,5 điểm): Nêu chủ đề của bài thơ trên.

Câu 3. (1,0 điểm): Phân tích tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong câu thơ: “Quần áo trắng đẹp như lòng mới mẻ”.

Câu 4. (1.0 điểm): Em hiểu như thế nào về suy nghĩ và tâm trạng của nhân vật trong bài thơ ở hai câu thơ sau

Đêm tựu trường mùi cửa sổ mới sơn,
Tủ mới đánh, và lòng trai thơm ngát.

Câu 5. (1,0 điểm): Từ những suy nghĩ, cảm xúc của nhân vật trong bài thơ em hãy rút ra những mong ước của mình khi đang chuẩn bị học xong trung học cơ sở, sắp bước sang một môi trường giáo dục mới (Trình bày từ 3 – 5 câu văn).

II. VIẾT (6.0 điểm)

Câu 1. (2,0 điểm): Viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) phân tích khổ thơ thứ ba của bài thơ trên.

Câu 2. (4,0 điểm): Giới trẻ cần từ bỏ thói quen trì hoãn trong công việc. Viết bài văn nghị luận đề xuất các giải pháp để giải quyết vấn đề trên.

-----------Hết----------

ĐÁP ÁN

Phần	Câu	Nội dung	Điểm
I		ĐỌC HIỂU	4.0
	1	Chàng trai (cậu bé/cậu học trò) 15 tuổi	0.5
	2	Học sinh có thể có cách diễn đạt khác nhau, có thể dựa trên các gợi ý sau để cho điểm: - Ghi lại cảm xúc hân hoan trong ngày khai giảng; - Sự phản ánh tinh tế của tác giả về những đổi thay và sự trưởng thành (thời kỳ cuộc sống và cảm xúc ở giai đoạn chuyển giao); - Cuộc hành trình cảm xúc sâu lắng của tuổi trẻ; - Khơi gợi người đọc chia sẻ cảm xúc này…	0.5
	3	- Biện pháp tu từ so sánh: “quần áo trắng” được so sánh “đẹp như lòng mới mẻ” - Tác dụng: + Làm cho câu thơ thêm sinh động, hấp dẫn, tăng sức gợi hình, gợi cảm. + So sánh cái cụ thể với cái trừu tượng làm nổi bật tâm trạng tươi vui và sự hứng khởi của các cậu học sinh trong buổi đầu tựu trường. + Tác giả thể hiện sự cảm nhận tinh tế tâm hồn tuổi học trò. (Lưu ý: HS có thể diễn đạt bằng những cách tương đương, hợp lý vẫn cho điểm tối đa.)	0.25 0.75
	4	HS lý giải được suy nghĩ, tâm trạng của nhân vật trong bài thơ thể hiện qua 2 câu thơ, có thể theo gợi ý: - Tâm trạng: Khắc hoạ, tái hiện cảm xúc mới lạ, ngập ngừng, ngọt ngào của đêm đầu tiên nhập học trung học phổ thông. - Suy nghĩ: Vừa non nớt, vừa trưởng thành; gắn với cuộc sống đời thường, hiện tại, với ước mơ, cuộc sống trưởng thành mỗi người. …. (Lưu ý: HS có thể diễn đạt hợp lí, quan điểm cá nhân phù hợp vẫn cho điểm tối đa.)	0.5 0.5
	5	HS có thể nêu được một số mong muốn thể hiện ước mơ, hoài bão, lý tưởng và mục đích đúng đắn của mình, như: - Mong muốn tiếp tục học tập lên THPT hoặc học nghề, du học…; - Rèn luyện thể chất, trí tuệ để sau này trở thành công dân tốt, lao động, cống hiến, hội nhập… giúp đỡ gia đình và bạn bè…đền đáp công ơn bố mẹ… (Lưu ý: HS có thể diễn đạt hợp lý vẫn cho điểm tối đa.)	1.0
II	VIẾT		6.0
	1	Viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) phân tích khổ thơ thứ ba của bài thơ	2.0
		a. Xác định được yêu cầu về hình thức, dung lượng của đoạn văn: Xác định đúng yêu cầu về hình thức và dung lượng (khoảng 200 chữ). Đoạn văn có thể trình bày theo cách diễn dịch, quy nạp, phối hợp, móc xích hoặc song song.	0.25
		b. Xác định đúng vấn đề: khổ thơ thứ 3	0.25
		c. Viết đoạn văn đảm bảo các yêu cầu sau: HS đề xuất được hệ thống ý phù hợp để làm rõ vấn đề, sau đây là một số gợi ý: - Mở đoạn: Dẫn dắt, giới thiệu khái quát tác giả, tác phẩm; nêu ấn tượng chung về bài thơ/đoạn thơ. - Thân đoạn + Đặc sắc nghệ thuật - Kết đoạn: Khái quát về vấn đề vừa phân tích.	0.75
		d. Diễn đạt: Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng Việt, liên kết đoạn văn.	0.5
		e. Sáng tạo: Thể hiện được cảm xúc về bài thơ, có cách diễn đạt mới mẻ, sáng tạo	0.25
	2	Viết bài văn nghị luận vấn đề cần giải quyết: Giới trẻ từ bỏ thói quen trì hoãn trong công việc	4.0
		a. Xác định được cấu trúc một bài văn nghị luận: nghị luận về một vấn đề cần giải quyết. Có đủ các phần mở bài, thân bài, kết bài. Mở bài nêu được vấn đề, thân bài triển khai được vấn đề, kết bài kết luận được vấn đề.	0.25
		b. Xác định đúng vấn đề: Giới trẻ từ bỏ thói quen trì hoãn trong công việc (vấn đề nghị luận được phát hiện trong quá trình đọc sẽ thể hiện bằng cách tích hợp trong bài nghị luận ở phần nội dung nghị luận và không cần trả lời bằng câu trả lời riêng).	0.5
		c. Triển khai vấn đề nghị luận: Học sinh có thể triển khai vấn đề nghị luận theo nhiều cách nhưng phải làm rõ vấn đề thành các luận điểm rõ ràng, cụ thể. Về nội dung: xác định, phân tích được vấn đề cần giải quyết và đề xuất những giải pháp phù hợp, khả thi, thuyết phục. Về hình thức: Lập luận chặt chẽ, đưa ra được lí lẽ và bằng chứng để làm sáng tỏ luận điểm; các luận điểm, lí lẽ, bằng chứng được sắp xếp theo trình tự hợp lí. *Bố cục bài viết cần đảm bảo:* * Giới thiệu vấn đề cần nghị luận và nêu khái quát quan điểm cá nhân về vấn đề. * Triển khai vấn đề nghị luận - Làm rõ vấn đề nghị luận: Giải thích + Trì hoãn công việc: là chần chừ, lề mề, rề rà, chưa muốn bắt tay vào làm ngay một công việc nào đó hoặc có tâm lí chờ và để một thời gian mới làm việc. + Thói quen trì hoãn trong công việc là thói quen được lặp đi lặp lại nhiều lần ở một con người. - Biểu hiện - Thực trạng: Đây là thói quen xấu mà nhiều người mắc phải, tùy theo mức độ nặng nhẹ. + Không thực hiện công việc theo đúng với kế hoạch đã được đề ra ban đầu. + Chậm trễ, thoái thác trách nhiệm thực hiện mặc dù bạn có thể làm điiều đó ngay lập tức. + Thường xuyên chậm và số lượng công việc chưa hoàn thành ngày một nhiều thêm. + Bị những thứ không liên quan như: việc riêng, game, phim ảnh…làm gián đoạn công việc. + Nguyên nhân chủ quan từ chính bản thân: Chưa thực sự tập trung và hết mình với công việc, chưa có ý thức sắp xếp và phân bố thời gian hợp lí, làm việc chậm chạp, lề mề. Do thói quen lười biếng, ỷ lại trong cuộc sống… Chủ quan, tự tin vào khả năng của bản thân và lãng phí thời gian. + Khách quan: Do xảy ra những việc ngoài ý muốn mà chính chúng ta không lường trước được.. Ảnh hưởng từ những người xung quanh. ….. - Tác hại + Có thể làm không kịp tiến độ và kết quả của công việc, không thể hoàn thành công việc đúng thời hạn của cá nhân và tập thể, khó hoàn thành mục tiêu đề ra. + Bị thụt lùi, lạc hậu, đánh mất, bỏ lỡ cơ hội, những điều kiện tốt để phát triển và khẳng định giá trị bản thân. + Làm nảy sinh tính bê trễ, thiếu kỉ luật, trách nhiệm với bản thân cũng như công việc được giao, từ đó hình thành tâm lí ỷ lại, lười biếng. + Có thể bị mất đi niềm tin và sự tôn trọng từ những người khác. + Thói xấu này là lực cản, làm tụt lùi sự phát triển của xã hội. - Giải pháp khắc phục (lưu ý các giải pháp phải rõ ràng, thuyết phục, hợp lý…), có thể dựa trên những gợi ý: + Mỗi người cần có nhận thức đúng về tác hại của vấn đề này. + Xây dựng kế hoạch chi tiết, cụ thể, khoa học; tuân thủ thực hiện, nỗ lực, cộng tác để vượt qua khó khăn. + Sắp xếp không gian làm việc gọn gàng, ngăn nắp; bố trí thời gian hợp lý. + Biết khích lệ bản thân và đừng sợ thất bại. … * Khẳng định lại quan điểm cá nhân đã trình bày và rút ra bài học cho bản thân. *Học sinh có thể có nhiều cách hiểu khác nhau miễn sao lập luận hợp lí, thuyết phục*	2.5
		d. Chính tả, dùng từ, đặt câu. Đảm bảo chuẩn chính tả ngữ pháp tiếng Việt, dùng từ, đặt câu, diễn đạt mạch lạc.	0.25
		e. Sáng tạo Có cách diễn đạt sáng tạo; thể hiện suy nghĩ sâu sắc, mới mẻ về vấn đề nghị luận.	0.5
		Lưu ý: - Chấp nhận cách kiến giải khác nhau về vấn đề kể cả không có trong hướng dẫn chấm miễn là hợp lý và thuyết phục. Tổng điểm toàn bài là 4,0 điểm có thể cho điểm lẻ đến 0,25 điểm. Việc chi tiết hóa điểm số phải có sự thống nhất trong tổ chấm thi đảm bảo không có sự sai lệch với tổng điểm của mỗi câu.
	Tổng		10.0

ĐỀ 18

ĐỀ THI THỬ TUYỂN SINH 10 NĂM HỌC 2026-2027

MÔN: NGỮ VĂN

I.ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)

Đọc văn bản:

Ở GIỮA CÂY VÀ NỀN TRỜI

(Thi Hoàng)

Dường như là chưa có buổi chiều nào
Xanh như buổi chiều nay, xanh ngút mắt
Cây cứ đứng với nền trời khao khát
Nâng chiếc mầm trên tận đỉnh cây cao.

Sau chiều nay ta phải tốt lên nhiều
Thiên nhiên ở với mình cao cả quá
Tiếng lá động ân cần như tiếng mẹ
Và vòm trời mong ngóng lại như cha

Đừng phút giây quên đối mặt quân thù
Đừng hờ hững với đời như bọt bể
Sắc diệp lục um tùm đang nói thế
Sắc trời xanh day dứt chẳng vô tình

Trời thì xanh như rút ruột mà xanh
Cây thì biếc như vặn mình mà biếc
Mặt trời toả như trái tim nồng nhiệt
Trong cái chiều nhân nghĩa đến sâu xa.

Một tên người ai gọi cứ ngân nga…

(In trong Những mảnh ghép của huyền thoại, NXB Văn học, 2024)

Câu 1: (0,5) Xác định thể thơ của văn bản trên.

Câu 2: (0,5) “Sắc diệp lục” trong văn bản đã nhắc nhở con người điều gì ?

Câu 3: (1,0) Phân tích tác dụng của những biện pháp tu từ trong hai câu thơ sau:

Tiếng lá động ân cần như tiếng mẹ
Và vòm trời mong ngóng lại như cha
Câu 4: (1,0) Những từ “rút ruột”, “vặn mình” trong hai câu thơ sau có ý nghĩa biểu đạt như thế nào ?

Trời thì xanh như rút ruột mà xanh
Cây thì biếc như vặn mình mà biếc

Câu 5: (1,0) Từ nội dung văn bản, em hãy đưa ra một số giải pháp để gìn giữ và bảo vệ thiên nhiên. ( Trình bày trong khoảng 5 - 7 dòng).
II. VIẾT

Câu 1: (2,0) Viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) phân tích đoạn thơ sau:

Câu 2: (4,0)

“Thế giới của chúng ta – và mọi sinh vật sống trong đó – đều đang bị nhựa đe dọa. Nhựa ở trong đại dương cũng như bên vệ đường, trên đường phố, trong công viên, trên các bãi biển, trên các ngọn núi, trong các sông, hồ, suối. Bạn không thể đi đến đâu mà không trông thấy nhựa.”

(Theo Martin Dorey, No more platic, NXB Thế giới, 2019, tr.28)

Em hãy viết bài văn bàn về hiện tượng được nhắc đến trong đoạn trích trên.

Chú thích: Thi Hoàng tên thật là Hoàng Văn Bộ, sinh ngày 25/5/1943 tại xã Vĩnh Tiến, huyện Vĩnh Bảo, thành phố Hải Phòng. Ông là một trong những nhà thơ đương đại tiêu biểu của Hải Phòng với những câu thơ “nằm lòng” nhiều thế hệ độc giả. Đặc sắc nhất là trường ca “Gọi nhau qua vách núi” mang lại cho ông những giải thưởng văn chương danh giá: Giải thưởng Hội Nhà văn Việt Nam (1996); là một trong cụm bốn tác phẩm được tặng Giải thưởng Nhà nước về văn học, nghệ thuật (2007). Thi Hoàng được coi là nhà thơ có nhiều cách tân, đổi mới trong ngôn ngữ, cấu tứ và hình thức biểu đạt thi ca độc đáo. Ông quan niệm: “Văn chương nói chung và thơ nói riêng phải quyến rũ người đọc chứ không nên đuổi bắt độc giả…”.

HƯỚNG DẪN CHẤM MÔN NGỮ VĂN

A.MỘT SỐ YÊU CẦU CHUNG

1. Có kiến thức về văn học và xã hội đúng đắn, sâu rộng; kĩ năng làm văn tốt.

2. Đánh giá theo định hướng phát triển năng lực, phẩm chất của HS. Hướng dẫn chấm chỉ nêu một số nội dung cơ bản, giám khảo cần linh hoạt khi vận dụng hướng dẫn chấm. Khuyến khích trân trọng những bài làm có tính sáng tạo và giọng điệu riêng. Chấp nhận các cách kiến giải khác nhau, kể cả không có trong hướng dẫn chấm, miễn là hợp lí, có sức thuyết phục.

3.Tổng điểm toàn bài là 10 điểm, chiết điểm đến 0,25 điểm.

B. HƯỚNG DẪN CỤ THỂ

Phần	Câu		Nội dung	Điểm
I	ĐỌC - HIỂU			4,0
	1	Thể thơ tám chữ		0.5
	2	“Sắc diệp lục” nhắc nhở đừng phút giây quên đối mặt quân thù, đừng hờ hững với đời.		0,5
	3	BPTT nhân hóa “Tiếng lá động ân cần”, “vòm trời mong ngóng” So sánh: “Tiếng lá động ân cần như tiếng mẹ”; “vòm trời mong ngóng lại như cha”. *Tác dụng: Diễn tả sự ân cần, rộng lượng, bao dung của thiên nhiên với con người, thiên nhiên mang đến cho con người sự sống, tình yêu, niềm hạnh phúc như cha mẹ đối với con cái.		1,0
	4	Những từ “rút ruột”, “vặn mình” trong hai câu thơ nhấn mạnh sắc xanh của trời và cây; giúp hình ảnh thiên nhiên trở nên sinh động, có tâm hồn, có cảm xúc; thể hiện sự cống hiến hết mình của thiên nhiên.		1,0
	5	Một số giải pháp để gìn giữ và bảo vệ thiên nhiên: - Tuyên truyền, giáo dục, nâng cao nhận thức về giá trị của thiên nhiên đối với con người. - Giữ gìn, bảo vệ thiên nhiên bằng các hành động cụ thể như: trồng cây gây rừng, phủ xanh đồi trọc, không xả rác bữa bãi, không khai thác rừng bừa bãi, sử nước nguồn nước hợp lý,… - Lên án phê phán, xử lí nghiêm minh đối với trường hợp …. -…….		1,0
II.	1	Viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) phân tích đoạn thơ: Dường như là chưa có buổi chiều nào …………………………………………. Và vòm trời mong ngóng lại như cha		2.0
	a	Đảm bảo cấu trúc của một đoạn văn nghị luận về một đoạn thơ.		0.25
	b	Xác định đúng yêu cầu của đề: phân tích nội dung và nghệ thuật của đoạn thơ.		0.25
	c	HS có thể có những cách trình bày khác miễn là hợp lý. Sau đây là một định hướng: Mở đoạn: Giới thiệu và nêu khái quát về đoạn thơ (vẻ đẹp của thiên nhiên và lòng biết ơn của tác giả với thiên nhiên) Thân đoạn: Phân tích nội dung, nghệ thuật của đoạn thơ. - Bốn câu thơ trên: + Nghệ thuật: sử dụng BPTT điệp ngữ “xanh”, nhân hóa “nền trời khao khát, nâng chiếc mầm”, so sánh “chưa có buổi chiều nào xanh như buổi chiều nay”. + Nội dung: Ca ngợi vẻ đẹp thiên nhiên. Thiên nhiên với màu xanh vô tận ngút ngàn tưởng như không có giới hạn. Thiên nhiên vươn mình tìm đến những không gian cao rộng, thể hiện khát khao phát triển, nâng đỡ nhau để ngày một tươi đẹp hơn. Thể hiện tình cảm yêu mến, ngưỡng mộ thiên nhiên của tác giả. -Bốn câu thơ dưới: + Nghệ thuật: Sử dụng các biện pháp tu từ nhân hóa “Thiên nhiên ở với mình cao cả quá”, so sánh kết hợp với nhân hóa “ Tiếng lá động ân cần như tiếng mẹ/Vòm trời mong ngóng lại như cha”. + Nội dung: Thể hiện lòng biết ơn của tác giả với thiên nhiên. Tác giả nhận ra sống giữa thiên nhiên, mỗi con người đều thấy mình cần sống tốt đẹp hơn. Vì thiên nhiên ân cần, rộng lượng, bao dung với con người như cha mẹ đối với con cái; thiên nhiên mang đến cho con người sự sống, tình yêu, niềm hạnh phúc. *Kết đoạn: Khẳng định đoạn thơ là tình cảm cao đẹp của tác giả với thiên nhiên.		1,0
	d	Sáng tạo: Có cách diễn đạt mới mẻ, có suy nghĩ riêng, sâu sắc		0.25
	e	Chính tả, dùng từ, đặt câu: Đảm bảo quy tắc chính tả, dùng từ, đặt câu.		0.25
	2	“Thế giới của chúng ta – và mọi sinh vật sống trong đó – đều đang bị nhựa đe dọa. Nhựa ở trong đại dương cũng như bên vệ đường, trên đường phố, trong công viên, trên các bãi biển, trên các ngọn núi, trong các sông, hồ, suối. Bạn không thể đi đến đâu mà không trông thấy nhựa.” (Theo Martin Dorey, No more platic, NXB Thế giới, 2019, tr.28) Em hãy viết bài văn bàn về hiện tượng được nhắc đến trong đoạn trích trên.		4.0
	a	Đảm bảo cấu trúc của một bài văn nghị luận về một hiện tượng trong đời sống đầy đủ các phần: mở bài, thân bài, kết bài.		0,25
	b	Xác định đúng kiểu bài văn nghị luận về một hiện tượng trong đời sống: sự đe dọa của đồ nhựa và rác thải nhựa đến sự sống của muôn loài.		0,25
	c	Cần đảm bảo các ý chính sau: Mở bài: Dẫn dắt và nêu ý kiến của Martin và khẳng định ý kiến đó đã nêu đúng một hiện tượng phổ biến hiện nay: sự đe dọa của đồ nhựa và rác thải nhựa đến sự sống của muôn loài. Thân bài: - Giải thích ý kiến: Ý kiến khẳng định con người và mọi sinh vật trên thế giới này đang bị đe dọa vì nhựa có mặt ở khắp mọi nơi. Rác thải nhựa là nguyên nhân dẫn đến điều đó. + Rác thải nhựa là những đồ dùng, vật dụng có chất liệu làm từ nhựa và không còn giá trị sử dụng. Những rác thải nhựa quen thuộc như: Vỏ chai, túi nilon, ống hút nhựa…. - Bàn luận, chứng minh: + Thực trạng: Các sản phẩm bằng nhựa, túi nilon vẫn là lựa chọn hàng đầu của mỗi người trong sinh hoạt hàng ngày, trong sản xuất, trong y tế; bất cứ đâu có hoạt động sống của con người thì đều có rác thải nhựa, rác thải nhựa có mặt ở khắp mọi nơi. Mỗi năm tại Việt Nam, thải khoảng trên 3 triệu tấn rác thải nhựa thải ra môi trường… + Nguyên nhân: .Chủ quan: Chưa nhận thức được tác hại của rác thải nhựa; ý thức của mỗi cá nhân còn chưa tốt, thể hiện ngay từ việc tiêu dùng và xử lý rác thải: Thói quen lạm dụng đồ nhựa sử dụng 1 lần của người dân đang khiến cho lượng rác thải tăng lên theo cấp số nhân, hành vi vứt rác bừa bãi, chưa có ý thức phân loại rác tại nguồn;… . Khách quan: Do giá thành rẻ, tiện dụng mà đồ nhựa mang lại cho cuộc sống con người nên chúng đã hiện diện ở mọi nơi xung quanh chúng ta. Hệ thống quản lý hạn chế nhiều chính quyền địa phương không thắt chặt việc sử dụng và phân loại, xử lý rác thải nhựa; và xử lý rác thải nhựa chưa hoàn thiện, còn lạc hậu, hiệu quả kém khiến cho tỷ lệ rác thải nhựa được tái chế còn thấp cũng là lý do khiến cho lượng rác thải nhựa thải ra môi trường, tích tụ ngoài môi trường chiếm tỉ lệ cao; …. + Hậu quả: Đối với môi trường: Do tính chất khó phân hủy nên ngay cả khi được thu gom đưa đi chôn lấp vào đất, chúng vẫn tồn tại hàng trăm năm làm thay đổi tính chất vật lý của đất, đồng thời gây ô nhiễm môi trường đất, làm đất không giữ được nước dẫn đến tình trạng xói mòn, thiếu dinh dưỡng và oxi, làm ảnh hưởng đến sự phát triển của cây trồng. Đặc biệt, nếu xử lý rác thải nhựa không đúng cách. Ví dụ như đốt nhựa không đúng quy chuẩn còn là nguy cơ gây ô nhiễm môi trường không khí, tạo ra hiệu ứng nhà kính và làm ảnh hưởng một cách tiêu cực đến đời sống con người và các sinh vật sống. Đối với sinh vật biển: Việc xả thải rác thải nhựa tràn lan trên biển đã gây ra hiện tượng "ô nhiễm trắng" và làm ảnh hường nghiêm trọng đến các loài thủy, hải sản. …Việc trong sinh vật biển chứa nhiều mảnh vi nhựa các rác thải nhựa trôi nổi trên biển cũng là nguyên nhân gây phá huỷ hay suy giảm đa dạng sinh học và làm thay đổi cấu trúc, thành phần của hệ sinh thái biển. Đối với con người Những mảnh vi nhựa này sẽ lẫn vào đất, môi trường và không khí đe dọa đến sức khỏe con người,… - Còn riêng với những loại rác thải nhựa đốt để xử lý, sẽ sinh ra các loại khí độc bao gồm: khí dioxin, furan… ảnh hưởng rất lớn đến tuyến nội tiết, giảm khả năng miễn dịch, thậm chí gây ung thư. - Trong một số loại túi nilon có thể lẫn lưu huỳnh, dầu hỏa nguyên chất... vì thế khi đốt cháy gặp hơi nước sẽ tạo thành các loại axit sunfuric gây ra mưa axit vô cùng nguy hiểm đối với sức khỏe con người và sinh vật. - Hiện nay còn có rất nhiều sản phẩm nhựa kém chất lượng được sản xuất với số lượng lớn, trong quá trình sử dụng sẽ sản sinh ra BPA - đây là chất độc hại và gây ra nhiều bệnh lý nguy hiểm ở người như vô sinh, tiểu đường thậm chí gây ung thư… (Dẫn chứng….) + Ý kiến trái chiều…. + Giải pháp: - Tuyên truyền, nâng cao nhận thức người dân về chất thải nhựa nói riêng và bảo vệ môi trường nói chung. (phân tích) - Phân loại rác tại nguồn: rác hữu cơ, rác vô cơ, chất thải nguy hại (phân tích) - Tái chế các chất thải nhựa + Biện pháp này giúp tận dụng rác thải nhựa để tạo nên những sản phẩm mới có ích được sử dụng nhiều lần. + Tái chế rác thải nhựa mang đến nhiều ưu điểm, giúp làm sạch môi trường, tái sử dụng các tài nguyên, đồng thời còn tạo việc làm cho người lao động. - Thiêu đốt + Đây là quá trình sử dụng nhiệt độ cao (1.000 – 1.100 độ C) để phân hủy rác. Ưu điểm nổi bật của phương pháp này là giúp giảm đáng kể thể tích chất thải cần chôn lấp. Tuy nhiên, chi phí đầu tư và vận hành nhà máy đốt rác khá cao nên cũng là vấn đề nan giải cho những nước kinh tế còn hạn hẹp + Việc đốt rác thải nhựa đúng cách còn có thể tạo ra năng lượng phục vụ cho các ngành khác như: đốt rác để phát điện, biến rác thành các nguyên liệu có ích,…. Tuy nhiên, cần lưu ý kiểm soát chặt chẽ quá trình đốt để đảm bảo nó không phát sinh các vấn đề gây hại đến môi trường. -Tăng cường công tác quản lí, xử phạt nghiêm minh đối với những cá nhân, tập thể xả rác thải nhựa ra môi trường. *Kết bài: Khẳng định vấn đề nghị luận và liên hệ bản thân.		0,25 0,25 0,25 0,5 0,5 0,25 0,75
	d	Sáng tạo: Có cách lập luận chặt chẽ, lí lẽ sắc bén, bằng chứng thuyết phục.		0,25
	e	Chính tả, dùng từ, đặt câu: đảm bảo quy tắc chính tả.		0,25

Lưu ý: Trên đây chỉ là những gợi ý, trong quá trình làm bài, học sinh có thể có thể có những cách trình bày khác nhau. Vì vậy GV cần chú ý đến tính sáng tạo trong bài viết của học sinh.

ĐỀ 19

ĐỀ THI THỬ TUYỂN SINH 10 NĂM HỌC 2026-2027

MÔN: NGỮ VĂN

I. PHẦN ĐỌC - HIỂU (4,0 điểm)

Đọc đoạn trích sau:

“Nhà mẹ Lê là một gia đình một người mẹ với mười một người con. Bác Lê là một người đàn bà nhà quê chắc chắn và thấp bé, da mặt và chân tay răn reo như một quả trám khô. Khi bác mới đến phố, ai ai cũng chú ý đến đám con của bác:

mười một đứa, mà đứa nhớn mới có mười bảy tuổi! Đứa bé nhất hãy còn bế trên tay.

Mẹ con bác ta ở một căn nhà cuối phố, cái nhà cũng lụp xụp như những căn nhà khác. Chừng ấy người chen chúc trong một khoảng rộng độ bằng hai chiếc chiếu, có mỗi một chiếc giường nan đã gẫy nát. Mùa rét thì giải ổ rơm đầy nhà, mẹ con cùng nằm ngủ trên đó, trông như một cái ổ chó, chó mẹ và chó con lúc nhúc. Đối với những người nghèo như bác, một chỗ ở như thế cũng tươm tất lắm rồi. Nhưng còn cách kiếm ăn? Bác Lê chật vật, khó khăn suốt ngày cũng không đủ nuôi chừng ấy đứa con. Từ buổi sáng tinh sương, mùa nực cũng như mùa rét, bác ta đã phải trở dậy để đi làm mướn cho những người có ruộng trong làng. Những ngày có người mướn ấy, tuy bác phải làm vất vả, nhưng chắc chắn buổi tối được mấy bát gạo và mấy đồng xu về nuôi lũ con đói đợi ở nhà. Đó là những ngày sung sướng. Nhưng đến mùa rét, khi các ruộng lúa đã gặt rồi, cánh đồng chỉ còn trơ cuống rạ dưới gió bấc lạnh như lưỡi dao sắc khía vào da, bác Lê lo sợ, vì không ai mướn bác làm việc gì nữa. Thế là cả nhà nhịn đói. Mấy đứa nhỏ nhất, con Tý, con Phún, thằng Hy mà con chị nó bế, chúng nó khóc lả đi mà không có cái ăn. Dưới manh áo rách nát, thịt chúng nó thâm tím lại vì rét, như thịt con trâu chết. Bác Lê ôm ấp lấy con trong ổ rơm, để mong lấy cái ấm của mình ấp ủ cho nó.”

(Trích Nhà mẹ Lê, tuyển tập Thạch Lam, NXB Văn học, 2025, trang 28, 29)

* Thạch Lam (1910 – 1942), sinh tại Hà Nội trong một gia đình công chức gốc quan lại. Ông là cây bút viết truyện ngắn tài hoa. Ông thường viết về cuộc sống cơ cực, bế tắc của người dân nghèo và những vấn đề bình dị nên thơ trong cuộc sống.

Truyện ngắn Nhà mẹ Lê sáng tác năm 1930 là một trong những tác phẩm nổi tiếng của Thạch Lam về chủ đề gia đình của văn học Việt Nam.

Thực hiện các yêu cầu:

Câu 1 (0,5 điểm). Xác định phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong đoạn trích trên.

Câu 2 (0,5 điểm). Tìm trong đoạn trích những từ ngữ miêu tả ngoại hình của bác Lê.

Câu 3 (1,0 điểm). Nêu tác dụng của biện pháp tu từ so sánh được sử dụng trong câu văn: “Mùa rét thì giải ổ rơm đầy nhà, mẹ con cùng nằm ngủ trên đó, trông như một cái ổ chó, chó mẹ và chó con lúc nhúc”.

Câu 4 (1,0 điểm). Em hãy nêu cảm nhận về chi tiết: Bác Lê ôm ấp lấy con trong ổ rơm, để mong lấy cái ấm của mình ấp ủ cho nó.

Câu 5 (1,0 điểm). Từ tình cảnh của nhà bác Lê trong đoạn trích, anh/chị có suy nghĩ gì về những mảnh đời nghèo khổ, bất hạnh ở cuộc sống ngoài đời thực (trình bày khoảng 5 - 6 dòng).

II. PHẦN VIẾT (6,0 điểm)

Câu 1 (2,0 điểm).

Từ đoạn trích ở phần đọc - hiểu, hãy viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày cảm nhận về hình ảnh mẹ Lê.

Câu 2 (4,0 điểm).

Có ý kiến cho rằng: “Trì hoãn là thói quen phổ biến của các bạn học sinh hiện nay”.

Em hãy viết bài văn nghị luận bày tỏ suy nghĩ của mình về ý kiến trên.

------------- HẾT ------------

ĐÁP ÁN

A. YÊU CẦU CHUNG

- Giáo viên chấm phải nắm được nội dung trình bày trong bài làm của học sinh để có sự đánh giá khách quan, hợp lí, tránh đếm ý cho điểm. Cần vân dụng linh hoạt hướng dẫn chấm, sử dụng nhiều mức điểm một cách phù hợp; đặc biệt khuyến khích những bài viết có cảm xúc, có sự sáng tạo và phát triển được năng lực của học sinh.

- Học sinh có nhiều cách triển khai ý khác nhau, miễn là bài viết đáp ứng được hệ thống ý cơ bản của đề, diễn đạt tốt vẫn ghi đủ điểm.

- Điểm bài thi lẻ đến 0.5 điểm.

B. YÊU CẦU CỤ THỂ

Phần

Câu

Nội dung

Điểm

Hiểu

Phương thức biểu đạt chính của đoạn trích là tự sự

0,5

Trong đoạn trích, ngoại hình nhân vật bác Lê được tác giả miêu tả: một người đàn bà nhà quê chắc chắn và thấp bé, da mặt và chân tay răn reo như một quả trám khô.

0,5

- Biện pháp tu từ so sánh: “Mùa rét thì giải ổ rơm đầy nhà, mẹ con cùng nằm ngủ trên đó, trông như một cái ổ chó”.

- Tác dụng:

+ Làm cho câu văn hay, sinh động, hấp dẫn.

+ Gợi lên tình cảnh nghèo khổ, đáng thương của nhà mẹ Lê.

+ Thể hiện tình yêu thương, cái nhìn cảm thông, chia sẻ về hoàn cảnh của mẹ Lê cũng như những mảnh đời nghèo khổ, bất hạnh trong cuộc sống.

+ Thể hiện tài quan sát, trí tưởng tượng, liên tưởng của tác giả.

1,0

Chi tiết: “Bác Lê ôm ấp lấy con trong ổ rơm, để mong lấy cái ấm của mình ấp ủ cho nó”:

- Hành động bác Lê ôm lấy những đứa con là hành động để mong ủ ấm, che chở cho con.

- Gợi lên tình cảnh thật đáng thương, tội nghiệp của gia đình bác Lê.

- Thể hiện tình yêu thương con của người mẹ nghèo khổ.

1,0

- Không phải chỉ có trong truyện, trên thực tế, ngoài đời thực hiện nay vẫn có những con người có hoàn cảnh khó khăn, những cảnh đời bất hạnh giống như những cảnh ngộ của nhà bác Lê. Cảnh ngộ của họ thật đáng thương.

- Chúng ta cần phải biết yêu thương, cảm thông, chia sẻ, phải biết giúp đỡ những người có hoàn cảnh khó khăn để cuộc sống trở nên tốt đẹp hơn.

…

1,0

Viết

Câu 1

Từ đoạn trích ở phần đọc - hiểu, hãy viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày cảm nhận về hình ảnh mẹ Lê.

a. Đảm bảo cấu trúc đoạn nghị luận có 3 phần: Mở đoạn, thân đoạn và kết đoạn.

b. Xác định đúng yêu cầu của đề: cảm nhận về hình ảnh mẹ Lê trong đoạn truyện “Nhà mẹ Lê” của Thạch Lam.

c. Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm.

HS có thể triển khai theo nhiều cách, nhưng cần vận dụng tốt các thao tác lập luận, kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng; đảm bảo các yêu cầu sau:

** Mở đoạn: Giới thiệu tác giả, tác phẩm và vấn đề nghị luận: Thạch Lam đã xây dựng thành công nhân vật mẹ Lê với những phẩm chất cao quý.

** Thân đoạn:

*Cảm nhận về hình ảnh mẹ Lê:

+ Ngoại hình: là một người đàn bà nhà quê chắc chắn và thấp bé, da mặt và chân tay răn reo như một quả trám khô

-> Qua ngoại hình mẹ Lê hiện lên thật khắc khổ

+ Hoàn cảnh, số phận: Mẹ Lê là người phụ nữ nghèo khổ, có số phận đáng thương: đông con, nghèo đói .

+ Phẩm chất, tính cách: Mẹ Lê là người phụ nữ giàu tình yêu thương và đức hi sinh: mẹ Lê âm thầm chịu đựng gian khổ, dù cực đến đâu cũng không kêu ca, âm thầm chịu đói, chịu rét để nuôi con.

*Nghệ thuật xây dựng nhân vật mẹ Lê:

- Nhân vật được khắc họa trên những phương diện ngoại hình, cử chỉ, miêu tả tâm lí nhân vật đặc sắc để làm nổi bật tính cách và số phận nhân vật.

- Ngôn ngữ mộc mạc, giản dị

- …

*Nhận xét, đánh giá, liện hệ, mở rộng

- Qua hình ảnh mẹ Lê, truyện phản ánh bức tranh cuộc sống khốn khó của những người dân phố chợ nghèo trước cách mạng.

- Truyện ngợi ca, trân trọng vẻ đẹp của người phụ nữ giàu tình yêu thương và đức hi sinh, tình mẫu tử thiêng liêng, bất diệt.

- Bức tranh gia đình mẹ Lê cùng nhau chịu đựng, chăm lo lẫn nhau trong cảnh cùng cực là điển hình cho tình cảm gia đình và sự thân thiết của những người dân nông thôn Việt Nam trước cách mạng.

- Liên hệ đến hình ảnh Chị Dậu trong tác phẩm “Tắt đèn” của Ngô Tất Tố

**Kết đoạn: Khẳng định lại hình ảnh mẹ Lê và giá trị, sức sống của mẹ.

(Lưu ý: Nếu viết dưới cấu trúc bài văn thu gọn hoặc không đúng đoạn văn chỉ cho tối đa không quá 0,5 điểm. Không có dẫn chứng trừ 0,25 điểm)

Tiếng Việt.

e. Sáng tạo: Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách diễn đạt mới mẻ,…

2,0

0,25

1,0

0,25

Câu 2

Có ý kiến cho rằng: “Trì hoãn là thói quen phổ biến của các bạn học sinh hiện nay”.

Em hãy viết bài văn nghị luận bày tỏ suy nghĩ của mình về ý kiến trên.

4,0

a. Đảm bảo cấu trúc bài nghị luận có 3 phần:

Mở bài nêu được vấn đề nghị luận, thân bài triển khai được vấn đề, kết bài khái quát lại vấn đề.

0,25

b. Xác định đúng yêu cầu của đề: viết bài văn nghị luận bày tỏ suy nghĩ của mình về ý kiến: “Trì hoãn là thói quen phổ biến của các bạn học sinh hiện nay”.

0,25

c. Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm.

HS có thể triển khai theo nhiều cách, nhưng cần vận dụng tốt các thao tác lập luận, kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng; đảm bảo các yêu cầu sau:

I. Mở bài:

- Giới thiệu vấn đề cần bàn luận.

- Nêu ý kiến của người viết về vấn đề cần bàn luận (Sự cần thiết phải bàn luận về vấn đề).

II. Thân bài

1. Triển khai các luận điểm thể hiện quan điểm của người viết:

- Giải thích trì hoãn là gì?

Trì hoãn là việc cố tình né tránh một nhiệm vụ cần phải hoàn thành, dù biết rõ hậu quả có thể xảy ra. (+ Trì hoãn là hành động kéo dài hoặc dời lại một công việc cần làm trong hiện tại, dù biết rõ rằng sự chậm trễ ấy có thể gây ra những hệ lụy tiêu cực). Trong môi trường học đường, trì hoãn thường biểu hiện qua việc không hoàn thành bài tập đúng hạn, ôn thi vào phút chót, hoặc thậm chí bỏ lỡ các cơ hội học tập quan trọng,…

+ Hiện nay, nhiều bạn trẻ, đặc biệt học sinh đang để bản thân nhiễm thói quen trì hoãn một cách đáng lo ngại. Một số bạn trẻ lơ là trong việc học tập, thường xuyên chậm trễ trong việc làm bài tập, ôn thi, hay thậm chí là chuẩn bị cho tương lai.

+Theo một khảo sát gần đây của Bộ Giáo dục và Đào tạo, có đến 70% học sinh thừa nhận thường xuyên trì hoãn việc học. Điều này ảnh hưởng không nhỏ đến kết quả học tập, gây ra căng thẳng, mệt mỏi và làm giảm sự tự tin của học sinh.

- Nguyên nhân:

+ Bản tính lười biếng.

+ Chưa nhận thức rõ ràng về tác hại của thói quen này.

+ Thiếu động lực và mục tiêu rõ ràng trong học tập.

+ Sợ hãi thất bại hoặc không đạt được kết quả như mong muốn.

+ Khó khăn trong việc tập trung và quản lý thời gian.

+ Áp lực từ gia đình và xã hội về thành tích học tập.

+ Sự cám dỗ từ các hoạt động giải trí khác như mạng xã hội, trò chơi điện tử,…

- Hậu quả:

+ Làm tổn thương nhân cách và phẩm chất của mỗi con người. Một người thường xuyên trì hoãn sẽ khó có được sự tin tưởng từ người khác, bởi họ hay thất hứa và thiếu trách nhiệm trong công việc.

+ Kết quả học tập sa sút, ngăn cản bạn đạt được những mục tiêu quan trọng trong cuộc sống. Thành công không bao giờ đến với những người chỉ biết chờ đợi và né tránh hành động.

+ Đánh mất những cơ hội quý giá như vào đại học và nghề nghiệp sau này. Bởi cuộc sống luôn vận động, và những gì không thực hiện kịp thời sẽ dễ dàng rơi vào tay người khác.

+ Làm mất tự tin, cảm thấy mình kém cỏi và không có khả năng. Tạo ra thói quen xấu, khó thay đổi trong tương lai và gây ra căng thẳng, mệt mỏi, thậm chí dẫn đến các vấn đề về sức khỏe tâm lý.

hoãn dễ bị coi thường, xa lánh, và khó duy trì những mối quan hệ bền vững.

+ Tác động tiêu cực đến gia đình và xã hội. Một người không chủ động hoàn thành trách nhiệm của mình có thể gây phiền toái hoặc làm chậm tiến độ công việc chung. Khi điều này trở thành một hiện tượng phổ biến, cả xã hội sẽ phải đối mặt với những hệ lụy nặng nề.

2. Ý kiến trái chiều và phản bác:

+ Một số người cho rằng trì hoãn không phải lúc nào cũng xấu, đôi khi nó giúp chúng ta có thêm thời gian để suy nghĩ và đưa ra quyết định tốt hơn. Tuy nhiên, quan điểm này chỉ đúng trong một số trường hợp nhất định và không thể áp dụng cho tất cả mọi tình huống. Trì hoãn quá mức sẽ luôn gây ra những hậu quả tiêu cực.

+ Có bạn còn tự bào chữa rằng: “Mình còn trẻ, thời gian còn dài, chưa cần gì phải vội.” Chính sự chủ quan ấy đã tạo điều kiện để thói quen trì hoãn ăn sâu vào tư duy và lối sống, dẫn đến việc các bạn ngày càng xa rời những mục tiêu ban đầu.

3. Giải pháp giải quyết vấn đề

*Cá nhân:

+ Cần ý thức được rằng thời gian là tài sản quý giá nhất trong cuộc đời. Đừng chờ đợi “một ngày hoàn hảo” để bắt đầu, bởi không bao giờ có thời điểm hoàn hảo cho bất cứ điều gì. Hãy bắt đầu ngay từ những việc nhỏ nhất và từng bước hoàn thiện bản thân.

+ Hãy xây dựng một kế hoạch cụ thể cho mỗi ngày, mỗi tuần, mỗi tháng. Việc viết ra danh sách những việc cần làm và đặt ra hạn chót sẽ giúp bạn có động lực hơn trong việc thực hiện các nhiệm vụ. Đừng quên chia nhỏ công việc lớn thành từng phần nhỏ, để giảm bớt cảm giác áp lực và dễ dàng hoàn thành

+ Tham gia các câu lạc bộ hoặc nhóm học tập cũng là một cách hữu hiệu để rèn luyện tính kỷ luật và trách nhiệm.

*Nhà trường: Cần tạo môi trường học tập và làm việc hiệu quả. Hãy loại bỏ những yếu tố gây sao nhãng như mạng xã hội, trò chơi điện tử, hoặc những hoạt động giải trí không cần thiết. Thay vào đó, tập trung vào những việc có

giá trị và ưu tiên thực hiện những nhiệm vụ quan trọng trước.

*Gia đình, bạn bè, thầy cô: hãy tìm cho mình những người đồng hành tích cực. Sự khích lệ và hỗ trợ từ bạn bè, người thân, hoặc thầy cô có thể giúp bạn vượt qua sự lười biếng và tăng cường động lực.

*Xã hội: Lan tỏa thông điệp tích cực.

*Kết quả của giải pháp:

+ Nếu các giải pháp trên được thực hiện nghiêm túc, kết quả đạt được sẽ rất đáng khích lệ. Một khi bạn từ bỏ thói quen trì hoãn, bạn sẽ cảm thấy tự tin và hài lòng hơn về bản thân. Những nhiệm vụ được hoàn thành đúng hạn không chỉ mang lại cảm giác vui sướng, mà còn giúp bạn tạo dựng niềm tin với mọi người xung quanh.

+ Hãy nhìn vào những tấm gương tiêu biểu như Nguyễn Văn Hùng, sinh viên năm cuối tại Đại học Quốc gia Hà Nội, từng là một người rất hay trì hoãn công việc. Nhờ ý chí quyết tâm thay đổi, Hùng đã lập kế hoạch học tập chi tiết và kiên trì thực hiện từng mục tiêu nhỏ. Kết quả, cậu không chỉ tốt nghiệp loại giỏi mà còn giành được học bổng toàn phần du học. Hay như ca sĩ Sơn Tùng M-TP, từng chia sẻ rằng anh luôn đặt mục tiêu và hoàn thành đúng hạn trong công việc. Chính sự kỷ luật ấy đã giúp anh đạt được nhiều thành công trong sự nghiệp.

4. Liên hệ bản thân

+ Bản thân tôi, một học sinh đang trên hành trình hoàn thiện chính mình, cũng đã từng là "nạn nhân" của trì hoãn. Nhưng tôi hiểu rằng, để trở thành một người có trách nhiệm và đáng tin cậy, tôi cần nỗ lực phát triển bản thân, hoàn thành những nhiệm vụ được giao đúng thời hạn, và không ngừng vươn lên trong mọi khía cạnh của cuộc sống. Chỉ khi đó, tôi mới có thể xây dựng một tương lai tươi sáng và góp phần làm đẹp cho xã hội.

+ Nhờ áp dụng những giải pháp trên, tôi dần thay đổi và cải thiện được tình hình.

+ Nhận ra việc vượt qua trì hoãn không chỉ giúp đạt được kết quả học tập tốt hơn mà còn rèn luyện những kỹ năng quan trọng trong cuộc sống như kỷ luật, tự chủ và kiên trì

III. Kết bài:

- Khẳng định ý kiến.

- Thông điệp nhắn gửi.

0,25

1,0

0,5

0,75

0,25

d. Chính tả, ngữ pháp: Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp Tiếng Việt.

0,25

e. Sáng tạo: HS có quan điểm riêng, suy nghĩ mới mẻ; có cách trình bày, diễn đạt ấn tượng; bài viết sâu sắc,…

0,25

Bộ 20 Đề Thi Thử Tuyển Sinh 10 Ngữ Văn Năm Học 2026 - 2027

0 giây trước

Xem tiếp toàn bộ tài liệu