những ngôi nhà mở cửa về phía biển

song sắt gỉ han gió biển gặm mòn

Biển ở miếng ăn ớt cay muối đặm

mẻ lưới tươi nguyên cá nục, cá chuồn

bữa cơm trên thuyền dập duềnh sóng nước

có khi chan cùng nắng gió mưa tuôn

Trận bão đi qua biển còn để dấu

cánh tay dân chài vết sẹo bầm đen

biển trắng vành khăn người vợ goá

căn nhà khuya đỏ một chấm đèn

Người vợ khóc chồng, người mẹ khóc con cạn khô

nước mắt ngôi mộ mới nằm bên mộ cũ cỏ xanh rì

những ngôi nhà, con thuyền mãi thả neo trên cát

biển nghìn đời không thể dời đi.

(Bám biển, Nguyễn Đức Mậu, Báo Văn nghệ Quân đội, ngày 26/09/2023)

Thực hiện các yêu cầu:

Câu 1. Xác định thể thơ của văn bản.

Câu 2. Chỉ ra các câu thơ trong bài thể hiện tinh thần “ Bám biển” của ngư dân.

Câu 3. Nêu cách hiểu của anh/chị về câu thơ:

biển trắng vành khăn người vợ goá

Câu 4. Nêu tác dụng của biện pháp tu từ ẩn dụ được dùng trong hai dòng thơ sau:

bữa cơm trên thuyền dập duềnh sóng nước

có khi chan cùng nắng gió mưa tuôn

Câu 5. Nêu suy nghĩ của anh/chị về vai trò của ngư dân trên biển. (Trả lời trong khoảng 5 - 7 dòng).

II. VIẾT (6.0 điểm)

Câu 1. (2.0 điểm)

Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) phân tích cuộc sống mưu sinh của người ngư dân trong bài thơ Bám biển của Nguyễn Đức Mậu.

Câu 2. (4.0 điểm)

Anh/Chị hãy viết một bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) với chủ đề: “Cuộc sống cũng cần những giọt nước mắt”!

ĐÁP ÁN, BIỂU ĐIỂM

Phần	Câu	Nội dung	Điểm
I		ĐỌC HIỂU	4.0
	1	Thể thơ: Tự do.	0,5
	2	Câu thơ trong bài thể hiện tinh thần “ Bám biển” của ngư dân: - những ngôi nhà, con thuyền mãi thả neo trên cát - biển nghìn đời không thể dời đi	0,5
	3	Hiểu về câu thơ: biển trắng vành khăn người vợ goá - Câu thơ diễn tả sự mất mát đau thương của ngư dân trên biển: những người chồng ra khơi không trở về, những người vợ vĩnh viễn mất chồng - Câu thơ thể hiện sự đồng cảm xót xa của nhà thơ trước nỗi đau tột cùng mà những người thân/ người vợ phải đối diện.	1,0
	4	Tác dụng của biện pháp tu từ ẩn dụ được dùng trong hai dòng thơ: đênh trên biển của ngư dân.	1,0
	5	Nêu được suy nghĩ gì về vai trò của ngư dân trên biển. Gợi ý: - - Ngư dân đóng vai trò quan trọng cho sự phát triển kinh tế, xã hội của địa phương; cung cấp nguồn thực phẩm phong phú từ biển, góp phần tạo ra thu nhập cho nhiều gia đình và phát triển kinh tế địa phương; đồng hành với các lực lượng trên biển để bảo vệ chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc; đóng góp vào bản sắc văn hóa của vùng biển, từ phong tục tập quán đến nghệ thuật,…	1,0
II		VIẾT	6,0
	1	Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) phân tích nội dung bài thơ *Bám biển* của Nguyễn Đức Mậu.	2,0
		a. Xác định được yêu cầu về hình thức, dung lượng của đoạn văn: Xác định đúng yêu cầu về hình thức và dung lượng (khoảng 200 chữ) của đoạn văn. HS có thể trình bày đoạn văn theo kiểu diễn dịch, quy nạp, tổng – phân - hợp, móc xích hoặc song hành..	0,25
		b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận. Phân tích nội dung bài thơ Bám biển của Nguyễn Đức Mậu.	0,25
		c. Viết đoạn văn đảm bảo các yêu cầu Lựa chọn được các thao tác lập luận phù hợp, kết hợp chặt chẽ lí lẽ và dẫn chứng trên cơ sở đảm bảo những nội dung sau: - - Cuộc sống mưu sinh trên biển đầy khó khăn, vất vả của ngư dân (gió mặn sạm da người, gió biển gặm mòn, bữa cơm trên thuyền dập duềnh sóng nước..., Tuy thế, vượt lên những dập dềnh sóng gió đó, ngày ngày họ vẫn ra khơi, đem lại những mẻ cá tươi ngon. Người dân vùng biển còn phải đối mặt với những mất mát đau thương khi trận bão biển đi qua: nhiều người đàn ông ra khơi vĩnh viễn không trở về, để lại cho gia đình, người thân nỗi đau vô hạn,… - Với những ngư dân, mưu sinh trên biển vẫn là cái nghề họ lựa chọn, có khi phải đánh đổi cả tính mạng, họ vẫn quyết tâm bám biển. -> Qua bài thơ, tác giả bày tỏ sự thương cảm, xót xa trước cuộc sống mưu sinh vất vả cùng những mất mát của ngư dân trên biển đồng thời ca ngợi tinh thần bám biển của họ.	1,0
		đ. Diễn đạt Đảm bảo chuẩn chính tả, dùng từ, ngữ pháp tiếng Việt, liên kết câu trong đoạn văn.	0,25
		e. Sáng tạo: Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận, có cách diễn đạt mới mẻ.	0,25
	2	Anh/Chị hãy viết một bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) với chủ đề: *“Cuộc sống cũng cần những giọt nước mắt”!*	4,0
		a. Xác định được yêu cầu của kiểu bài: Xác định đúng yêu cầu của kiểu bài: nghị luận xã hội	0,25
		b. Xác định đúng vấn đề nghị luận: Ý nghĩa, giá trị của những giọt nước mắt trong cuộc sống.	0,5
		c. Viết được bài văn nghị luận bảo đảm các yêu cầu Lựa chọn được các thao tác lập luận phù hợp; kết hợp nhuần nhuyễn lí lẽ và dẫn chứng; trình bày được hệ thống ý phù hợp theo bố cục ba phần của bài văn nghị luận. Có thể triển khai theo hướng: * Mở bài: Giới thiệu vấn đề nghị luận. * Thân bài: + “Giọt nước mắt”: là một trong những biểu hiện của trạng thái cảm xúc, thể hiện sự xúc động cao độ. + “Cuộc sống cũng cần những giọt nước mắt”: khẳng định vai trò, sự cần thiết của “giọt nước mắt” trong cuộc sống. - Bàn luận: “Cuộc sống cũng cần những giọt nước mắt”, vì: + Nước mắt thể hiện sự cảm thông, chia sẻ, làm cho cuộc sống nhân ái và tốt đẹp hơn. + Nước mắt là một hình thức cần thiết để giải tỏa nỗi niềm, giúp con người vơi đi những buồn đau để lấy lại năng lượng trong cuộc sống. Nước mắt đâu phải là sự yếu mền. Có những giọt nước mắt thể hiện ý chí, nghị lực, lòng quyết tâm trước mọi khó khăn, thử thách. Nước mắt cũng như mưa, sau cơn mưa trời sẽ sáng, sau nước mắt là kiên cường. + Giọt nước mắt của sự ân hận, ăn năn, có tác dụng thức tỉnh, giúp ta dũng cảm đối diện với những sai lầm của chính mình để ngày càng hoàn thiện hơn. + Giọt nước mắt còn là sự xúc động chân thành trước những vui sướng và niềm hạnh phúc mà ta có được trong cuộc sống. Giọt nước mắt ấy cho ta niềm tin, tình yêu với cuộc sống mà ta đang có. (Lấy các dẫn chứng tiêu biểu để làm sáng tỏ vấn đề) - Bàn luận mở rộng: + “Nước mắt” cần đi liền với lí trí sáng suốt để tránh tình thương bị lợi dụng. + Không chỉ biết “khóc” mà chúng ta cũng cần phải can đảm “hành động” để vượt qua những mất mát, khổ đau và những thử thách trong cuộc sống. - Bài học nhận thức và hành động: Cần trân trọng và bồi đắp những xúc cảm chân thành trong cuộc sống để tâm hồn mỗi người không trở thành một cỗ máy khô cằn, chai sạn trong guồng quay của cuộc sống hiện đại. * Kết bài: Khái quát vấn đề nghị luận. Lưu ý: Thí sinh có thể bày tỏ suy nghĩ, quan điểm riêng nhưng phải phù hợp với chuẩn mực đạo đức và pháp luật.	2,5
		đ. Diễn đạt Bảo đảm chuẩn chính tả, dùng từ, ngữ pháp tiếng Việt, liên kết văn bản.	0,25
		e. Sáng tạo: Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận, có cách diễn đạt mới mẻ.	0,5
Tổng điểm			10,0

ĐỀ 4.

Đọc văn bản sau:

Những rủi ro tiềm ẩn từ trí tuệ nhân tạo

Được ví như con dao hai lưỡi, trí tuệ nhân tạo có thể bị sử dụng để tạo ra các nội dung nguy hiểm, thao túng dư luận, lan truyền thông tin sai lệch ở mức độ chưa từng có.

[…]

(1) Trí tuệ nhận tạo và các sản phẩm từ trí tuệ nhân tạo, như mô hình Chat GPT đang tạo

ra cơn sốt toàn cầu và được dự đoán sẽ dẫn đầu xu thế công nghệ trong năm 2023.

Nhưng những nguy cơ, thách thức từ công nghệ này cũng gia tăng nhanh chóng.

[….]

(2) Được ví như con dao hai lưỡi, trí tuệ nhân tạo có thể bị sử dụng để tạo ra các nội dung nguy hiểm, thao túng dư luận, lan truyền thông tin sai lệch ở mức độ chưa từng có. Các nhà khoa học lo ngại, nếu AI phát triển một cách không kiểm soát, lập trình với mục đích không

đúng đắn sẽ làm tăng dần các mối đe dọa với an ninh, an toàn, gây ra những hệ quả nghiêm trọng cho con người và xã hội.

(3) Ông Andrew Pate - Nhà nghiên cứu về trí tuệ nhân tạo chia sẻ: "Những gì chúng tôi đã làm là sao chép một số văn bản từ Wikipedia, một số bài báo trên mạng về xung đột ở Ukraine, đường ống dòng chảy phương Bắc và các cuộc tập trận của Hải quân Mỹ năm 2022. Sau đó chúng tôi đã yêu cầu trí tuệ nhân tạo viết 1 bài báo ám chỉ Mỹ đã tấn công đường ống dẫn dầu và sản phẩm từ trí tuệ nhân tạo cho ra khá là tốt. Vì vậy, có thể thấy rằng, chỉ với một vài thao tác đơn giản, một vài mẩu tin, trí tuệ nhân tạo đã có thể nhanh chóng tạo ra một tin giả".

(4) ChatGPT cũng đặt ra nhiều vấn đề như nguy cơ gian lận học vấn, rò rỉ dữ liệu xuyên biên giới, vi phạm quyền riêng tư, vấn đề bản quyền với các sản phẩm văn học nghệ thuật, tính xác thực của thông tin…

Giáo sư Natali Gelberg - Chuyên gia về luật và công nghệ kỹ thuật số, Đại học Amsterdam, Hà Lan: "Đó là vấn đề trong việc sử dụng nội dung của người khác mà không được phép để đào tạo ra các mô hình trí tuê nhân tạo và những vấn đề pháp lý chưa rõ ràng về vấn đề OpenAI có thể tiến xa đến mức nào đối với vấn đề này. Rồi thêm một vấn đề nữa về bản quyền, đó là các sản phẩm đầu ra do AI tạo ra sẽ thuộc bản quyền của ai, đây vẫn là những câu hỏi mở".

(5) Các chuyên gia cảnh báo, ChatGPT có thể được sử dụng trong các hoạt động tội phạm trên không gian mạng, kẻ xấu có thể lợi dụng công cụ này cho nhiều âm mưu phi pháp khác nhau như lừa đảo trực tuyến hoặc viết phần mềm độc hại. 51% trong số 1.500 chuyên gia công nghệ thông tin dự báo, ChatGPT có thể gây ra một vụ tấn công mạng trong vòng 1 năm tới.

(Theo https://cafef.vn/nhung-rui-ro-tiem-an-tu-tri-tue-nhan-tao-188230526101528813.chn ngày 26-05-2023)

Thực hiện các yêu cầu sau:

Câu 1. Chỉ ra mối nguy hại từ ChatGPT trong đoạn (4).

Câu 2. Xác định một phương tiện giao tiếp phi ngôn ngữ được sử dụng trong văn bản.

Câu 3. Nêu tác dụng của việc sử dụng thông tin được sử dụng trong đoạn (3).

Câu 4. Nhận xét quan điểm, thái độ của người viết trong văn bản.

Câu 5. Nêu thông điệp có ý nghĩa nhất với anh/chị từ văn bản (Trả lời trong khoảng 5 - 7 dòng).

Phần II. Làm văn (6,0 điểm)

Câu 1. (2,0 điểm)

Từ nội dung đoạn trích ở phần Đọc hiểu, anh/chị hãy viết một đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) để trả lời câu hỏi: Trí tuệ nhân tạo (AI) có thể thay thế con người trong tương lai?

Câu 2. Anh/chị hãy viết một bài văn nghị luận (600 chữ) phân tích, đánh giá về chủ đề và những nét đặc sắc về hình thức nghệ thuật của văn bản sau:

Trong năm Quang Thái¹ đời nhà Trần, người ở Hóa Châu² tên là Từ Thức, vì có phụ ấm³ được bổ làm tri huyện Tiên Du⁴. Bên cạnh huyện có một tòa chùa danh tiếng, trong chùa trồng một cây mẫu đơn, đến kỳ hoa nở thì người các nơi đến xem đông rộn rịp, thành một đám hội xem hoa tưng bừng lắm. Tháng Hai năm Bính Tý⁵ (niên hiệu Quang Thái thứ chín (1396) đời nhà Trần), người ta thấy có cô con gái, tuổi độ mười sáu, phấn son điểm phớt, nhan sắc xinh đẹp tuyệt vời, đến hội ấy xem hoa. Cô gái vin một cành hoa, không may cành giòn mà gãy khấc,

bị người coi hoa bắt giữ lại, ngày đã sắp tối vẫn không ai đến nhận. Từ Thức cũng có mặt ở đám hội, thấy vậy động lòng thương, nhân cởi tấm áo cừu gấm trắng, đưa vào tăng phòng để chuộc lỗi cho người con gái ấy. Mọi người đều khen quan huyện là một người hiền đức.

Song Từ Thức vốn tính hay rượu, thích đàn, ham thơ, mến cảnh, việc sổ sách bỏ ùn cả lại thường bị quan trên quở trách rằng:

- Thân phụ thầy làm đến đại thần mà thầy không làm nổi một chức tri huyện hay sao!

Từ than rằng:

- Ta không thể vì số lương năm đấu gạo đỏ mà buộc mình trong áng lợi danh. Âu là một mái chèo về, nước biếc non xanh vốn chẳng phụ gì ta đâu vậy.

Bèn cởi trả ấn tín⁶, bỏ quan mà về. Vốn yêu cảnh hang động ở huyện Tống Sơn⁷, nhân làm nhà tại đấy để ở. Thường dùng một thằng nhỏ đem một bầu rượu, một cây đàn đi theo, mình thì mang mấy quyển thơ của Đào Uyên Minh⁸, hễ gặp chỗ nào thích ý thì hí hửng ngả rượu ra uống. Phàm những nơi nước tú non kì như núi Chích Trợ, động Lục Vân, sông Lãi, cửa Nga⁹, không đâu không từng có những thơ đề vịnh.

[…..]

(Tóm lược một đoạn: Từ Thức vào một hang động, lạc tới cõi tiên, tên gọi Phù Lai. Chàng được bà tiên gả vợ cho. Đó chính là tiên nữ Giáng Hương, người con gái đánh gãy cành hoa ngày ấy. Ở cõi tiên chừng một năm, Từ Thức nhớ quê nên xin về thăm một chuyến)

Giáng Hương bùi ngùi không nỡ dứt. Từ lang nói:

- Tôi xin hẹn để về cho bạn bè gặp mặt và thu xếp việc nhà cho yên, rồi sẽ quay lại đây để với nàng cùng già ở chốn làng mây bến nước.

Giáng Hương khóc mà nói:

- Thiếp chẳng dám vì tình phu phụ mà ngăn cản mối lòng quê hương của chàng. Song cõi trần nhỏ hẹp, kiếp trần ngắn ngủi, dù nay chàng về nhưng chỉ e liễu sân hoa vườn, không còn đâu cảnh tượng như ngày trước nữa.

Nàng nhân thưa với phu nhân, phu nhân thở dài:

- Không ngờ chàng lại mắc mớ còn mối lòng trần như vậy.

Nhân cho một cỗ xe cẩm vân để chàng cưỡi về. Nàng cũng đưa cho chàng một bức thư viết vào lụa mà nói:

- Ngày khác trông thấy vật này, xin đừng quên mối tình ngày cũ.

Rồi tràn nước mắt mà ly biệt.

Chàng đi chỉ thoắt chốc đã về đến nhà, thì thấy vật đổi sao dời, thành quách nhân gian, hết thảy đều không như trước nữa, duy có những cảnh núi khe là vẫn không thay đổi sắc biếc màu xanh thủa nọ. Bèn đem tên họ mình hỏi thăm những người già cả thì thấy có người nói:

- Thuở bé tôi nghe nói ông cụ tam đại nhà tôi cũng cùng tên họ như ông, đi vào núi mất đến nay đã hơn 80 năm, nay đã là năm thứ 5 niên hiệu Diên Ninh là đời ông vua thứ ba của triều Lê rồi ¹⁰

Chàng bấy giờ mới hậm hực bùi ngùi; muốn lại lên xe mây để đi, nhưng xe đã hóa làm một con chim loan mà bay mất. Mở thư ra đọc, thấy có câu: "Kết lứa phượng ở trong mây, duyên xưa đã hết; tìm non tiên ở trên bể, dịp khác còn đâu!” mới biết là Giáng Hương đã nói trước với mình những lời ly biệt. Chàng bèn mặc áo cừu nhẹ, đội nón lá ngắn, vào núi Hoành Sơn, rồi sau không biết đi đâu mất.

(Trích Chuyện Từ Thức lấy vợ tiên, in trong Truyền kì mạn lục, Nguyễn Dữ, NXB Hội Nhà văn, 2018, tr.112-113)

Chú thích:

Quang Thái¹: Niên hiệu Trần Thuận Tông (1388 -1398). Hóa Châu²: Thanh Hóa ngày nay.

Phụ ấm³: được cấp chức quan khi có cha làm quan lớn^. Tiên Du⁴: nay thuộc tỉnh Bắc Ninh.

Năm Bính Tí⁵: dưới thời Thuận Tông là năm 1396^. Ấn tín⁶: con dấu của vua quan thời trước.

Tống Sơn⁷: Khoảng đời Trần là vùng đất tương đương với miền bắc huyện Nga Sơn và miền đông bắc huyện Hà Trung, thời Lê là vùng đất huyện Hà Trung, Thanh Hóa ngày nay.

Đào Uyên Minh⁸: Năm sinh có ba thuyết 365, 372, 376, mất 427, tên là Tiềm, là thi gia đời Đông Tấn, từng làm huyện lệnh Bành Trạch. Sau vì không chịu luồn cúi nên treo ấn từ quan. Ông có câu nói nổi tiếng: “Lẽ nào vì năm đấu gạo lương mà phải khom lưng”. Thơ văn của ông giản phác mà tinh luyện, có phong cách riêng, phần lớn thể hiện tư tưởng ẩn dật.

Chích Trợ, động Lục Vân, sông Lãi, cửa Nga⁹: đều là thắng cảnh của Thanh Hóa.

Năm thứ 5 niên hiệu Diên Ninh¹⁰: Diên Ninh là niên hiệu của Lê Nhân Tông từ 1454 đến 1459, năm thứ 5 là 1458.

Đáp án, thang điểm

Phần	Câu	Nội dung	Điểm
I		ĐỌC HIỂU	4,0
	1	Mối nguy hại từ ChatGPT trong đoạn (4): nguy cơ gian lận học vấn, rò rỉ dữ liệu xuyên biên giới, vi phạm quyền riêng tư, vấn đề bản quyền với các sản phẩm văn học nghệ thuật, tính xác thực của thông tin…	0,5
	2	Một phương tiện giao tiếp phi ngôn ngữ: bức ảnh/ các đề mục đánh số thứ tự.	0,5
	3	Tác dụng của việc sử dụng thông tin được sử dụng trong đoạn (3). + Minh họa cho khả năng của trí tuệ nhân tạo, cảnh báo về những nguy cơ tiềm ẩn từ việc lạm dụng công nghệ này (chỉ với một vài thao tác đơn giản, một vài mẩu tin, trí tuệ nhân tạo đã có thể nhanh chóng tạo ra một tin giả). + Tác dụng: làm dẫn chứng sinh động, tăng sức thuyết phục cho lập luận của người viết.	1,0
	4	Quan điểm, thái độ của người viết: + Khẳng định những sản phẩm của trí tuệ nhân tạo đang tạo ra những nguy cơ, thách thức cho con người. + Bày tỏ sự lo ngại về tác hại của ChatGPT đối với đời sống cộng đồng.	1,0
	5	- Nêu thông điệp ý nghĩa nhất và lí giải hợp lí, thuyết phục. Gợi ý một số thông điệp: + Hãy cẩn trọng với các tính năng của AI. + Cần trang bị kĩ năng khi sử dụng và chủ động trong việc xử lí thông tin từ trí tuệ nhân tạo. ….	1,0
II		VIẾT	6,0
	1	Từ nội dung đoạn trích ở phần Đọc hiểu, anh/chị hãy viết một đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) để trả lời câu hỏi: Trí tuệ nhân tạo (AI) có thể thay thế con người trong tương lai?	2,0
		a. Xác định được yêu cầu về hình thức, dung lượng của đoạn văn Xác định đúng yêu cầu về hình thức và dung lượng (khoảng 200 chữ) của đoạn văn. Thí sinh có thể trình bày đoạn văn theo cách diễn dịch, quy nạp, tổng – phân – hợp, móc xích hoặc song hành.	0,25
		b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận Trả lời câu hỏi: Trí tuệ nhân tạo (AI) có thể thay thế con người trong tương lai?	0,25
		c. Viết đoạn văn đảm bảo các yêu cầu Lựa chọn được các thao tác lập luận phù hợp, kết hợp chặt chẽ lí lẽ và dẫn chứng trên cơ sở đảm bảo những nội dung sau: * Giải thích: Trí tuệ nhân tạo (Artificial Intelligence) viết tắt là AI. AI là công nghệ cho phép máy móc, đặc biệt là máy tính, "học hỏi" và "suy nghĩ" như con người. Trí tuệ nhân tạo ứng dụng các hệ thống học máy (machine learning) để mô phỏng trí tuệ của con người trong các xử lý mà con người làm tốt hơn máy tính. * Bàn luận: - *Trí tuệ nhân tạo (AI) có thể thay thế con người trong tương lai.* + AI tương tác với con người thông qua các cuộc trò chuyện, trả lời câu hỏi và thực hiện các tác vụ theo yêu cầu. AI có thể phân tích và xử lý lượng lớn dữ liệu trong thời gian ngắn, từ đó trích xuất thông tin quan trọng và phân tích xu hướng. + AI có thể tự động hóa nhiều quy trình và tác vụ, giúp tăng hiệu suất, giảm sai sót. + AI tạo ra nội dung từ bài viết, phim ảnh, âm nhạc đến nội dung truyền thông xã hội. + AI cung cấp thông tin và dữ liệu để hỗ trợ quyết định trong nhiều lĩnh vực, từ y tế đến tài chính và kinh doanh. ... - *Trí tuệ nhân tạo (AI) không thể thay thế con người trong tương lai:* Trí tuệ nhân tạo không thể hoàn toàn thay thế trí tuệ con người. Sự thiếu hụt tư duy và mục đích độc lập khiến cho AI không thể đảm nhận tất cả các nhiệm vụ một cách tự chủ như con người và thường cần thời gian, dữ liệu để học hỏi và điều chỉnh. Nhiều nghề nghiệp đòi hỏi kiến thức chuyên sâu, kỹ năng phức tạp và khả năng ra quyết định trong các tình huống không xác định, điều mà AI chưa thể hoàn toàn thực hiện,…	1,0
		đ. Diễn đạt Đảm bảo chuẩn chính tả, dùng từ, ngữ pháp tiếng Việt, liên kết văn bản.	0,25
		e. Sáng tạo Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách diễn đạt mới mẻ.	0,25
	2	Anh/chị hãy viết một bài văn nghị luận (600 chữ) phân tích, đánh giá về chủ đề và những nét đặc sắc về hình thức nghệ thuật của văn bản.	4,0
		a. Xác định được yêu cầu của kiểu bài Xác định được yêu cầu của kiểu bài: nghị luận văn học	0,25
		b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận Phân tích, đánh giá về chủ đề và những nét đặc sắc về hình thức nghệ thuật	0,5
		c. Viết được bài văn nghị luận bảo đảm các yêu cầu Lựa chọn được các thao tác lập luận phù hợp; kết hợp nhuần nhuyễn lí lẽ và dẫn chứng; trình bày được hệ thống ý phù hợp theo bố cục ba phần của bài văn nghị luận. Có thể triển khai theo hướng: * Mở bài: Giới thiệu tác giả, tác phẩm Truyền kì mạn lục và truyện Chuyện Từ Thức lấy vợ tiên, vấn đề nghị luận. * Thân bài: Đánh giá về chủ đề và đặc sắc về hình thức nghệ thuật: - Chủ đề: Tác giả đặt ra vấn đề sâu sắc, có ý nghĩa: ca ngợi kẻ sĩ coi thường danh lợi, chán cảnh quyền chức, yêu thích ngao du sơn thủy. Câu chuyện xoay quanh nhân vật Từ Thức – một người thanh cao, liêm khiết, không màng danh lợi, tâm hồn bay bổng, phóng khoáng, yêu thi ca, không hứng thú với chốn quan trường, yêu thích cái đẹp, biết đối nhân xử thế, có lòng nhân từ giúp đỡ người khác, yêu quê hương đất nước…. - Những nét đặc sắc về hình thức nghệ thuật: + Truyện kể theo trình tự thời gian. + Tình huống truyện li kì, hấp dẫn, có chứa yếu tố kì ảo, hoang đường: Người trần kết hôn với tiên,… + Xây dựng không gian vừa thực vừa ảo (cõi trần và cõi tiên) giúp câu chuyện thêm sinh động hấp dẫn. + Xây dựng thời gian cõi trần và cõi tiên song hành, liên thông,… -> Tác phẩm thể hiện thái độ của tác giả: Ca ngợi những kẻ sĩ, coi thường danh lợi, hào hoa, đề cao sự cứng cỏi, và tài năng của kẻ sĩ. * Kết bài: Khái quát vấn đề nghị luận.	2,5
		đ. Diễn đạt Đảm bảo chuẩn chính tả, dùng từ, ngữ pháp tiếng Việt, liên kết văn bản.	0,25
		e. Sáng tạo Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách diễn đạt mới mẻ.	0,5
Tổng điểm			10,0

ĐỀ 5.

I/ PHẦN ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)

Đọc văn bản sau:

Khi mùa xuân đến mắt em

Bỗng dưng biển sóng trào lên ngang trời

Dâng theo cả chín trận cười

Đậu chênh vênh bến mi dài rợp xanh

Khi mùa xuân đến mắt anh

Chon von dòng tóc em thành sông xa

Bên này sông

đỏ phù sa

Bên kia sông

trắng nhập nhoà khói sương

Em thường khấn nguyện mười phương

Mà quên cánh gió dặm đường xuân đi

Đến nơi em cát khô lì

Gọi em em mải miết gì không thưa

Đến nơi anh ứa dòng mưa

Gạn trăm bến đục

Xuân chờ trong em.

(Khi mùa xuân đến, in trong 99 tình khúc, Hoàng Cầm, NXB Văn học, 1996)

Trả lời các câu hỏi sau:

Câu 1. Đối tượng trữ tình trong bài thơ là ai?

Câu 2. Chủ thể trữ tình nhận thấy điều gì ở “mắt em” khi mùa xuân đến?

Câu 3. Sự liên tưởng mái tóc của “em” thành dòng “sông xa” trong bài thơ có ý nghĩa, tác

dụng gì?

Câu 4. Anh/ chị có nhận xét gì về giọng điệu của chủ thể trữ tình trong bài thơ?

Câu 5. Hình ảnh hoặc chi tiết nào trong bài thơ để lại ấn tượng sâu sắc nhất với anh chị? Vì sao?

Câu 1. (2,0 điểm)

Viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) bàn về một hoặc một số đặc điểm nghệ thuật trong bài thơ Khi mùa xuân đến của Hoàng Cầm.

Câu 2. (4,0 điểm)

Ngạn ngữ có câu: “Cuộc đời ngắn ngủi không cho phép ta ước vọng quá nhiều. Anh/ chị có đồng ý với quan điểm trên không? Hãy viết bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) trình bày quan điểm của anh/chị.

Gợi ý trả lời:

I. PHẦN ĐỌC HIỂU

Câu 1. Đối tượng trữ tình trong bài thơ là “em”.

Câu 2. Chủ thể trữ tình nhận thấy ở “mắt em” khi mùa xuân đến: biển sóng trào lên ngang trời.

Câu 3. Sự liên tưởng mái tóc của “em” thành dòng “sông xa” trong bài thơ có tác dụng diễn tả sự mềm mại, tha thướt của mái tóc, gợi vẻ đẹp cao quý nhưng xa vời.

Câu 4. Giọng điệu của bài thơ mang sắc thái vừa ngỡ ngàng trước vẻ đẹp của “em” vừa hờn trách vì “anh” thì khao khát tìm đến với “em” nhưng “em” lại vô tâm “quên cánh gió dặm đường xuân đi”, “như cát khô lì” đến mức “Gọi em em mải miết gì không thưa”.

Câu 5. Có thể trả lời câu hỏi theo nhiều cách trên cơ sở bảo đảm những yêu cầu sau:

- Lựa chọn được hình ảnh, chi tiết để lại ấn tượng sâu sắc và nêu cụ thể được những ấn tượng của bản thân.

- Lí giải được lí do dẫn tới những ấn tượng sâu sắc như vậy.

II. PHẦN VIẾT

Câu 1. Học sinh có thể trình bày theo nhiều cách trên cơ sở bảo đảm yêu cầu về hình thức, thể thức của đoạn văn. Dưới đây là một số gợi ý định hướng viết đoạn:

- Lựa chọn một hoặc một số đặc điểm nghệ thuật của bài thơ: cách ngắt dòng, lựa chọn hệ thống hình ảnh, cách sử dụng những liên tưởng tài hoa, độc đáo.

- Phân tích được ý nghĩa, tác dụng của những đặc điểm nghệ thuật (gợi hình, biểu cảm).

Câu 2. Gợi ý một số định hướng viết bài:

- Cuộc sống của con người là hữu hạn, thời gian đời người không dài (cuộc sống ngắn ngủi), con người sẽ không đủ thời gian để thực hiện ước mơ, vì vậy không nên mơ ước quá nhiều, quá xa rời thực tại.

- Nếu so với đời sống của tự nhiên, quả thật đời sống của con người không dài, nhiều lắm cũng chỉ hơn trăm năm. Trong khoảng thời gian ấy, thời gian còn đủ trí tuệ, sức khoẻ, nhiệt tâm để thực hiện ước mơ cũng không nhiều. Chính vì vậy, khi ta ước vọng quá nhiều, ta sẽ không đủ thời gian để thực hiện, từ đó sinh ra chán nản, thất vọng, khó tìm thấy niềm vui trong cuộc sống.

- Tuy nhiên, nếu cứ sợ đời người hữu hạn mà không có nhiều ước mơ cũng như không có những ước mơ cao xa, con người sẽ không thể vượt lên thực tại để thực hiện những điều tốt đẹp, kì diệu. Họ sẽ mất đi nhiều niềm vui tinh thần và thiếu động lực vươn lên

- Ước mơ mang đến ý chí, nghị lực, ước mơ đem lại nguồn lực tinh thần to lớn để biến cái không thể thành có thể. Tuy nhiên, không phải cứ ước mơ thật nhiều, khát khao thật mãnh liệt thì tất cả đều trở thành hiện thực. Việc ước mơ có thành hay không còn tuỳ thuộc vào nhiều yếu tố: khả năng, hoàn cảnh,...

- Ý thức được tầm quan trọng của ước mơ đối với cuộc sống. Phải biết kết hợp giữa ước mơ và thực tại, ước mơ phải bắt nguồn từ thực tại. Phải theo đuổi ước mơ nhưng đứng mơ ước hão huyền.

10 Đề Ôn Tập Giữa HK 1 Ngữ Văn 12 2024 - 2025

0 giây trước

Xem tiếp toàn bộ tài liệu