Rời ghế nhà trường phổ thông, Phương Định xung phong ra mặt trận, nguyện dâng hiến cả tuổi thanh xuân cho đất nước. Cuộc sống nơi chiến trường luôn đối mặt với thử thách, nguy hiểm và cái chết đã tôi luyện ở Phương Định lòng quả cảm, không sợ hi sinh. Tâm lí Phương Định trong một lần phá bom được miêu tả rất cụ thể, tinh tế đến từng cảm giác. Ban đầu cô cảm thấy rất sợ hãi. Sự sợ hãi khiến cho các giác quan của cô trở nên nhạy bén. Lê Minh Khuê đã rất tinh tế khi miêu tả không gian tĩnh lặng, hoang tàn trên đường Phương Định đi đến chỗ quả bom để làm, bật lên sự tàn khốc, căng thẳng của cuộc chiến. Phương Định nhận xét về bầu không khí ấy “Vắng lặng đến phát sợ”. Đó là sự tĩnh lặng tuyệt đối và căng thẳng như đè nặng lên tâm hồn nhân vật. Tất cả cảnh vật đều thiếu sức sống. Bom giặc hủy diệt thiên nhiên, những cái cây sót lại thì “xơ xác”. “Đất nóng”- một câu văn ngắn khiến người đọc cảm nhận được mặt đất nóng rẫy bởi lửa đạn chiến tranh. Trong không khí là “khói đen vật vờ từng cụm trong không trung, che đi những gì ở xa”. Hình ảnh đám khói tạo cảm giác hiu quạnh, hoang tàn. Tất cả các cảnh vật đều gợi đến sự hủy diệt, đều gợi nhắc đến lằn ranh giữa sự sống và cái chết chỉ tích tắc, bởi đó là sự tàn tích sót lại sau một đợt càn quét dữ dội của quân giặc. Vậy mà giữa không gian hoang tàn chết chóc đó, Phương Định chỉ có một mình.

b) Vì tự trọng, sau đó cô đã vượt qua được nỗi sợ hãi của mình

Trong tình huống nguy hiểm và cô độc ấy, tâm trí Phương Định bỗng hiện ra câu hỏi “Các anh cao xạ có nhìn thấy chúng tôi không?”. Câu hỏi ấy cất lên thật tự nhiên, phù hợp với tâm lí nhân vật vì Phương Định luôn dành tình cảm đặc biệt cho các anh lính giải phóng. Tuy cô có nét kiêu kì của một người con gái Hà Thành không săn sóc, vồn vã nhưng thực tâm cô luôn nghĩ rằng “những người đẹp nhất, thông minh, can đảm và cao thượng nhất là những người mặc quân phục, có ngôi sao trên mũ”. Sự hiện diện của các anh như tiếp thêm cho cô sức mạnh và niềm tin để hoàn thành nhiệm vụ. Mặt khác trong cái tĩnh lặng và cô độc đến đáng sợ ấy ánh mắt dõi theo của các anh cao xạ giống như một sự đồng tình, một sự ủng hộ, một động lực lớn lao đồng hành cùng Phương Định. Nó xua tan cảm giác cô quạnh và xua tan sự sợ hãi. Nó giúp Phương Định nhận ra sợi dây gắn bó vô hình nhưng bền chặt giữa cô và đồng đội, giữa một cá nhân và một tập thể, để có được thứ sức mạnh đoàn kết to lớn làm điểm tựa tinh thần. Cho nên, mặc dù lúc đầu sự không chắc chắn thể hiện qua hình thức câu hỏi, qua cụm từ “chắc có”, Phượng Định vẫn tin tưởng mạnh mẽ vào các anh lính cao xạ. Biện pháp nói quá “Các anh ấy có những cái ống nhòm có thể thu cả trái đất vào tầm mắt” vừa cho thấy sự nể phục vừa cho thấy niềm tin vững chắc của Phương Định vào các anh chiến sĩ. Có một điểm tựa tinh thần như thế nên Phương Định trở nên mạnh mẽ hơn. Cô nhận ra mình không còn sợ nữa. Và hơn hết cô có can đảm để khẳng định “Tôi sẽ không đi khom”. Ta có thể hình dung một dáng đi hiên ngang, mạnh mẽ, ngẩng cao đầu đầy kiêu hãnh của cô thanh niên xung phong đầy can trường giữa hoàn cảnh khắc nghiệt. Ở Phương Định sáng lên vẻ đẹp của lòng tự trọng và một trái tim dũng cảm, bản lĩnh.

c) Sự căng thẳng, hồi hộp khi phá bom

Thế rồi hình ảnh quả bom hiện ra “Quả bom nằm lạnh lùng trên một bụi cây khô, một đầu vùi xuống đất. Đầu này có vẻ hai vòng tròn màu vàng...”. Phép nhân hóa qua từ “lạnh lùng” khiến quả bom như một kẻ thù hiểm ác, vừa như đe dọa, vừa như thách thức. Hình ảnh quả bom

tách ra, chỉ có hai câu, tô đậm thêm sự nguy hiểm và bầu không khí căng thẳng, nặng nề của công việc phá bom. Phương Định nhanh chóng bắt tay vào công việc. Những câu trần thuật ngắn đặt kề nhau như những nhịp hoạt động liên tục, thành thục của Phương Định “Tôi dùng xẻng nhỏ đào đất dưới quả bom”, “ Những hòn sỏi theo tay tôi bay ra hai bên”. Công việc gian khổ, nguy hiểm này có lẽ Phương Định phải đối mặt mỗi ngày cho nên cô hành động dứt khoát, không do dự. Câu đặc biệt “Đất rắn” ngắn và bình thản. Nó cho thấy sự cảm nhận trong tích tắc và sự phán đoán mau lẹ của Phương Định. Công việc phá bom không chỉ căng thẳng cần một thần kinh thép mà còn đòi hỏi một sức khỏe bền bỉ và sự cẩn thận, chính xác từng li, từng tí.

Đôi lúc lưỡi xẻng chạm vào quả bom, Lê Minh Khuê miêu tả âm thanh ấy: “Một tiếng động sắc đến gai người, cứa vào da thịt tôi”. Phép chuyển đổi cảm giác đầy sống động đã giúp người đọc hình dung ra cái âm thanh chát chúa của kim loại chạm vào nhau. Tiếng động ấy như một lưỡi dao cứa vào da thịt Phương Định và như cứa vào trái tim người đọc. Bởi âm thanh ấy, trong những dao động gai người của nó, là thông điệp của cái chết. Biết đâu sau một trong những va chạm nhỏ nhất, quả bom sẽ phát nổ? Lưỡi hái thần chết luôn rình rập trong công việc đầy nguy hiểm, gian khổ này. Âm thanh chát chùa này dội vào tâm hồn Phương Định, cô nhận ra sao mình làm quá chậm. Câu cầu khiến “Nhanh lên một tí” vang ra như một sự thúc giục. Cần phải nhanh chóng hoàn thành nhiệm vụ trước khi có điều bất trắc gì xảy ra. Chi tiết “vỏ quả bom nóng” là một chi tiết đắt giá. Bởi đó là “một dấu hiệu chẳng lành”. Có thể vỏ quả bom nóng do mặt trời nung, như vậy thì mọi việc vẫn bình an. Nhưng cũng có thể vỏ quả bom nóng do sức nóng từ bên trong , có nghĩa là nó sắp phát nổ. Câu văn “vỏ quả bom nóng” như dồn nén tất cả sự căng thẳng. Trong một khoảnh khắc đó là sự giằng co giữa sự sống và cái chết, an toàn và hiểm nguy, là một thử thách lớn lao ngay cả với những tâm hồn can đảm nhất. Trước thử thách tâm lí nặng nề ấy, người đọc nhận ra một sức mạnh phi thường trong tâm hồn Phương Định. Điệp cấu trúc “hoặc là”...lặp đi lặp lại hai lần cho thấy sự phán đoán bình thản đến bất ngờ. Dường như đứng giữa lằn ranh sống chết ấy, Phương Định quên đi sự an nguy của chính mình và vượt qua mọi nổi sợ hãi, dồn toàn bộ tâm trí để hoàn thành nhiệm vụ.

c)Tâm trạng hồi hộp chờ kết quả và những suy nghĩ của Phương Định sau khi đã hoàn thành nhiệm vụ

Đặt mìn phá bom xong, Phương Định hồi hộp chờ kết quả. Nếu ở phần trên, Lê Minh Khuê khắc họa sự nguy hiểm, căng thẳng của công việc phá bom trên bình diện không gian còn đến đây thì nữ nhà văn giúp người đọc hình dung điều đó rõ hơn qua bình diện thời gian. Hai dấu hiệu của thời gian đó là: hồi còi của chị Thao và chiếc kim đồng hồ.

Không gian tĩnh lặng đến tận cùng. Và dường như thời gian ngưng đọng. “Không có gió” –không có dù chỉ một âm thanh nhỏ và không khí vẫn khô nóng đầy ngột ngạt. Không gian tĩnh lặng đủ để Phương Định cảm nhận trái tim mình. “Tim tôi đập không rõ”. Đó là những nhịp tim loạn nhịp cho thấy sự căng thẳng, hồi họp ngự trị trong tâm hồn cô thanh niên xung phong. Đối lập với tâm hồn đầy biến động của Phương Định là hình ảnh những chiếc kim đồng hồ “bình tĩnh, phớt lờ mọi biến động chung” như một sinh vật sống dửng dưng, lạnh lùng. Những câu văn dài như dòng chảy vô thủy vô chung của thời gian “Nó chạy sinh động và nhẹ nhàng, đè lên

những con số vĩnh cửu”. Ở đây bằng sự tương phản giữa thời gian vật lí và thời gian tâm lí, Lê Minh Khuê đã khắc họa được bức tranh tâm hồn của Phương Định. Nếu thời gian của đời người trong cuộc phá bom đầy nguy hiểm này chỉ là từng khoảnh khắc giằng co giữa sống-chết thì thời gian vật lí lạnh lùng vô tri bởi chúng ta chỉ là “những con số vĩnh cửu”. Nếu tâm lí căng thẳng của Phương Định cảm nhận thời gian trôi chậm chạp, nặng nề thì những chiếc kim đồng hồ chỉ đơn giản là “chạy, sinh động và nhẹ nhàng” theo nhịp vận động từ ngày xưa của nó. Tại sao Phương Định lại có thể mạnh mẽ đến như vậy khi đối mặt với cái chết? Tại sao cô lại hồi hộp, căng thẳng đến mức tim loạn nhịp khi dõi theo ngọn lửa chạy vào quả bom? Khi công việc phá bom thành công. Phương Định tâm tình cùng bạn đọc và lí giải những điều đó “Quen rồi”. Câu đặc biệt vừa chân thành như một lời tâm tình vừa bình thản gan dạ đến lạ lùng. Thì ra sức mạnh tinh thần lớn lao ấy giống như một thứ kim loại quý giá và vững vàng đã được ngọn lửa chiến tranh tôi luyện để càng rắn rỏi. Chính cái hoàn cảnh “một ngày chúng tôi phá bom đến năm lần. Ngày nào ít:ba lần” đã tạo cho Phương Định và đồng đội của mình một tinh thần thép để vượt qua nỗi sợ hãi và những khoảnh khắc căng thẳng đối diện với cái chết.

Tất nhiên họ không phải là những kẻ liều mạng. Họ đủ tỉnh táo để nhận ra “Tôi có nghĩ tới cái chết nhưng cái chết mờ nhạt, không cụ thể”. Thông thường những người yêu cuộc sống tha thiết sẽ sợ cái chết bởi như một danh nhân từng nói “Bị kịch thật sự của cái chết không phải là ta chết mà chính là ở chỗ ta không còn được sống nữa”. Thế nhưng thật nghịch lí trong hoàn cảnh chiến tranh lúc con người ta dám can đảm đối mặt với cái chết là lúc con người ta yêu cuộc sống nhất. Bởi cái chết khi làm nhiệm vụ khiến cuộc đời của họ kết thúc một cách có ý nghĩa, họ ngã xuống trở thành một phần máu thịt của đất mẹ quê hương. Lí do khác khiến Phương Định cảm thấy cái chết “mờ nhạt không cụ thể” chính là bởi tâm trí cô có một mục tiêu rõ ràng, quan trong, cần phải quan tâm hơn: nhiệm vụ. Các câu hỏi như những làn sóng xoáy sâu vào tâm trí “Liệu mìn có nổ không?”, “Không thì làm cách nào để châm mìn lần hai” đã lấn át ý niệm về cái chết và khiến nó trở nên thật mờ nhạt. Như vậy, chính tinh thần trách nhiệm cao độ mà cơ sở của nó chính là tình yêu nước, là khát vọng hòa bình đã tiếp thêm sức mạnh cho Phương Định để cô có thể vững vàng vượt qua tất cả.

Và giây phút chờ đợi đã qua. Bom nổ - “Một thứ tiếng kì quái đến váng óc”, ngực nhói, mắt cay, …“Mảnh bom xé không khí, lao và rít vô hình trên đầu.”...cô vẫn phủi áo và chạy xuống ngay nơi nổ. “Bom nổ”. “Thắng rồi”. Phương Định đã hoàn thành công việc. Đây quả là một cuộc đấu trí gan góc, kiên cường. Từ đó ta thấy tinh thần, ý chí và lòng dũng cảm của người con gái nhỏ bé, bình dị nhưng không bao giờ chịu khuất phục. Một ngày trong những năm tháng Trường Sơn của cô là như vậy! Những trang lịch sử Trường Sơn không thể quên ghi một ngày như thế!

3.Đánh giá + mở rộng, liên hệ

Bằng cách kể chuyện tự nhiên, chân thực; bằng sự kết hợp giữa tự sự với miêu tả và khả năng miêu tả tâm lí tài tình của nhà văn, đoạn trích trên đã giup người đọc thấy được một cách chi tiết, cụ thể, sinh động tâm lí của Phương Định khi phá bom nổ chậm. Cô có sợ hãi, có lo lắng, căng thẳng nhưng chính lòng dũng cảm, kiên cường đã giúp cô hoàn

thành được nhiệm vụ của mình. Phương Định là hình ảnh đại diện của những cô gái thanh niên xung phong trên tuyến lửa Trường Sơn, đại diện cho thế hệ trẻ Việt Nam thời kì chống Mĩ cứu nước. Xây dựng nhân vật này, Lê Minh Khuê muốn gửi gắm vào đó lời ngợi ca đối với thế hệ trẻ VN thời kì chống Mĩ cứu nước. Đó là những con người không ai nhớ mặt đặt tên nhưng họ đã góp phần làm nên đất nước. Ngày nay, khi cuộc sống hiện đại, chiến tranh không còn, chúng ta vẫn bắt gặp những con người trẻ tuổi đang cống hiến hết mình vì đất nước. Đó là những y bác sĩ trẻ tuổi, những sinh viên ngành y luôn sẵn sàng xông pha vào nơi tuyến đầu chống dịch, là những người chiến sĩ nơi biên cương hải đảo không quản vất vả khó khăn đã và đang theo đuổi lí tưởng bảo vệ tổ quốc. Không ai khác, chính họ đã tiếp nối truyền thống của cha anh. Họ là những “cô gái thanh niên xung phong”, những “người mặc quân phục có ngôi sao trên mũ” trong thời đại mới.

III/Kết bài

Giờ đây, Trường Sơn đã im tiếng súng, màu xanh đã hồi sinh trên những cánh rừng già. Tuy nhiên, “Những ngôi sao xa xôi” của Lê Minh Khuê mang dấu ấn thời đại vẫn còn lưu giữ những nét son một thời hào hùng của tuổi trẻ Việt Nam mà tiêu biểu là nhân vật Phương Định. Đọc lại đoạn trích trên, ai trong chúng ta không dậy lên tình yêu mến và khâm phục thế hệ đi trước đã không tiếc máu xương để dệt gấm thêu hoa trên trang sử vàng đất nước? Vậy chúng ta hôm nay phải sống sao cho xứng đáng với sự hi sinh ấy?

Bài viết có tham khảo tư liệu của thầy giáo Trần Lê Duy

================o0o================

Đề bài 3 :Cảm nhận của em về vẻ đẹp của nhân vật Phương Định qua đoạn văn sau:

“ Còn chúng tôi thì chạy trên cao điểm cả ban ngày. Mà ban ngày chạy trên cao điểm không phải chuyện chơi. Thần chết là một tay không thích đùa. Hắn ta lẩn trong ruột những quả

bom. Tôi bây giờ còn một vết thương chưa lành miệng ở đùi. Tất nhiên, tôi không vào viện quân y. Việc nào cũng có cái thú của nó. Có ở đâu như thế này không: đất bốc khói, không khí bàng hoàng, máy bay đang ầm ì xa dần. Thần kinh thì căng như chão, tim đập bất chấp cả nhịp điệu, chân chạy mà vẫn biết rằng khắp xung quanh có nhiều quả bom chưa nổ. Có thể nổ bây giờ, có thể chốc nữa. Nhưng nhất định sẽ nổ... Rồi khi xong việc, quay lại nhìn cảnh đoạn đường một lần nữa, thở phào, chạy về hang. Bên ngoài nóng trên 30 độ chui vào hang là sà ngay đến một thế giới khác. Cái mát lạnh làm toàn thân rung lên đột ngột. Rồi ngửa cổ uống nước, trong ca hay trong bi đông. Nước suối pha đường. Xong thì nằm dài trên nền ẩm, lười biếng nheo mắt nghe ca nhạc từ cái đài bán dẫn nhỏ mà lúc nào cũng có pin đầy đủ. Có thể nghe, có thể nghĩ lung tung...
Hình như ta sắp mở chiến dịch lớn. Đêm nào xe cũng đi nườm nượp ngoài đường. Ban đêm chúng tôi được ngủ. Nhưng mấy đêm nay thì chịu. Đứa nào cũng leo tót lên trọng điểm, cầm xẻng xúc, nói vài câu buồn cười với một anh lái xe nào đó.”

(Trích Những ngôi sao xa xôi- Ngữ văn 9 – tập hai, NXB giáo dục, 2015)

Phần	Nội dung
I. Mở bài	1. Mở bài: Giới thiệu nhà văn, tác phẩm và vấn đề nghị luận: - Giới thiệu tác giả, tác phẩm: - Giới thiệu vấn đề nghị luận: Khái quát về vẻ đẹp của Phương Định : Một cô gái dũng cảm kiên cường, trẻ trung yêu đời và luôn có tinh thần trách nhiệm cao trong công việc. - Trích dẫn đoạn trích
II.Thân bài	1. Khái quát: - Truyện ngắn “Những ngôi sao xa xôi” của Lê Minh Khuê được sáng tác năm 1971 – thời điểm cuộc kháng chiến chống Mĩ đang diễn ra vô cùng ác liệt. - - - Truyện kể về cuộc sống, chiến đấu của ba cô gái Nho, Thao, Phương Định để từ đó làm nổi bật vẻ đẹp của những cô gái thanh niên xung phong trên tuyến lửa Trường Sơn, vẻ đẹp của thế hệ trẻ VN thời kì chống Mĩ cứu nước. - Truyện hấp dẫn bạn đọc ở cách kể chuyện tự nhiên, chân thực, ở khả năng miêu tả tâm lí nhân vật của nhà văn. - Tóm tắt truyện: “Những ngôi sao xa xôi” là câu chuyện về tổ trinh sát mặt đường tại một trọng điểm trên tuyến đường Trường Sơn trong cuộc kháng chiến chống Mĩ ác liệt, gồm ba nữ thanh niên xung phong là Nho, Thao và Phương Định. Tổ đội trinh sát này có nhiệm vụ quan sát địch ném bom, đo khối lượng đất đá cần phải san lấp, đồng thời đánh dấu vị trí các quả bom chưa nổ và phá bỏ chúng, đảm bảo cho xe bộ đội có thể thuận lợi di chuyển. Đoạn trích trên là lời Phương Định kể về công việc và cuộc sống của mình trên tuyến lửa Trường Sơn.
	2. Cảm nhận về nhân vật Phương Định trong đoạn trích a)Hoàn cảnh sống chiến đấu của Phương Định - Phương Định là nhân vật chính trong truyện ngắn “Những ngôi sao xa xôi” của Lê Minh Khuê và cũng đồng thời là người kể chuyện. - Cô và hai người đồng đội của mình sống ở chân một cao điểm trên tuyến lửa Trường Sơn nơi được mệnh danh là túi bom của địch. - Công việc của cô là “Khi có bom nổ thì chạy lên, đo khối lượng đất đá lấp vào hố bom, đếm bom chưa nổ và nếu cần thì phá bom. Phá bom là công việc hằng ngày của cô. Có ngày 5 lần, ngày nào ít thì 3 lần. Đoạn trích trên đã miêu tả một cách chi tiết, cụ thể tâm lí của Phương Định trong một lần phá bom như thế. =>Sống ở đây và làm công việc này là Phương Định luôn phải đối mặt với gian khổ và nguy hiểm, cái chết luôn luôn cận kề. Tuy nhiên điều đó không hề làm cô sờn lòng nản chí, thậm chí chính hoàn cảnh khó khăn ấy lại khiến cho vẻ đẹp của cô càng tỏa sáng hơn. a) Vẻ đẹp của lòng cũng cảm kiên cường, không sợ hi sinh gian khổ. - Công việc của Phương Định rất gian khổ: + Cô kể: Còn chúng tôi thì chạy trên cao điểm cả ban ngày. Mà ban ngày chạy trên cao điểm không phải chuyện chơi. Thần chết là một tay không thích đùa. Hắn ta lẩn trong ruột những quả bom. + Nơi cô làm việc cũng thật đáng sợ: Có ở đâu như thế này không: đất bốc khói, không khí bàng hoàng, máy bay đang ầm ì xa dần. + Khi làm việc thì Thần kinh thì luôn cảm thấy căng như chão, tim đập bất chấp cả nhịp điệu, chân chạy mà vẫn biết rằng khắp xung quanh có nhiều quả bom chưa nổ. Có thể nổ bây giờ, có thể chốc nữa. Nhưng nhất định sẽ nổ... + Mỗi câu văn đọc lên, người đọc có thể hình dung rất rõ về sự nguy hiểm và không khí căng thẳng nơi cô làm việc. Lối miêu tả chân thực khiến người đọc cũng phải rùng mình khi tưởng tượng lại không khí của những cuộc gỡ bom. Bom mìn dội khắp nơi và có thể nổ bất cứ lúc nào còn máy bay địch thì gầm rú liên tục. -Nhưng trong những lời cô kể, người đọc không hề thấy có bóng dáng của sự sợ hãi. Cô không một lời than vãn, không kể khổ. Cô kể thật bình thản và tự nhiên giống như kể về cuộc sống hoà bình thường nhật của mình. + Cô không sợ bởi cô hiểu rõ khi xung phong vào chiến trường là cô phải đối mặt với bom đạn, với cái chết thậm chí cô có thể sẽ không quay trở về. Và vì công việc này đã quá quen với cô. Có những ngày cô phá bom đến 5 lần. nhẹ nhàng: “Tôi bây giờ vẫn còn một vết thương chưa lành miệng ở đùi. Tất nhiên Tôi không vào viện quân y”. Nếu không có cái nhìn lạc quan và một tinh thần dũng cảm thì Phương Định không thể có cách nói bình thản như thế. b) Phương Định còn là người có tinh thần trách nhiệm cao trong công việc - Xong việc Phương Định không về ngay mà còn quay lại nhìn cảnh đoạn đường một lần nữa, thở phào rồi mới chạy về hang. - Cô hiểu được tâm quan trọng trong công việc của mình. Cô phải cẩn trọng bởi sứ mệnh của cô là ở đây, san lấp những hố bom và phá những quả bom nổ chậm để nối liên con đường huyết mạch của tổ quốc, để hậu phương miền Bắc có thể chi viện cho tiền tuyến Miền Nam. Công việc ấy là một phần của sự nghiệp bảo vệ tổ quốc. - Chỉ cần một thoáng vô trách nhiệm thôi rất có thể những người đồng đội của cô sẽ phải nằm lại nơi này, có thể sẽ chẳng có một ngày nào mang tên “Ngày chiến thắng” - Liên hệ: Anh thanh niên c) Phương Định là một cô gái trẻ trung, hồn nhiên, yêu đời - Vừa ở trên cao điểm, phải đối mặt với muôn vàn hiểm nguy, giam khổ ấy thế mà khi chạy về đến hang là Phương Định lại trở về với vẻ đẹp trong trẻo, trẻ trung, hồn nhiên, yêu đời + Phương Định khi ở trong hang khác hoàn toàn với cô ngoài cao điểm: Trên cao điểm cô gan góc, kiên cường bao nhiêu thì khi trở về hang cô lại nhẹ nhàng, trẻ trung bấy nhiêu. + Cô cảm nhận được cái không khí trong hang mát lạnh như ở một thế giới khác. Cô cảm thấy toàn thân rung lên đột ngột khi tận hưởng cái cảm giác mát mẻ trong hang. Dường như cái khốc liệt của bom đạn ngoài kia đã không còn nữa mà thay vào đó là cảm giác bình yên đến lạ. Phương Định ngửa cổ uống nước suối pha đường. Xong thì nằm dài trên nền ẩm, nheo mắt nghe ca nhạc từ cái đài bán dẫn. Ta không thể tin nổi một cô gái dũng cảm, kiên cường khi đối mặt với quả bom nổ chậm trên cao điểm đến khi về hang lại mang vẻ đẹp trong trẻo, bình dị đến vậy. Và có lẽ chính điều đó càng làm cho cô trở nên đẹp đẽ hơn.
	3. Đánh giá Đánh giá về nội dung và nghệ thuật - Bằng cách kể chuyện tự nhiên, chân thực; bằng sự kết hợp giữa tự sự với miêu tả, đoạn trích trên đã giup người đọc cảm nhận được vẻ đẹp của nhân vật Phương Định – một cô gái dũng cảm, kiên cường, trẻ trung, yêu đời và có tinh thần trách nhiệm cao với công việc. - Phương Định là hình ảnh đại diện của những cô gái thanh niên xung phong trên tuyến lửa Trường Sơn, đại diện cho thế hệ trẻ Việt Nam thời kì chống Mĩ cứu nước. - Xây dựng nhân vật này, Lê Minh Khuê muốn gửi gắm vào đó lời ngợi ca đối với thế hệ trẻ VN thời kì chống Mĩ cứu nước. Đó là những con người không ai nhớ mặt đặt tên nhưng họ đã góp phần làm nên đất nước. Mở rộng nâng cao vấn đề, liên hệ thực tiễn - Ngày nay, khi cuộc sống hiện đại, chiến tranh không còn, chúng ta vẫn bắt gặp những con người trẻ tuổi đang cống hiến hết mình vì đất nước. Đó là những y bác sĩ trẻ tuổi, những sinh viên ngành y luôn sẵn sàng xông pha vào nơi tuyến đầu chống dịch, là những người chiến sĩ nơi biên cương hải đảo không quản vất vả khó khăn đã và đang theo đuổi lí tưởng bảo vệ tổ quốc. Không ai khác, chính họ đã tiếp nối truyền thống của cha anh. Họ là những “cô gái thanh niên xung phong”, những “người mặc quân phục có ngôi sao trên mũ” trong thời đại mới.
III.Kết bài	-Nhận xét chung về đoạn trích - Đoạn trích khơi gợi tình cảm gì - Em rút ra được bài học gì từ đoạn trích

Bài viết tham khảo:

Lê Minh Khuê là một cây bút nữ chuyên viết truyện ngắn, trưởng thành trong cuộc kháng chiến chống Mĩ của dân tộc . Ngòi bút của bà trong chiến tranh thường hướng về cuộc sống chiến đấu của tuổi trẻ trên tuyến đường Trường Sơn. Truyện ngắn “ Những ngôi sao xa xôi” là tác phẩm tiêu biểu của bà khi viết về đề tài này. Tác phẩm là bức tranh về cuộc sống chiến đấu vô cùng ác liệt mà ánh sáng của nó là ánh sáng của chủ nghĩa anh hùng cách mạng. Đọc tác phẩm này, người đọc không khỏi ấn tượng với nhân vật Phương Định – một cô gái dũng cảm, kiên cường, trẻ trung, yêu đời và có tinh thần trách nhiệm cao với công việc. Đến với đoạn trích sau, chúng ta sẽ thấy được điều đó:

“Còn chúng tôi thì chạy trên cao điểm cả ban ngày.

[...]

Đứa nào cũng leo tót lên trọng điểm, cầm xẻng xúc, nói vài câu buồn cười với một anh lái xe nào đó.”

B.Thân bài

1. Khái quát và tóm tắt

Truyện ngắn “Những ngôi sao xa xôi” của Lê Minh Khuê được sáng tác năm 1971 – thời điểm cuộc kháng chiến chống Mĩ đang diễn ra vô cùng ác liệt. Truyện kể về cuộc sống, chiến đấu của ba cô gái Nho, Thao, Phương Định để từ đó làm nổi bật vẻ đẹp của những cô gái thanh niên xung phong trên tuyến lửa Trường Sơn, vẻ đẹp của thế hệ trẻ VN thời kì chống Mĩ cứu nước. Tác phẩm này hấp dẫn bạn đọc ở cách kể chuyện tự nhiên, chân thực, ở khả năng miêu tả tâm lí nhân vật của nhà văn.

“Những ngôi sao xa xôi” là câu chuyện về tổ trinh sát mặt đường tại một trọng điểm trên tuyến đường Trường Sơn trong cuộc kháng chiến chống Mĩ ác liệt, gồm ba nữ thanh niên xung phong là Nho, Thao và Phương Định. Tổ đội trinh sát này có nhiệm vụ quan sát địch ném bom, đo khối lượng đất đá cần phải san lấp, đồng thời đánh dấu vị trí các quả bom chưa nổ và phá bỏ chúng, đảm bảo cho xe bộ đội có thể thuận lợi di chuyển.

2. Cảm nhận về nhân vật Phương Định trong đoạn trích

a)Hoàn cảnh sống chiến đấu của Phương Định

Phương Định là nhân vật chính trong truyện ngắn “Những ngôi sao xa xôi” của Lê Minh Khuê và cũng đồng thời là người kể chuyện. Cô và hai người đồng đội của mình sống ở chân một cao điểm trên tuyến lửa Trường Sơn nơi được mệnh danh là “túi bom của địch”. Công việc của cô là “Khi có bom nổ thì chạy lên, đo khối lượng đất đá lấp vào hố bom, đếm bom chưa nổ và nếu cần thì phá bom. Sống ở đây và làm việc công việc này là cô sẽ phải đối mặt với nguy hiểm, với cái chết bởi bom đạn không phải là chuyện đùa. Nhưng điều đó không hề khiến cô sờn lòng nản chí, thậm chí nó còn khiến cho vẻ đẹp của cô thêm tỏa sáng hơn.

b) Vẻ đẹp của lòng cũng cảm kiên cường, không sợ hi sinh gian khổ.

Vẻ đẹp đầu tiên mà người đọc nhận ra ở nhân vật Phương ĐỊnh trong đoạn trích này là lòng dũng cảm, kiên cường, không sợ hi sinh, gian khổ. Như đã nói ở trên, công việc của Phương Định rất gian khổ và nguy hiểm. Và cô tiếp tục kể: Còn chúng tôi thì chạy trên cao điểm cả ban ngày. Mà ban ngày chạy trên cao điểm không phải chuyện chơi. Thần chết là một tay không thích đùa. Hắn ta lẩn trong ruột những quả bom. Nơi cô làm việc cũng thật đáng sợ: đất bốc khói, không khí bàng hoàng, máy bay đang ầm ì xa dần. Và khi làm việc thì cô luôn cảm thấn thần kinh căng như chão, tim đập bất chấp cả nhịp điệu, chân chạy mà vẫn biết rằng khắp xung quanh có nhiều quả bom chưa nổ. Có thể nổ bây giờ, có thể chốc nữa. Nhưng nhất định sẽ nổ... Mỗi câu văn đọc lên, người đọc có thể hình dung rất rõ về sự nguy hiểm và không khí căng thẳng nơi cô làm việc. Lối miêu tả chân thực khiến người đọc cũng phải rùng mình khi tưởng tượng lại không khí của những cuộc gỡ bom. Bom mìn dội khắp nơi và có thể nổ bất cứ lúc nào còn máy bay địch thì gầm rú liên tục. Ấy vậy mà trong những lời cô kể, người đọc không hề thấy có bóng dáng của sự sợ hãi. Cô không một lời than vãn, không kể khổ. Cô kể thật bình thản và tự nhiên giống như kể về cuộc sống hoà bình thường nhật của mình. Cô không sợ bởi cô hiểu rõ khi xung phong vào chiến trường là cô phải đối mặt với bom đạn, với cái chết thậm chí cô có thể sẽ không quay trở về. Và vì công việc này đã quá quen với cô, mỗi ngày cô phá bom đến ba lần thậm chí có những hôm cô năm lần phá bom nổ chậm. Đặc biệt, hi sinh mất mát của bản thân cũng được Phương Định coi hết sức nhẹ nhàng: “Tôi bây giờ vẫn còn một vết thương chưa lành miệng ở đùi. Tất nhiên Tôi không vào viện quân y”. Nếu không có cái nhìn lạc quan và một tinh thần dũng cảm thì Phương Định không thể có cách nói bình thản như thế. Sự dũng cảm của cô khiến ta nhớ đến hình ảnh cô thanh niên xung phong Nguyệt trong truyện ngắn “Mảnh trăng cuối rừng”. Khi bị thương, cô cũng chẳng hề bận tâm: Anh cứ yên tâm, vết thương chỉ sướt da thôi. Từ giờ đến sáng em có thể đi lên đến tận trời được. Có thể nói rằng, dũng cảm, kiên cường là nét phẩm chất chung đẹp đẽ của những cô gái thanh niên xung phong – những con người không ai nhớ mặt đặt tên nhưng họ đã góp phần làm nên đất nước.

c) Phương Định còn là người có tinh thần trách nhiệm cao trong công việc

Không chỉ dũng cảm, kiên cường, Phương Định còn là một cô gái có tinh thần trách nhiệm cao với công việc. Mỗi khi xong việc cô không về ngay mà còn quay lại nhìn cảnh đoạn đường một lần nữa, thở phào rồi mới chạy về hang. Cái cách cô làm việc thật đáng để ta trân trọng. Cô hiểu được tầm quan trọng trong công việc của mình. Cô phải cẩn trọng bởi nhiệm vụ của cô là ở đây, san lấp những hố bom và phá những quả bom nổ chậm để nối liền con đường huyết mạch của tổ quốc, để hậu phương miền Bắc có thể chi viện cho tiền tuyến Miền Nam. Công việc ấy là một phần quan trọng của sự nghiệp bảo vệ tổ quốc của thế hệ trẻ Việt Nam thời kì chống Mĩ cứu nước. Thế nên chỉ cần một thoáng vô trách nhiệm thôi rất có thể những người đồng đội của cô sẽ phải nằm lại nơi

này, có thể sẽ chẳng có một ngày nào mang tên “Ngày chiến thắng”. Một chi tiết tưởng chừng nhưng rất nhỏ nhưng lại cho thấy vẻ đẹp tuyệt vời của cô gái thanh niên xung phong. Đột nhiên ta lại nhớ đến nhân vật anh thanh niên trong truyện ngắn “Lặng lẽ Sapa” của nhà văn Nguyễn Thành Long. Dù làm việc một mình, không ai quản lí nhưng anh cũng chưa bao giờ bỏ bê công việc của mình. Những con người như anh, như Phương Định chính là những tấm gương sáng ngời về lí tưởng sống, về tinh thần trách nhiệm để thế hệ trẻ ngày nay học tập và noi theo.

d) Phương Định là một cô gái trẻ trung, hồn nhiên, yêu đời

Dũng cảm, kiên cường nhưng lạ thay, Phương Định lại rất trẻ trung, hồn nhiên, yêu đời. Vừa ở trên cao điểm, phải đối mặt với muôn vàn hiểm nguy, giam khổ ấy thế mà khi chạy về đến hang là Phương Định lại trở về với một hình ảnh rất khác. Phương Định khi ở trong hang khác hoàn toàn với cô ngoài cao điểm. Trên cao điểm cô gan góc, kiên cường bao nhiêu thì khi trở về hang cô lại nhẹ nhàng, trẻ trung bấy nhiêu. Cô cảm nhận được cái không khí trong hang mát lạnh như ở một thế giới khác. Cô cảm thấy toàn thân rung lên đột ngột khi tận hưởng cái cảm giác mát mẻ trong hang. Dường như cái khốc liệt của bom đạn ngoài kia đã không còn nữa mà thay vào đó là cảm giác bình yên đến lạ. Phương Định ngửa cổ uống nước suối pha đường. Xong thì nằm dài trên nền ẩm, nheo mắt nghe ca nhạc từ cái đài bán dẫn. Ta không thể tin nổi một cô gái dũng cảm, kiên cường khi đối mặt với quả bom nổ chậm trên cao điểm đến khi về hang lại mang vẻ đẹp trong trẻo, bình dị đến vậy. Và có lẽ chính điều đó càng làm cho cô trở nên đẹp đẽ hơn.

3.Đánh giá + mở rộng, liên hệ

Bằng cách kể chuyện tự nhiên, chân thực; bằng sự kết hợp giữa tự sự với miêu tả, đoạn trích trên đã giup người đọc cảm nhận được vẻ đẹp của nhân vật Phương Định – một cô gái dũng cảm, kiên cường, trẻ trung, yêu đời và có tinh thần trách nhiệm cao với công việc. Phương Định là hình ảnh đại diện của những cô gái thanh niên xung phong trên tuyến lửa Trường Sơn, đại diện cho thế hệ trẻ Việt Nam thời kì chống Mĩ cứu nước. Xây dựng nhân vật này, Lê Minh Khuê muốn gửi gắm vào đó lời ngợi ca đối với thế hệ trẻ VN thời kì chống Mĩ cứu nước. Đó là những con người không ai nhớ mặt đặt tên nhưng họ đã góp phần làm nên đất nước. Ngày nay, khi cuộc sống hiện đại, chiến tranh không còn, chúng ta vẫn bắt gặp những con người trẻ tuổi đang cống hiến hết mình vì đất nước. Đó là những y bác sĩ trẻ tuổi, những sinh viên ngành y luôn sẵn sàng xông pha vào nơi tuyến đầu chống dịch, là những người chiến sĩ nơi biên cương hải đảo không quản vất vả khó khăn đã và đang theo đuổi lí tưởng bảo vệ tổ quốc. Không ai khác, chính họ đã tiếp nối truyền thống của cha anh. Họ là những “cô gái thanh niên xung phong”, những “người mặc quân phục có ngôi sao trên mũ” trong thời đại mới.

20 Đề Nghị Luận Đoạn Trích Truyện Ôn Thi Vào 10 Năm 2023 - 2024

0 giây trước

Xem tiếp toàn bộ tài liệu