Chính sách giáo dục 26 phút đọc

Ai là những đối tượng được miễn giảm học phí

Cập nhật: 13/11/2026
Ai là những đối tượng được miễn giảm học phí
Điểm cốt lõi bài viết (Key Takeaways)
  • Khối giáo dục công lập áp dụng chính sách miễn 100% học phí cho trẻ mầm non, học sinh phổ thông và học viên giáo dục thường xuyên.
  • Chính sách giảm từ 50% đến 70% học phí áp dụng cho học sinh sinh viên dân tộc thiểu số vùng khó khăn và các ngành nghề đặc thù.
  • Hồ sơ miễn giảm cần đơn đề nghị theo mẫu chuẩn và được khấu trừ trực tiếp hoặc hoàn trả kinh phí theo quy định.

Mục lục nội dung bài viết

7 mục

Tổng quan chính sách miễn giảm học phí theo quy định mới

Chính sách miễn, giảm học phí đóng vai trò là một trong những trụ cột an sinh xã hội trọng yếu của Nhà nước, nhằm bảo đảm quyền tiếp cận giáo dục bình đẳng cho mọi công dân. Việc cập nhật và hệ thống hóa các quy định mới giúp người học, phụ huynh và nhà quản lý nắm bắt đầy đủ quyền lợi hợp pháp của mình trong tiến trình phát triển giáo dục quốc dân.

Khung pháp lý áp dụng

Hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về miễn, giảm học phí được xây dựng dựa trên các định hướng chiến lược của Đảng và Nhà nước về phát triển giáo dục và đào tạo. Khung pháp lý hiện hành được quy định đồng bộ qua các luật chuyên ngành như Luật Giáo dục, Luật Giáo dục đại học, kết hợp cùng các nghị định hướng dẫn chi tiết từ Chính phủ. Đặc biệt, các điểm mới trong quy định áp dụng từ năm học 2025-2026, tiêu biểu là các điều khoản được quy định tại Nghị định số 238/2025/NĐ-CP, đã tạo ra bước đột phá quan trọng trong việc mở rộng diện thụ hưởng, đơn giản hóa thủ tục hành chính và nâng cao mức hỗ trợ tài chính cho người học. Các văn bản này xác định rõ trách nhiệm của Nhà nước, cơ sở giáo dục và các bên liên quan trong việc thực thi chính sách công bằng giáo dục.

Phạm vi và hiệu lực chính sách

Phạm vi tác động của chính sách miễn, giảm học phí bao gôm toàn bộ hệ thống các cơ sở giáo dục công lập trên phạm vi toàn quốc, từ cấp mầm non, giáo dục phổ thông cho đến giáo dục nghề nghiệp và giáo dục đại học. Theo các quy định có hiệu lực từ tháng 9 năm 2025, chính sách tạo ra sự chuyển dịch lớn khi đưa nhiều nhóm đối tượng mới vào diện được Nhà nước bảo đảm học phí hoặc hỗ trợ tài chính. Hiệu lực của chính sách được áp dụng xuyên suốt theo năm học (2025−20262025 - 2026 và các năm tiếp theo), nhằm giảm gánh nặng tài chính cho các hộ gia đình, đồng thời tạo động lực để người học yên tâm phấn đấu trong quá trình rèn luyện và tiếp thu tri thức.

Tra cứu nhanh nhóm đối tượng và mức miễn giảm học phí

Nhập từ khóa hoặc chọn nhóm cấp học, mức độ hỗ trợ để đối chiếu quyền lợi chính sách theo quy định hiện hành.

Nhóm đối tượng thụ hưởng Phân loại chính sách Mức miễn / giảm cụ thể Hồ sơ minh chứng chính

Các nhóm đối tượng được miễn hoàn toàn 100% học phí

Học sinh trong lớp học công lập
Trẻ em mầm non và học sinh phổ thông tại các cơ sở giáo dục công lập thuộc diện được nhà nước xem xét miễn giảm học phí theo quy định mới.

Theo các quy định có hiệu lực từ tháng 9 năm 2025, chính sách tạo ra sự chuyển dịch lớn khi đưa nhiều nhóm đối tượng mới vào diện được Nhà nước bảo đảm học phí hoặc hỗ trợ tài chính. Hiệu lực của chính sách được áp dụng xuyên suốt theo năm học (2025−20262025 - 2026 và các năm tiếp theo), nhằm giảm gánh nặng tài chính cho các hộ gia đình, đồng thời tạo động lực để người học yên tâm phấn đấu trong quá trình rèn luyện và tiếp thu tri thức.

Việc mở rộng diện miễn hoàn toàn học phí thể hiện rõ cam kết của Nhà nước trong việc bảo đảm quyền tiếp cận giáo dục bình đẳng, đặc biệt đối với trẻ em, học sinh tại các cơ sở công lập và những nhóm yếu thế trong xã hội. Dưới đây là chi tiết các diện được miễn 100%100\% học phí theo khung pháp lý hiện hành.

Trẻ mầm non và học sinh phổ thông công lập

Chính sách miễn học phí ở khối giáo dục công lập được áp dụng rộng rãi đối với các cấp học từ mầm non đến trung học phổ thông. Cụ thể, trẻ em mầm non, học sinh phổ thông, cùng với học viên tham gia chương trình giáo dục thường xuyên đạt cấp trung học cơ sở và trung học phổ thông tại các cơ sở giáo dục công lập sẽ không phải đóng học phí. Quy định này mang lại tác động tích cực trên diện rộng, giúp triệt tiêu gánh nặng đóng góp tài chính định kỳ tại các trường công lập cho hàng triệu hộ gia đình.

Đối tượng chính sách xã hội và bảo trợ xã hội

Nhà nước dành sự ưu tiên đặc biệt cho các cá nhân thuộc diện chính sách người có công với cách mạng và các đối tượng cần bảo trợ xã hội. Cụ thể, diện được miễn học phí bao gồm:

  • Người thuộc diện ưu đãi theo Pháp lệnh ưu đãi người có công với cách mạng.
  • Học sinh, sinh viên là người khuyết tật gặp khó khăn trong sinh hoạt và học tập.
  • Thanh thiếu niên trong độ tuổi từ 16 đến 22 tuổi đang theo học đại học văn bằng thứ nhất thuộc diện đang hưởng trợ cấp xã hội hàng tháng.
  • Người mồ côi cả cha lẫn mẹ, không nơi nương tựa, hiện đang theo học các chương trình trung cấp hoặc cao đẳng tại cơ sở giáo dục nghề nghiệp và giáo dục đại học.

Học sinh dân tộc thiểu số và học sinh hệ cử tuyển

Nhằm rút ngắn khoảng cách phát triển giáo dục giữa các vùng miền, chính sách miễn học phí áp dụng toàn diện cho các nhóm học sinh, sinh viên thuộc khu vực đặc thù:

  • Học sinh, sinh viên trúng tuyển hệ cử tuyển theo chỉ tiêu Nhà nước, bao gồm cả những trường hợp tham gia các lớp học nghề nội trú có thời gian đào tạo từ ba tháng trở lên.
  • Học sinh đang theo học tại các trường dự bị đại học hoặc các khoa dự bị đại học trực thuộc các trường đại học.
  • Người dân tộc thiểu số mà cha mẹ hoặc ông bà trực tiếp nuôi dưỡng thuộc diện hộ nghèo hoặc hộ cận nghèo theo chuẩn quy định của Nhà nước.

Sinh viên các chuyên ngành đặc thù

Đối với bậc giáo dục đại học và sau đại học tại các cơ sở giáo dục công lập, chính sách miễn học phí còn hướng đến việc thu hút nguồn nhân lực cho các lĩnh vực cốt lõi và chuyên sâu mà xã hội đang có nhu cầu lớn:

  • Sinh viên theo học các chuyên ngành về Mác - Lênin và Tư tưởng Hồ Chí Minh.
  • Học viên cao học và nghiên cứu sinh theo học các chuyên ngành y tế đặc thù, có tính chất nguy hiểm hoặc áp lực cao như tâm thần, giải phẫu bệnh, pháp y, truyền nhiễm và hồi sức cấp cứu tại các cơ sở y tế, giáo dục công lập.

Quy định về giảm 50% đến 70% học phí cho các nhóm đặc thù

Bên cạnh các trường hợp được miễn hoàn toàn học phí, hệ thống chính sách giáo dục quốc dân cũng quy định các mức hỗ trợ một phần nhằm chia sẻ gánh nặng tài chính cho người học thuộc các hoàn cảnh đặc thù, nhóm ngành lao động đặc biệt hoặc khu vực kinh tế có nhiều khó khăn.

Nhóm đối tượng được giảm 70% học phí

Chính sách giảm 70%70\% học phí được áp dụng nhằm khuyến khích, thu hút người học vào các lĩnh vực văn hóa nghệ thuật truyền thống có tính đặc thù cao, các ngành nghề lao động có yếu tố nặng nhọc, độc hại, đồng thời hỗ trợ đồng bào tại các địa bàn kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn. Cụ thể, các nhóm đối tượng chính bao gồm:

  • Người học các ngành nghệ thuật truyền thống và đặc thù: Bao gồm học sinh, sinh viên theo học các chuyên ngành nhạc công kịch hát dân tộc, đờn ca tài tử Nam Bộ, ca trù, bài chòi, biểu diễn nhạc cụ truyền thống, nhã nhạc cung đình, chèo, tuồng, cải lương, múa, cũng như nghệ thuật xiếc. Đây là những bộ môn gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc nhưng đòi hỏi nguồn nhân lực kế cận được đặc biệt đãi ngộ.
  • Người học các nghề nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm: Các chương trình đào tạo nghề thuộc danh mục nghề nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm theo quy định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
  • Học sinh, sinh viên là người dân tộc thiểu số: Áp dụng đối với học sinh, sinh viên là người dân tộc thiểu số (ngoài nhóm dân tộc thiểu số rất ít người đã được hưởng chính sách miễn học phí 100%100\%) có hộ khẩu thường trú tại các thôn, bản đặc biệt khó khăn, xã vùng 33, xã bãi ngang ven biển và hải đảo.

Nhóm đối tượng được giảm 50% học phí

Mức hỗ trợ giảm 50%50\% học phí hướng tới việc bảo đảm an sinh xã hội cho các hộ gia đình chịu ảnh hưởng bởi tai nạn lao động hoặc có thu nhập ở mức cận nghèo, cụ thể:

  • Học sinh, sinh viên có cha hoặc mẹ bị tai nạn lao động, mắc bệnh nghề nghiệp: Trường hợp này áp dụng cho những người học có cha hoặc mẹ trực tiếp chịu tổn thương do tai nạn lao động hoặc mắc bệnh nghề nghiệp và đang trong diện hưởng trợ cấp thường xuyên từ cơ quan bảo hiểm xã hội hoặc nhà nước.
  • Trẻ em mầm non và học sinh phổ thông thuộc hộ cận nghèo: Các đối tượng thuộc diện hộ cận nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều quy định từng thời kỳ sẽ được giảm một nửa nghĩa vụ tài chính về học phí khi theo học tại các cơ sở giáo dục thuộc hệ thống giáo dục quốc dân.

Đối chiếu quyền lợi giữa cơ sở giáo dục công lập và ngoài công lập

Việc phân định rõ quyền lợi và mức độ hỗ trợ tài chính giữa khu vực công lập và ngoài công lập đóng vai trò then chốt trong việc đảm bảo công bằng tiếp cận giáo dục. Tùy thuộc vào loại hình cơ sở đào tạo mà người học theo học, phương thức thực hiện chính sách miễn giảm học phí sẽ có những quy định và mức cấp bù cụ thể theo ngân sách nhà nước.

Chính sách hỗ trợ tại trường công lập

Tại các cơ sở giáo dục công lập, chính sách miễn giảm học phí được triển khai trực tiếp thông qua cơ chế cắt giảm hoặc không thu khoản đóng góp này ngay từ đầu năm học. Cụ thể, đối với trẻ mầm non, học sinh phổ thông và học viên giáo dục thường xuyên cấp trung học cơ sở, trung học phổ thông, nhà nước thực hiện miễn hoàn toàn nghĩa vụ tài chính về học phí. Các khoản thu hộ, chi hộ hoặc dịch vụ phục vụ giáo dục vẫn tuân thủ theo khung giá do cơ quan có thẩm quyền quy định, nhưng gánh nặng lớn nhất là học phí đã được xóa bỏ hoàn toàn.

Đối với các đối tượng thuộc diện chính sách, người khuyết tật, học sinh sinh viên chuyên ngành đặc thù học tại trường công lập, nhà nước cấp kinh phí trực tiếp cho cơ sở giáo dục để bù đắp phần học phí được miễn giảm. Quy trình này diễn ra khép kín giữa cơ quan quản lý nhà nước và nhà trường, giúp người học không phải ứng trước chi phí hay thực hiện nhiều thủ tục hoàn thuế, quyết toán phức tạp.

Mức hỗ trợ cấp bù đối với trường tư thục và dân lập

Đối với học sinh, sinh viên thuộc diện được miễn giảm học phí nhưng theo học tại các cơ sở giáo dục tư thục hoặc dân lập, chính sách của Nhà nước không áp dụng mức miễn trừ toàn bộ theo mức học phí thực tế của trường (vốn thường cao hơn nhiều so với hệ thống công lập). Thay vào đó, nhà nước áp dụng cơ chế hỗ trợ cấp bù học phí dựa trên khung mức học phí tương ứng của cơ sở giáo dục công lập cùng cấp học hoặc cùng nhóm ngành đào tạo tại địa phương đó.

Công thức xác định mức kinh phí cấp bù cho học sinh, sinh viên học tại trường ngoài công lập có thể khái quát qua biểu thức tính toán tài chính như sau:

Mcb=Mcl−MdtM_{cb} = M_{cl} - M_{dt}

Trong đó:

  • McbM_{cb} là mức kinh phí nhà nước cấp bù trực tiếp cho người học hoặc cơ sở giáo dục tư thục.
  • MclM_{cl} là mức học phí quy định tại các cơ sở giáo dục công lập tương đương trên cùng địa bàn.
  • MdtM_{dt} là mức hỗ trợ thực tế hoặc phần nghĩa vụ tài chính mà gia đình phải tự chi trả thêm phần chênh lệch vượt khung công lập.

Trường hợp mức học phí của cơ sở ngoài công lập thấp hơn hoặc bằng mức học phí của cơ sở công lập, mức hỗ trợ sẽ được tính bằng mức học phí thực tế của cơ sở tư thục đó. Chính sách này đảm bảo nguyên tắc phân bổ ngân sách công bằng, đồng thời khuyến khích xã hội hóa giáo dục mà vẫn bảo vệ quyền lợi cơ bản cho các đối tượng yếu thế.

Hồ sơ, thủ tục và quy trình xét duyệt chế độ miễn giảm học phí

Để đảm bảo quyền lợi được giải quyết nhanh chóng và chính xác, người học hoặc gia đình cần nắm rõ các quy định về thành phần giấy tờ cũng như trình tự thực hiện theo đúng chuẩn hành chính giáo dục.

Thành phần hồ sơ đề nghị miễn giảm

Để được xem xét miễn hoặc giảm học phí theo đúng quy định, người học cần chuẩn bị một bộ hồ sơ cơ bản nộp cho cơ sở giáo dục vào đầu mỗi năm học hoặc học kỳ tùy theo hướng dẫn của nhà trường. Thành phần hồ sơ pháp lý thường bao gồm các giấy tờ cốt lõi sau:

  • Đơn đề nghị miễn, giảm học phí: Theo mẫu chuẩn do cơ sở giáo dục hoặc cơ quan quản lý giáo dục ban hành, trong đó kê khai rõ thông tin cá nhân của người học, lớp học, ngành học và nhóm đối tượng thuộc diện được thụ hưởng chính sách.
  • Giấy tờ chứng minh đối tượng: Tùy theo từng diện chính sách cụ thể, người học cần nộp bản sao có chứng thực hoặc bản chính kèm bản đối chiếu của các giấy tờ xác nhận (ví dụ: Giấy chứng nhận hộ nghèo, hộ cận nghèo do Ủy ban nhân dân cấp xã cấp cho năm học hiện hành; Giấy xác nhận khuyết tật; Thẻ thương binh, bệnh binh của cha mẹ; Giấy khai sinh và giấy tờ chứng minh dân tộc thiểu số đối với học sinh vùng đặc biệt khó khăn).
  • Các văn bản xác nhận khác: Giấy xác nhận thuộc đối tượng bảo trợ xã hội, mồ côi không nơi nương tựa do cơ quan có thẩm quyền quản lý trực tiếp xác nhận.

Hồ sơ chỉ cần nộp một lần cho cả quá trình học tập đối với các trường hợp khuyết tật hoặc mồ côi không đổi trạng thái; riêng các diện hộ nghèo, cận nghèo phải cập nhật giấy chứng nhận theo từng năm học hoặc giai đoạn đánh giá mới.

Quy trình tiếp nhận và xét duyệt

Quy trình tiếp nhận và giải quyết chế độ miễn giảm học phí tại các cơ sở giáo dục công lập và ngoài công lập được thực hiện tuần tự qua các bước hành chính chuẩn mực nhằm đảm bảo tính minh bạch và công bằng:

  • Bước 1: Nộp hồ sơ: Người học hoặc đại diện gia đình nộp trực tiếp bộ hồ sơ hợp lệ cho bộ phận tài chính hoặc phòng công tác sinh viên của nhà trường trong thời hạn quy định (thường trong vòng 30 đến 45 ngày kể từ ngày khai giảng năm học mới).
  • Bước 2: Kiểm tra và thẩm định: Phòng Tài chính - Kế toán phối hợp với các phòng ban liên quan tiến hành rà soát tính pháp lý, tính đầy đủ của các loại giấy tờ trong hồ sơ. Trường hợp hồ sơ chưa hợp lệ, nhà trường có trách nhiệm thông báo lại để người học bổ sung, chỉnh sửa trong thời gian cho phép.
  • Bước 3: Lập danh sách và phê duyệt: Hiệu trưởng hoặc thủ trưởng cơ sở giáo dục xem xét, ký quyết định phê duyệt danh sách đối tượng được miễn, giảm học phí của toàn trường. Danh sách này thường được công khai minh bạch tại bảng thông báo hoặc cổng thông tin điện tử của trường.
  • Bước 4: Thực hiện cấp phát hoặc khấu trừ: Kinh phí miễn giảm học phí sau khi được cấp có thẩm quyền phê duyệt sẽ được hoàn trả trực tiếp cho người học (đối với trường hợp đã nộp học phí) hoặc được khấu trừ vào số tiền học phí phải nộp trong kỳ theo quy định tài chính hiện hành.

Giải pháp tối ưu hóa chi phí và hỗ trợ học tập cùng DayThem

Bên cạnh việc áp dụng các chính sách miễn giảm học phí từ ngân sách nhà nước, việc chủ động tối ưu hóa chi phí và tiếp cận các nguồn lực học tập bổ trợ đóng vai trò thiết yếu giúp học sinh, sinh viên giảm bớt áp lực tài chính trong suốt quá trình thụ hưởng giáo dục. Nhằm đồng hành cùng người học trong việc nâng cao chất lượng học tập mà vẫn đảm bảo tính tiết kiệm, các giải pháp tích hợp từ nền tảng DayThem mang đến những phương án hỗ trợ thiết thực.

Kho tài liệu và bài tập ôn tập trực tuyến miễn phí

Đối với người học có hoàn cảnh khó khăn hoặc các hộ gia đình đang nỗ lực cân đối ngân sách giáo dục, việc tìm kiếm nguồn tài nguyên học tập chất lượng cao mà không tốn kém chi phí mua sách tham khảo hay tài liệu luyện thi là nhu cầu cấp thiết. Nền tảng DayThem cung cấp hệ thống kho mở giúp người học dễ dàng tìm tài liệu học, tìm bài tập và đề thi, cũng như tham khảo bài giảng thuộc nhiều cấp học và môn học khác nhau. Việc số hóa và hệ thống hóa nguồn tài nguyên này giúp học sinh chủ động củng cố kiến thức tại nhà, tối ưu hóa thời gian tự học và hạn chế tối đa các khoản chi phát sinh cho các lớp học thêm tràn lan.

Công cụ kết nối gia sư tại nhà và trực tuyến tiết kiệm

Trong quá trình học tập, không ít học sinh gặp vướng mắc cần sự hướng dẫn trực tiếp từ người có chuyên môn. Tuy nhiên, chi phí thuê gia sư truyền thống thường là gánh nặng lớn đối với các gia đình thuộc diện thu nhập hạn chế. DayThem cung cấp giải pháp kết nối linh hoạt thông qua tính năng chọn học tại nhà hoặc chọn học trực tuyến, cho phép người học tìm môn hoặc ngành phù hợp với điều kiện kinh tế và thời gian biểu cá nhân. Thông qua hệ thống, người dùng có thể tìm theo môn, tìm theo khu vực và tham khảo đánh giá để chọn người dạy phù hợp, từ đó minh bạch hóa chi phí, lựa chọn hình thức học trực tuyến để tiết kiệm chi phí di chuyển hoặc kết nối gia sư khu vực lân cận với mức thù lao hợp lý, đảm bảo hiệu quả tiếp thu kiến thức một cách bền vững.

Cố vấn học tập 1-1

Tìm gia sư Tại Nhà & Online chất lượng cao

Đăng ký để nhận phân tích học lực, gợi ý gia sư phù hợp và phác đồ bứt phá điểm số riêng biệt từ DayThem.

Câu hỏi thường gặp

Những nhóm đối tượng nào được miễn hoàn toàn 100% học phí theo quy định?
Trẻ em mầm non, học sinh phổ thông và học viên giáo dục thường xuyên đạt cấp trung học cơ sở, trung học phổ thông tại các cơ sở giáo dục công lập được miễn hoàn toàn học phí.
Hồ sơ xin miễn giảm học phí gồm những giấy tờ quan trọng gì?
Hồ sơ bao gồm đơn đề nghị miễn giảm học phí theo mẫu chuẩn do cơ sở giáo dục ban hành, trong đó kê khai rõ thông tin cá nhân, lớp học, ngành học và nhóm đối tượng được thụ hưởng chính sách.
Nguồn tham khảo & Minh chứng:
  1. 14 nhóm học sinh, sinh viên được miễn học phí (VnExpress)