+ Quả ® Sóc ® Đại bàng.

+ Quả ® Sóc ® Cú mèo.

+ Rễ ® Chuột ® Đại bàng.

+ Rễ ® Chuột ® Cú mèo.

Lưu ý là lá, rễ, quả, gỗ đều là thực vật, không viết thực vật mà viết như thế để dễ hình dung.

Câu 31. Đáp án D

(1) Là chuỗi thức ăn mở đầu bằng sinh vật tự dưỡng.

(2) Là chuỗi thức ăn mở đầu bằng sinh vật phân giải.

- Ý 1 sai vì đây thuộc 2 loại chuỗi.

- Ý 2 sai vì lá khô không phải loài nên không phải là mắt xích.

- Ý 3 đúng vì trong cùng một quần xã thì cả hai loài cùng tồn tại và có vị thế khác nhau ở từng thời điểm.

- Ý 4 sai vì loại (2) mới là hệ quả (1).

Vậy chỉ có 1 nhận định là đúng.

Câu 32. Đáp án B

Ý 1 sai vì chuỗi thức ăn trên cạn thường ngắn hơn dưới nước.

Ý 2 đúng do quần xã đa dạng hơn.

Ý 3 sai vì quần xã càng đa dạng thì chuỗi thức ăn càng dài hơn.

Ý 4 sai vì quần xã ít loài dễ chịu biến động.

Vậy có tất cả 3 ý sai

Câu 33. Đáp án A

- Năng lượng thất thoát qua mỗi bậc dinh dưỡng của chuỗi thức ăn là khoảng 90%, chỉ còn 10% truyền lên bậc dinh dưỡng tiếp theo.

- Sự biến đổi năng lượng không diễn ra theo chu trình, năng lượng được truyền từ bậc dinh dưỡng đầu tiên đến bậc dinh dưỡng cuối cùng và không được truyền trở lại.

- Trong khi đó sự chuyển hóa vật chất lại diễn ra theo chu trình, vật chất được truyền trở lại còn năng lượng thì không.

- Năng lượng của sinh vật sản xuất bao giờ cũng lớn hơn năng lượng của sinh vật tiêu thụ nó. Nếu năng lượng nhỏ hơn thì sinh vật tiêu thụ nó sẽ không có năng lượng để tồn tại.

Câu 34. Đáp án D

1. Sai, sinh vật đóng vai trò quan trọng nhất trong việc truyền năng lượng từ môi trường vô sinh vào chu trình dinh dưỡng là các sinh vật sản xuất như thực vật. Năng lượng từ môi trường vô sinh đó là CO₂ sau đó chuyển thành tinh bột.

2. Sai, năng lượng được truyền trong hệ sinh thái không theo chu trình tuần hoàn mà chỉ truyền một chiều và không được sử dụng trở lại.

3. Đúng, năng lượng hao phí do truyền qua các bậc dinh dưỡng khoảng 90% do các hoạt động hô hấp, tạo nhiệt, chất thải... chỉ có khoảng 10% truyền lên bậc dinh dưỡng cao hơn.

4. Sai, trong hệ sinh thái, năng lượng được truyền một chiều từ sinh vật sản xuất (chứ không phải vi sinh vật) qua các bậc dinh dưỡng tới vi sinh vật (chứ không phải sinh vật sản xuất) rồi trở lại môi trường.

Như vậy chỉ có phát biểu 3 là chính xác.

Câu 35. Đáp án C

- Do động vật dữ đầu bảng (cá quả) rất ít nên việc loại bớt hay tiêu diệt cá quả để cá mương, thòng đong, cân cấn phát triển không mang lại hiệu quả —> loại B, D.

- Nếu tiến hành loại bỏ cá mè hoa sẽ không làm tăng tổng giá trị sản phẩm trong ao —> loại A.

- Mặt khác do cá quả quá ít nên muốn cân bằng hệ sinh thái cân thì phải tăng số lượng đó lên —> chọn C.

Câu 36. Đáp án B

Trong một hệ sinh thái, năng lượng được truyền một chiều từ sinh vật sản xuất qua các bậc dinh dưỡng tới môi trường và không được tái sử dụng. Còn vật chất thì được truyền theo chu trình và được tái sử dụng. Do đó đáp án đúng là B.

Câu 37. Đáp án B

- Bậc dinh dưỡng cấp 1 thường là sinh vật tự dưỡng hoặc các sinh vật ăn mùn bã hữu cơ.

- Ở đây đó là thực vật nổi và cỏ. Như vậy có 2 nhóm sinh vật thỏa mãn.

- Động vật nổi, giun và cá ăn thịt đều là các sinh vật tiêu thụ nên thông thường chúng sẽ thuộc các bậc dinh dưỡng cao hơn cấp 1.

Câu 38. Đáp án D

- Sinh vật sản xuất ® Động vật ăn thực vật ® Động vật ăn động vật.

- Đây là sơ đồ thể hiện thứ tự truyền năng lượng qua các bậc dinh dưỡng trong hệ sinh thái.

Câu 39. Đáp án C

- Tháp sinh khối xây dựng dựa trên khối lượng tổng số của tất cả các sinh vật trên một đơn vị diện tích hay thể tích ở mỗi bậc dinh dưỡng.

- Vì thế quan sát một tháp sinh khối, chúng ta có thể biết được thông tin về mức độ dinh dưỡng ở từng bậc và toàn bộ quần xã.

Câu 40. Đáp án C

1. Đúng, tùy vào từng hệ sinh thái mà tháp sinh khối có thể có đáy lớn đỉnh nhỏ hoặc đáy nhỏ đỉnh lớn.

2. Sai, tùy vào hệ sinh thái chứ không phải lúc nào cũng có dạng đáy lớn đỉnh nhỏ ở tháp số lượng.

3. Đúng, tháp số lượng được xây dựng dựa trên số lượng cá thể của mỗi bậc dinh dưỡng.

4. Đúng, tháp năng lượng là tháp duy nhất có dạng đáy lớn đỉnh nhỏ ở một quần xã.

Câu 41. Đáp án B

Muốn hệ sinh thái càng bền vững thì năng lượng tích lũy ở sinh vật bậc thấp phải càng gấp nhiều lần năng lượng tích lũy ở sinh vật bậc cao hơn.

Theo hình ta thấy hệ sinh thái B có mức chênh lệch lớn nhất sau đó là hệ sinh thái A và cuối cùng là hệ sinh thái C.

Câu 42. Đáp án C

- A sai không thể dựa vào hình thái sinh khối mà kết luận sinh vật bậc 3 là loài có khả năng tự vệ cao, sinh sản nhanh.

- B sai, trong tháp sinh khối thông thường sinh vật bậc cao thì sẽ tiến hóa hơn, việc tích lũy nhiều sinh khối hơn không liên quan đến mức độ tiến hóa.

- C đúng, để tích lũy sinh khối cao thì sinh vật bậc 3 phải có nhiều hình thức dinh dưỡng, sử dụng nhiều loại thức ăn như ăn tạp, hoặc kí sinh vật chủ.

- D sai, việc tích lũy sinh khối thấp ở sinh vật bậc 2 là đúng nhưng do sinh sản nhanh để cung cấp đủ cho sinh vật bậc 3 là chưa chắc chắn vì sinh vật bậc 3 có nhiều thức ăn.

Câu 43. Đáp án C

Chọn (1), (2), (3), (5), (6).

(1) Đúng vì phụ thuộc vào số lượng cá thể nên tháp sinh thái có thể bị lộn ngược. Ví dụ: tháp số lượng thể hiện mối quan hệ giữa vật chủ - vật kí sinh. Vật chủ thường có số lượng ít trong khi vật kí sinh lại rất nhiều.

(2) Đúng vì tháp sinh khối thể hiện khối lượng chất sống nên phần nào có thể so sánh được giữa các bậc dinh dưỡng với nhau, trong khi ở tháp số lượng thì khối lượng chất sống và thời gian tích lũy chất sống phụ thuộc vào các bậc dinh dưỡng nên khi so sánh thường không có giá trị.

(3) Đúng vì một trong những hạn chế của tháp sinh khối là không đề cập đến thời gian tích lũy khối lượng chất sống ở mỗi bậc dinh dưỡng. Ví dụ: tháp sinh khối của một khu rừng được tích lũy trong vài chục năm, trong khi đó tháp sinh khối của thực vật nổi lại chỉ được tích lũy trong mấy ngày.

(4) Sai vì tháp năng lượng mới ở dạng chuẩn, còn tháp sinh khối đôi khi còn bị biến dạng. Ví dụ: tháp sinh khối của quần xã sinh vật nổi dưới nước.

(5) Đúng. Ví dụ: Vào mùa xuân, ở vùng nước sâu của biển, có hiên tượng tảo nở hoa ® Sinh khối của thực vật nổi cao hơn sinh khối của sinh vật tiêu thụ cấp 1.

(6) Đúng vì năng lượng tích lũy chỉ phụ thuộc vào lượng năng lượng mất đi qua các bậc dinh dưỡng, bậc dinh dưỡng càng cao thì năng lượng tích lũy càng thấp.

Câu 44. Đáp án C

- Tháp năng lượng luôn có dạng chuẩn cho nên I: Tháp năng lượng, ta loại A, B.

- Quan hệ vật chủ - kí sinh chỉ xảy ra ở hai loài nên III: Tháp số lượng.

Câu 45. Đáp án C

- Thông thường hầu hết các em sẽ bị nhầm lẫn với đáp án A. CO₂ trong khí quyển.

- Nhưng thực tế thì theo SGK nâng cao trang 251 thì cacbon dự trữ lớn nhất trong đá và ion hòa tan trong nước.

Câu 46. Đáp án A

Sinh vật hấp thụ nitơ dưới dạng NH₄₊; NO_3- để tạo ra các hợp chất chứa gốc amin nitrat được hình thành bằng các con đường vật lý (điện và quang hóa), hóa học và sinh học nhưng con đường sinh học đóng vai trò quan trọng nhất.

Câu 47. Đáp án B

- Phát biểu đúng là 1 và 2.

- 3. Sai, nước giờ đây không còn là nguồn tài nguyên vô tận nữa do sự sử dụng lãng phí và bị ô nhiễm bởi các hoạt động của con người.

- 4. Sai, trên lục địa, nước phân bố không đồng đều. Ở nhiều vùng rộng lớn, có nhiều tháng trong năm nước không đủ cung cấp. Trong khi đó ở một số nơi khác, nguồn nước lại thừa thãi dẫn đến ô nhiễm, không thể sử dụng.

Câu 48. Đáp án C

A. Sai, sự vận chuyển cacbon qua mỗi bậc dinh dưỡng là khác nhau, phụ thuộc vào hiệu suất sinh thái của bậc dinh dưỡng đó.

B. Sai, cacbon đi vào chu trình dưới dạng cacbon dioxit (CO₂).

C. Đúng, một phần nhỏ cacbon tách ra từ chu trình dinh dưỡng để đi vào các lớp trầm tích.

D. Sai, không phải hoàn toàn đều trở lại môi trường không khí mà một phần đã tách ra để đi vào các lớp trầm tích.

Câu 49. Đáp án C

- Biến đổi nitơ ở dạng NO₃ thành nitơ ở dạng NH₄₊ là do thực vật tự dưỡng.

- NH₄₊ ® NO₂- nhờ vi khuẩn nitrit hóa.

- NO₂- ® NO₃ nhờ vi khuẩn nitrat hóa.

- NO₃- ® NH₄₊ nhờ vi khuẩn phản nitrat hóa.

Câu 50. Đáp án C

A. Đúng, không phải tất cả lượng cacbon của quần xã sinh vật được trao đổi liên tục theo vòng tuần hoàn kín. Một số còn lắng đọng ở trong đá nữa.

B. Đúng, trong quần xã, hợp chất cacbon được trao đổi thông qua chuỗi và lưới thức ăn.

C. Sai, không phải hoàn toàn do hoạt động hô hấp của động vật, đã nói ở trên là một số ít còn lắng đọng trong đá.

D. Đúng, chủ yếu thông qua quá trình quang hợp thì cacbon đi từ môi trường ngoài vào quần xã.

Câu 51. Đáp án D

Nhận xét: Nhận thấy phương án D và A trái ngược nhau, rất có thể 1 trong 2 đúng, nên ta có thể xem xét trước: có 2 loại chu trình chính: chu trình chất khí và chu trình các chất lắng đọng

Chu trình chất khí	Chu trình chất lắng đọng
Có nguồn dự trữ từ khí quyển.	Có nguồn dự trữ từ vỏ trái đất
Sau khi đi qua quần xã ít bị thất thoát, phần lớn hoàn lại cho môi trường.	Sau khi đi qua quần xã, phần lớn chúng tách khỏi chu trình đi vào các chất lắng đọng gây thất thoát cho chu trình.
Ví dụ: chu trình nước, Nitơ...	Ví dụ: Cacbon, photpho...

Dựa vào bảng trên có thể chọn ngay đáp án D.

Câu 52. Đáp án B

(1) Sai, nitơ được hình thành qua các con đường vật lý, hóa học, sinh học nhưng chủ yếu bằng con đường sinh học.

(2) Đúng. Thực vật hấp thụ nitơ dưới dạng muối NO₃_- và NH₄₊.

(3) Sai, tác động của vi khuẩn nitơrat hóa là biến đổi nitơ ở dạng NO₂- về dạng NO₃-.

(4) Sai, nitơ chiếm tới 80% trong khí quyển, nó luôn hiện diện xung quanh sinh vật nhưng không được sử dụng trực tiếp, mà thực vật chỉ sử dụng dưới dạng muối NO₃- và muối NH₄₊.

(5) Sai, nitơ được trả lại môi trường nhờ hoạt động của sinh vật phản nitơrat hóa.

(6) Đúng, nitơ được hình thành bằng con đường sinh học là chủ yếu thông qua hoạt động của của thực vật hấp thụ và có sự tham gia của vi khuẩn cố định nitơ.

Câu 53. Đáp án A

- Hoang mạc và vùng mặt nước của các đại dương thuộc vĩ độ thấp là những nơi không có nhiều điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của các sinh vật nên độ đa dạng ở đây rất ít. Một nơi thì quá nóng (hoang mạc) còn nơi kia thì quá lạnh (vùng mặt nước của các đại dương thuộc vĩ độ thấp).

- Ở hoang mạc điều kiện khí hậu khắc nghiệt, nắng nóng quanh năm, đất đai cằn cỗi nên ít có sinh vật sinh sống.

- Ở vùng nước của các đại dương thuộc vĩ độ thấp, ánh sáng yếu do đó thực vật ở đây ít có khả năng thích nghi. Vì thế động vật ít => hệ sinh thái nghèo nàn.

Câu 54. Đáp án B

A. Tập trung ở xiberi, mùa đông dài, mùa hè ngắn, cây là kim chiếm ưu thế. Đây là đặc điểm của rừng lá kim phương bắc (Taiga).

B. Tập trung ở ôn đới, có đặc trưng là mùa sinh trưởng dài, chủ yếu là cây thường xanh. Đây là đặc điểm của rừng lá rộng theo mùa. Khu sinh học này tập trung ở ôn đới, có đặc trưng là mùa sinh trưởng dài, lượng mưa trung bình, phân bố đều trong năm, độ dài ngày và các điều kiện môi trường biến động lớn theo mùa. Khu hệ động thực vật khá đa dạng nhưng không loài nào chiếm ưu thế.

C. Tập trung ở Amazon, Công gô, Ấn Độ, nhiệt độ cao, lượng mưa lớn, chủ yếu là cây cao, tán hẹp, cây dây leo thân gỗ...Đây là đặc điểm của rừng ẩm thường xanh nhiệt đới.

D. Tập trung ở rìa bắc Châu Á, Châu Mỹ, quanh năm băng giá, đất nghèo, thực vật chiếm ưu thế là rêu. Đây là đặc điểm của đồng rêu.

Câu 55. Đáp án B

- Khu sinh học dưới nước bao gồm khu sinh học nước ngọt và khu sinh học nước mặn.

- Khu sinh học nước ngọt gồm nước đứng và nước chảy.

- Khu sinh học nước mặn gồm khu sinh học ven bờ và khu sinh học ngoài khơi.

Câu 56. Đáp án C

- Đồng rêu ® Rừng lá kim phương bắc ® Rừng lá rộng rụng theo mùa ® Rừng ẩm thường xanh nhiệt đới.

- Mức độ phức tạp dần của lưới thức ăn phụ thuộc vào mức độ đa dạng của các khu sinh học. Khu sinh học nào càng đa dạng thì sẽ có nhiều lưới thức ăn và chúng càng phức tạp.

Câu 57. Đáp án C

- Các biện pháp đúng đó là 1, 2 và 4. Các biện pháp này đều có tác dụng bảo vệ môi trường sống, bảo tồn được các loài động vật có nguy cơ tuyệt chủng.

- Với biện pháp 3 thì đây là biện pháp tiếp tay cho quá trình săn bắt buôn bán động vật trái phép. Biện pháp này sẽ làm cho các loài động thực vật càng ngày càng suy giảm số lượng.

Câu 58. Đáp án C

(I) Đúng, theo số liệu trên ta thấy nước ta có rất nhiều loài động thực vật nhưng số loài động thực vật đang bị mất dần.

(II) Sai, nguyên nhân chính của sự phục hồi rừng là do Nhà nước có chính sách bảo vệ rừng và trồng rừng

(III) Đúng, rừng là nơi sinh sống và trú ngụ của nhiều loài nên sự suy giảm diện tích rừng sẽ dẫn đến suy giảm đa dạng sinh học.

(IV) Đúng, nguyên nhân gây ra chủ yếu là con người.

(V) Sai, để khắc phục tình trạng diện tích rừng bị thu hẹp, Nhà nước ta đã tiến hành đưa ra Luật bảo vệ và phát triển rừng, giao đất rừng cho nhân dân quản lí, đồng thời trồng thêm rừng mới. Việc xây dựng các khu bảo tồn thiên nhiên và vườn quốc gia là để bảo tồn các loài sinh vật, bảo vệ đa dạng sinh học.

Câu 59. Đáp án C

- Các dữ kiện trên cho biết đây là sự kiện Giờ Trái Đất.

- Các sự kiện khác đều có ý nghĩa môi trường như Giờ Trái Đất, tuy nhiên có thời gian cụ thể hơn, các bạn chịu khó tìm hiểu.

Câu 60. Đáp án A

- Nội dung 1 là đúng.

- Nội dung 2 là sai, ngày Môi trường thế giới là ngày 5/6.

- Nội dung 3 là đúng.

- Nội dung 4 là sai, nước cho sinh hoạt được sử dụng lãng phí không phải là nguyên nhân chủ yêu gây ra ô nhiễm môi trường nước làm thiếu nước sạch. Ô nhiễm môi trường nước có nhiều nguyên nhân như nước thải công nghiệp, y tế, xây dựng...

- Nội dung 5 là sai, khơi thông dòng chảy là một lợi ích nhỏ của việc khai thác cát. Nếu khai thác cát quá mức sẽ gây ra nhiều hiện tượng như sạt lở 2 bên bờ sông, ảnh hưởng hệ sinh thái ở 2 bên bờ sông và lòng sông do tốc độ nước chảy xiết...

- Nội dung 6 là sai, túi nilon rất khó phân hủy, thông thường thời gian phân hủy từ 20- 500 năm.

Câu 61. Đáp án A

- A. Năng lượng mặt trời, địa nhiệt, thủy nhiệt là các năng lượng vĩnh cửu.

- B. Sai, đất, nước, sinh vật là tài nguyên tái sinh.

- C. Sai, khoáng sản, phi khoáng sản là tài nguyên không tái sinh.

- D. Sai, sinh vật là tài nguyên tái sinh. Gió và thủy triều là năng lượng vĩnh cửu.

Câu 62. Đáp án C

(1) Đúng, bón phân, tưới nước và diệt cỏ dại đối với các hệ sinh thái nông nghiệp sẽ làm cho năng suất của các loài sinh vật trong hệ sinh thái này tăng lên.

(2) Sai, khai thác các nguồn tài nguyên không tái sinh trước mắt sẽ có lợi cho con người nhưng về lâu dài thì sẽ làm nguồn tài nguyên này biến mất.

(3) Đúng, loại bỏ các loài tảo độc, cá dữ trong hệ sinh thái ao hồ nuôi tôm, cá sẽ làm cho tôm cá phát triển, nguyên nhân là do các loài tảo độc, cá dữ thường gây hại cho tôm, cá.

(4) Đúng, xây dựng các hệ sinh thái nhân tạo một cách hợp lý thì sẽ nâng cao được hiệu quả sử dụng hệ sinh thái.

(5) Đúng, bảo vệ các loài thiên địch để nhằm tiêu diệt các loài sinh vật gây hại cho các loài sinh vật có ích trong hệ sinh thái.

(6) Sai, sử dụng các chất hóa học sẽ không mang lại tác dụng tốt khi nó sẽ làm ô nhiễm môi trường và gây hại cho con người.

Như vậy có 4 biện pháp đúng thỏa mãn yêu cầu đề bài.

Câu 63. Đáp án A

- Ta sử dụng phương pháp loại trừ như sau:

- Ta thấy cả 4 đáp án thì nội dung số 5 có sự khác nhau lớn.

- Ta xét nội dung số 5: Vùng núi, vùng núi sẽ nối với a hoặc b nên ta loại B và C.

- Ta xét tiếp hai đáp án A và D: Ở nội dung số 3: Hàn đới. Đây là vùng rất ít người sống cho nên không thể ô nhiễm nghiêm trọng để nối với d, ta loại D, chọn A.

Câu 64. Đáp án D

A. Đúng, khai thác quặng bôxit chế biến thành alumin để luyện nhôm là một quy trình tiêu tốn lượng nước và điện khổng lồ, chưa kể theo quy trình hiện nay, muốn sản xuất 1 tấn nhôm cần phải có 2 tấn alumin, tức phải khai thác ít nhất 4 tấn quặng bôxit.

B. Đúng, khai thác Boxit làm thải ra môi trường bên ngoài những hợp chất gây nên hiệu ứng nhà kính và một dạng hợp chất gọi là bùn đỏ, có sứ tàn phá môi trường ghê gớm.

C. Đúng, do với địa hình đồi dốc và mưa lũ hằng năm của Tây nguyên, toàn bộ mặt đất sau khai thác sẽ bị nước cuốn trôi và không thể nào có hi vọng tái tạo.

Câu 65. Đáp án D

- Cháy rừng gây ra rất nhiều hệ lụy.

- Các tác hại trên đúng là hệ lụy của cháy rừng:

+ Mất cân bằng sinh thái do thực vật là sinh vật sản xuất thường đứng đầu trong chuỗi thức ăn khi bị mất đi sẽ làm ảnh hưởng đến các sinh vật đứng sau.

+ Cháy rừng làm suy giảm tài nguyên rừng kéo theo suy giảm tài nguyên sinh vật.

+ Mất rừng khi gặp mưa lớn, bão lũ sẽ gây xói mòn đất.

+ Mất rừng làm mất đi nơi cư ngụ của một số loài.

+ Mất rừng, nguồn O₂ sẽ giảm lượng CO₂ lại tăng lên gây ảnh hưởng khí hậu toàn cầu và tăng hiệu ứng nhà kính.

Câu 66. Đáp án A

(1) Đúng, tác hại này gây ảnh hưởng đến hệ sinh thái biển.

(2) Sai, tác hại này ảnh hưởng đến con người, không ảnh hưởng đến hệ sinh thái biển.

(3) Sai, việc thất thoát tài nguyên dầu không ảnh hưởng đến hệ sinh thái biển.

(4) Sai, tràn dầu không gây xói mòn bờ biển.

(5) Sai, ảnh hưởng đến sức khỏe con người, không ảnh hưởng đến hệ sinh thái biển.

Câu 67. Đáp án C

Ở đáp án C đọc qua nghe rất hợp lí, tuy nhiên thực sự đây không phải là biện pháp cho sự bền vững vì cả hai tài nguyên phục vụ cho nông nghiệp và công nghiệp đều cần được khai thác hợp lí, hạn chế khai thác tới mức tối thiểu.

Câu 68. Đáp án D

cung cấp chất đạm lại cho cây sử dụng. Ngoài ra các nốt sần trong cây họ đậu sẽ giúp đất màu mỡ hơn, xác bã cây còn là nguồn phân hữu cơ giúp đất phì nhiêu, giữ phân bón hóa học cho đất.

Câu 69. Đáp án A

(3) Sai vì chất hóa học còn có những tác dụng phụ gây ô nhiễm môi trường.

(4) Sai vì các nguồn tài nguyên khoáng sản là nguồn tài nguyên không tái sinh vì vậy ta cần có một chế độ khai thác hợp lý, giảm đến mức thấp nhất sử khánh kiệt của nguồn tài nguyên không tái sinh.

Câu 70. Đáp án A

Hệ động thực vật của quần đảo Hoàng Sa đặc trưng cho khí hậu xích đạo, thảm thực vật đa dạng nhưng chủ yếu chỉ có cây bụi, cây thân thảo, cỏ dại và hầu hết là có nguồn gốc từ duyên hải miền trung Việt Nam. Nhìn chung thảm thực vật còn rất trẻ vì đảo mới hình thành trong thời kì địa chất gần đây.

Câu 71. Đáp án B

- Năng suất sơ cấp: có thể hiểu là tổng khối lượng chất hữu cơ do sinh vật sản xuất tổng hợp được từ năng lượng mặt trời.

- Đối với hệ sinh thái biển khơi có đặc thù là thảm thực vật phân tầng theo cường độ chiếu sáng của mặt trời. Ở tầng nước trên nhận được một lượng lớn ánh sáng mặt trời nên thảm thực vật phong phú hơn ® năng suất sơ cấp cao hơn.

Câu 72. Đáp án D

Câu 73. Đáp án A

Câu 74. Đáp án B

Nhóm động vật ăn động vật, động vật ăn thực vật có thể không xuất hiện trong hệ sinh thái thành phố, hay giọt nước nhỏ...

Câu 75. Đáp án D

A đúng: Hệ sinh thái trên cạn chủ yếu gồm hệ sinh thái rừng nhiệt đới, sa mạc, hoang mạc, thảo nguyên, đồng cỏ, rừng lá rộng ôn đới, rừng thông phương Bắc và đồng rêu hàn đới.

B đúng hệ sinh thái nước mặn bao gồm hệ sinh thái vùng ven biển (rừng ngập mặn, cỏ biển, rặng san hô...) và vùng biển khơi.

C đúng hệ sinh thái nước ngọt được chia làm 2 loại: hệ sinh thái nước đứng (ao, hồ...) hệ sinh thái nước chảy (sông, suối...)

D sai theo vị trí phân bố trên đất liền, đại dương và đặc điểm sinh thái chịu mặn của các loài sinh vật, hệ sinh thái được chia làm 2 loại: hệ sinh thái nước ngọt, hệ sinh thái nước mặn.

Câu 76. Đáp án D

Câu 77. Đáp án A

A sai do có 2 loại chuỗi thức ăn:

- Bắt đầu bằng sinh vật sản xuất: cỏ ® châu chấu ® ếch ® rắn ® đại bàng.

- Bắt đầu bằng sinh vật phân giải: mùn ® ấu trùng ăn mùn ® sâu bọ ăn thịt ® cá.

Câu 78. Đáp án D

Câu 79. Đáp án C

Hệ sinh thái nhân tạo là hệ sinh thái do con người tạo ra, được con người bổ sung những điều kiện cần thiết.

Câu 80. Đáp án C

Do năng lượng mất đi tới 90% qua mỗi bậc dinh dưỡng vì thế, những loài càng gần với mắt xích đầu tiên có tổng năng lượng càng lớn. Do đó trong chăn nuôi người ta thường nuôi những loài sử dụng thức ăn là thực vật.

Câu 81. Đáp án A

Câu 82. Đáp án A

Từ những dữ kiện trên ta tóm tắt được chuỗi thức ăn như sau:

Phytoplankton ® con hàu® hải mã ® gấu Bắc cực. Động vật tiêu thụ sơ cấp là sinh vật tiêu thụ bậc 1: con hàu.

Câu 83. Đáp án B

Ta hoàn toàn có thể dựa vào kiến thức thực tế để giải quyết câu hỏi này, tuy nhiên SGK cơ bản bài quản lý và sử dụng bền vững tài nguyên thiên nhiên cũng nói rất rõ vấn đề trên.

Câu 84. Đáp án D

Có rất nhiều loại khí gây nên hiệu ứng nhà kính như: khí Cacbon, khí metan, các hợp chất khí của nhóm halogen... tuy nhiên nguyên nhân chinh là sự gia tăng của khí cacbon. Do vậy cần phải hạn chế khí này trong khí quyển.

Câu 85. Đáp án A

Câu 86. Đáp án A

Dạng tài nguyên	Khái niệm	Các dạng tài nguyên
Tài nguyên tái sinh	Là tài nguyên có thể tự duy trì hoặc tự bổ sung, khôi phục một cách liên tục khi được quản lý một cách hợp lý.	Tài nguyên nước sạch, đất, không khí sạch, đa dạng sinh học...
Tài nguyên không tái sinh	Là tài nguyên tồn tại hữu hạn, không tự khôi phục lại được, sẽ tự mất đi hoặc biến đổi sau quá trình sử dụng.	- Nhiên liệu hóa thạch. - Khoáng sản (than đá, dầu khí, các loại quặng, kim loại...)
Tài nguyên năng lượng vĩnh cửu	Tài nguyên sạch, khi sử dụng không gây ô nhiễm môi trường.	Năng lượng gió, thủy triều, mặt trời, sóng...

Dựa vào bảng trên ta có thể thấy:

- Nguồn tài nguyên tái sinh: (4), (5).

- Nguồn tài nguyên không tái sinh: (1), (2).

- Tài nguyên năng lượng vĩnh cửu: (3).

Câu 87. Đáp án B

Các giải pháp giúp bảo vệ rừng là: (1), (3), (5).

Câu 88. Đáp án D

Quá trình biến đổi năng lượng Mặt trời thành năng lượng hóa học trong hệ sinh thái là quá trình biến đổi chất vô sinh từ ngoài môi trường thành chất hữu cơ do nhóm sinh vật sản xuất thực hiện.

Câu 89. Đáp án B

Câu ca dao trên đề cập đến sự hình thành khí NO trong tự nhiên dưới sự tác động của tia lửa điện phát sinh trong cơn giông trong quá trình tạo sấm, chớp... (N₂+ O₂ ® NO).

Câu 90. Đáp án C

Các loài động thực vật trong rừng có mối quan hệ mật thiết với nhau, sống trong một khoảng không gian xác định là khu rừng, trong khoảng thời gian xác định ® quần xã. Mặt khác các sinh vật lại cùng tác động đến môi trường. Do đó mà đề bài đang đề cập đến quần xã.

Câu 91. Đáp án B

Câu 92. Đáp án B

Xét từng mệnh đề ta có:

(1) Đúng: Lưới thức ăn có tất cả 6 chuỗi thức ăn là:

1. A®A1®A2®A3®D. 2. A®C1®C2®C3®D.

3. A®B1®D. 4. A®B1®A3®D.

5. A®C1®B1®D. 6. A®C1®B1®A3®D

(2) Đúng.

(3) Sai: Loài A3 tham gia và 3 chuỗi thức ăn khác nhau trong đó:

- Loài A3: đóng vai trò là sinh vật tiêu thụ bậc 2 ở chuỗi thức ăn số (3).

- Loài A3: đóng vai trò là sinh vật tiêu thụ bậc 3 ở chuỗi thức ăn số (1) và (5).

(4) Đúng.

- Loài B1 tham gia vào 4 chuỗi thức ăn gồm chuỗi thức ăn số (2), (3), (5), (6).

- Loài A2 tham gia vào chuỗi thức ăn số (1).

(5) Sai: Nếu loài C1 đứng trước nguy cơ tuyệt chủng thì có 2 loài bị ảnh hưởng là C2 và B1 tuy nhiên chỉ có loài C2 đứng trước nguy cơ tuyệt chủng còn loài B1 thì không (do B1 tiêu thụ cả loài A và C1).

(6) Đúng.

(7) Đúng: Loài A2 tiêu thụ thức ăn duy nhất là loài A1 nên nếu số lượng loài A1 giảm thì loài A2 cũng giảm.

Câu 93. Đáp án C

(1) Sai

(2) Đúng.

(4) Đúng: Nhờ đặc điểm đó mà hệ sinh thái là một hệ thống sinh học hoàn chỉnh và tương đối ổn định.

(5) Sai: Trong hệ sinh thái, sự trao đổi vật chất và năng lượng giữa các cá thể sinh vật trong quần xã và giữa quần xã với sinh cảnh biểu hiện chức năng của một tổ chức sống.

(6) Sai: Một số loài vi sinh vật tự dưỡng được xếp vào sinh vật sản xuất, nhờ khả năng tự tổng hợp chất hữu cơ để nuôi dưỡng bản thân.

Nhóm sinh vật phân giải gồm: một số loại vi khuẩn, xạ khuẩn... có khả năng tiết ra enzim phân giải hợp chất hữu cơ, nấm, một số loài động vật không xương sống (như giun đất, sâu bọ...)

(7) Sai: Sinh vật đóng vai trò quan trọng nhất trong việc truyền năng lượng từ môi trường vô sinh vào trong hệ sinh thái là nhóm sinh vật sản xuất: thực vật và một số loại vi sinh vật tự dưỡng.

(8) Sai: Năng lượng truyền theo một chiều, không được tái sử dụng, còn vật chất được trao đổi qua chu trình do đó được tái sử dụng.

(9)

Quá trình đồng hóa

Quá trình dị hóa

- Là tổng hợp các chất hữu cơ phức tạp từ chất hữu cơ đơn giản.

- Là quá trình thu năng lượng.

- Quá trình đồng hóa cung cấp vật chất cho dị hóa sử dụng.

- Là quá trình phân giải các chất hữu cơ phức tạp thành các chất hữu cơ đơn giản hơn.

- Là quá trình giải phóng năng lượng.

- Quá trình dị hóa cung cấp năng lượng cho quá trình đồng hóa và mọi hoạt động sống khác.

Câu 94. Đáp án B

(1) Đúng do sự tương tác giữa các sinh vật trong quần xã với nhau và với môi trường vô sinh.

(2) Đúng do hệ sinh thái trong quá trình tồn tại và phát triển luôn tiếp nhận vật chất, năng lượng từ môi trường bên ngoài nên là hệ mở.

(3) Đúng. Hệ sinh thái là một hệ động lực nên luôn tuân theo qui luật thứ nhất và thứ hai của nhiệt động học. Định luật I cho rằng: năng lượng không tự sinh ra và cũng không tự mất đi mà chỉ chuyển từ dạng này sang dạng khác, còn định luật thứ II có thể phát biểu dưới nhiều cách, song trong sinh thái học cho rằng: năng lượng chỉ có thể truyền từ dạng đậm đặc sang dạng khuếch tán, ví dụ: nhiệt độ chỉ có thể truyền từ vật nóng sang vật lạnh, chứ không có quá trình ngược lại.

(4) Sai hệ sinh thái là tập hợp quần xã và sinh cảnh (môi trường vô sinh của nó).

(5) Sai.

Câu 95. Đáp án B

Phát biểu không đúng gồm: (3), (5)

(3) sai vì trong chuỗi thức ăn bắt đầu bằng sinh vật phân giải thì nhóm sinh vật phân giải có sinh khối lớn nhất.

(5) sai cấu trúc của chuỗi thức ăn càng phức tạp khi đi từ vĩ độ cao xuống vĩ độ thấp, khi đi từ khơi đại dương vào bờ.

Câu 96. Đáp án C

Xét chu trình Nito ta có:

(1) sai: giai đoạn (a) từ NO₃- ® hợp chất hữu cơ chứa nito do thực vật thực hiện

(2) đúng: giai đoạn (b) và (c) đều do vi khuẩn vi khuẩn nitrat hóa thực hiện.

(3) đúng: giai đoạn (d) từ NO₃- ® N₂ do vi khuẩn phản nitrat hóa thực hiện, quá trình làm giảm lượng NO₃- thì lượng nito cung cấp cho cây giảm.

(4) đúng: giai đoạn (e) do vi khuẩn cố định nito trong đất thực hiện.

Câu 97. Đáp án C

Từ dữ kiện đề bài ta vẽ được lưới thức ăn sau:

(1) Đúng.

(2) Đúng: 5 chuỗi thức ăn là:

1. A®B®E®D. 2. A ® G ® C ® H ® D.

3. A ® C ® H ® D. 4. A®B ® F ® D.

5. A ® G ®I ® D.

(3) Đúng: do bỏ loài B thì loài E, F sẽ chết nên E, F cùng tiêu thụ chung một loại thức ăn là B.

(4) Sai: Loài G là thức ăn của 2 loài là thức ăn của loài C, I. Loài C lại là thức ăn của H nên loại bỏ B thì có nhiều nhất 3 loài bị mất đi là: C, I, H.

(5) Sai: loài C đóng vai trò là sinh vật tiêu thụ bậc 1 ở chuỗi thức ăn số 3, sinh vật tiêu thụ bậc 2 ở chuỗi thức ăn số 2.

Câu 98. Đáp án C

Tháp sinh thái có loài kí sinh có đặc điểm đáy tháp nhỏ, còn đỉnh tháp lại lớn do vật chủ có số lượng ít, còn vật kí sinh lại rất nhiều. Chỉ có tháp 1, 3 thỏa mãn điều kiện trên.

Câu 99. Đáp án A

Từ dữ kiện đề bài ta có chuỗi thức ăn sau:

(1) Đúng. Có 4 chuỗi thức ăn gồm:

1. Cỏ ® thỏ ® rắn ® vi sinh vật.

2. Cỏ ® chuột ® rắn ® vi sinh vật.

3. Cỏ ® chuột ® đại bàng ®vi sinh vật.

4. Cỏ ® cào cào ® ếch ® rắn ® vi sinh vật.

(2) Đúng. Rắn tham gia vào 3 chuỗi thức ăn là (1), (2), (4).

(3) Sai. Rắn đóng vai trò là sinh vật tiêu thụ bậc 2 trong 2 chuỗi thức ăn, sinh vật tiêu thụ bậc 3 trong 1 chuỗi thức ăn.

(4) Đúng: Có 3 loài đóng vai trò sinh vật tiêu thụ bậc 2 là: rắn, đại bàng, ếch.

(5) Đúng: rắn và đại bàng cạnh tranh với nhau do cùng sử dụng chung thức ăn là chuột.

(6) Đúng: do cào cào là thức ăn của ếch nên muốn bảo vệ ếch thì bảo vệ cào cào.

(7) Sai. Nếu như chỉ bảo vệ rắn làm cho số lượng rắn trong quần xã tăng lên phá vỡ qui luật khống chế sinh học (cụ thể loài rắn tăng quá nhiều sẽ ảnh hưởng đến chuột, ếch, thỏ) gây ảnh hưởng đến loài khác ® lưới thức ăn sẽ không bền vững.

(8) Đúng: Loại trừ thực vật ra khỏi quần xã gây mất nguồn thức ăn, nơi ở, các loài sẽ di truyền đi nơi khác® gây mất cân bằng hệ sinh thái.

(9) Sai: Loại bỏ đại bàng ra khỏi quần xã ban đầu các loài rắn, ếch, thỏ sẽ tăng nhanh do không bị khống chế, sau đó lại ổn định trở lại do hình thành trạng thái cân bằng mới.

Câu 100. Đáp án C

(1) Đúng. Cacbon Cacbon đi vào chu trình dưới dạng CO₂ (cacbon điôxit).

(2) Đúng. Chu trình cacbon là chu trình chất lắng đọng nên sau khi đi qua quần xã thì tách khỏi chu trình đi vào trầm tích.

(3) Sai. Không phải tất cả lượng cacbon đi vào chu trình đều được trao đổi liên tục theo vòng tuần hoàn.

(4) Đúng.

(5) Sai. Vật dữ 1, vật dữ 2 đã trả lại CO₂ cho môi trường bằng con đường hô hấp và thông qua hoạt động bài tiết chất thải.

(6) Đúng. Lượng CO₂ trong khí quyển ngày càng gia tăng do hoạt động công nghiệp đã gây rất nhiều hệ lụy như: thủng tầng ozon gây hiệu ứng nhà kính, biến đổi khí hậu ®cần hạn chế sự gia tăng của CO₂.

Bài Tập Trắc Nghiệm Hệ Sinh Thái Sinh Quyển Và Môi Trường

1 phút trước

Xem tiếp toàn bộ tài liệu